سریالهای نمایش خانگی از لحظه شروع برای جذب مخاطب و گفتن حرفهایی که شاید نمیشد در مدیومهای دیگر بیان کرد، خلق شدهاند، اما…به گزارش سینماسینما، چند سالی است کلمه سریالهای نمایش خانگی به گوش مخاطبان محصولات فرهنگی خورده است، سریالهایی که از لحظه شروع برای جذب مخاطب انبوه و رسیدن به کیفیتی بالا و گفتن حرفهایی که شاید نمیشد در مدیومهای دیگر بیان کرد، خلق شدهاند.
۸ سال قبل اولین بار پیمان قاسم خانی مجموعه طنز آیتمی «فضانوردان میآیند» را پیش از اینکه در تلویزیون پخش شود، روانه شبکه نمایش خانگی کرد. بعد از آن چهار سالی طول کشید تا «قلب یخی» و «قهوه تلخ» برای رقابت با مجموعههای تلویزیونی عرضه شوند و بعد از آن «ساخت ایران» به کارگردانی محمد حسین لطیفی، «شاهگوش» ساخته کمال تبریزی، «شهرزاد» اثر حسن فتحی، «عاشقانه» ساخته منوچهر هادی و به تازگی هم «گلشیفته» بهروز شعیبی از سریالهایی شاخص بودند که راهی این بازار شدهاند.
با نگاهی گذرا به تاریخچه این سریالها این نکته عیان میشود که روند ساخت و اساسا خلق همچین پدیدهای در کشور آن طور که باید و شاید در یک ساختار و ساز و کار برنامه ریزی بلند مدت برای تاثیرگذاری بر مخاطب گذاشته نشده است و صاحبان این آثار هر از چندگاهی و شاید مواقعی که کار سینمایی و سریال تلویزیونی نداشتند، پروژهای را شروع کردند و اگر موفق بود ادامه میدادند و اگر شکست خوردند ساخت سریال را به اتمام نرسانده و میرفتند. برای این مسئله میتوان «قلب یخی» و «قهوه تلخ» را مثال زد.
بسیاری این حوزه را ترکیبی از سینما و تلویزیون میدانند، گروهی دیگر آن را فضای بازتری برای نقد معضلات و مباحث اجتماعی، تاریخی و فرهنگی و ارتباط قویتر با مخاطب میدانند، اما در کنار همه این تعاریف سریالهای نمایش خانگی در ایران با توجه به هزینههایی که برایش شده در روندی رو به جلو حرکت نکرده و اگر «شهرزاد» را از کارنامه سریالهای نمایش خانگی مجزا کنیم، این سوالها پیش میآید که آیا این اتفاق فرهنگی در حوزه تصویر در طول این سالها توانسته به جریانی مستمر، مفید و تاثیرگذار برای مخاطب تبدیل شود و یا آنکه فقط اتفاقی مقطعی بوده و هزینه برایش صرف شده و به موازی کاری گسترده در این عرصه دامن زده است؟
آیا اگر هزینههای ساخت این سریال با برنامه ریزی و مدیریت فرهنگی در راستای سریال سازی استاندارد برای تلویزیون و شبکه های مختلف آن و حتی مینی سریالهای مرسوم در جهان صرف میشد، در حال حاضر به آثار بهتری در این عرصه نرسیده بودیم؟
اگر در زاویهای دیگر در وزنه محتوا و فیلمنامه به این سریالها نگاه کنیم، آیا تفاوت و ویژگی خاصی در فیلمنامه و زبان بصریشان برای رسیدن به سریال سازی در اکثریت آنها دیده میشود؟ یا نمیشد بسیاری از آنها در قالب یک فیلم سینمایی محکم در ژانر کمدی، درام و…. عرضه میشد تا بعضی از این سریالها به زور کشدار ساخته نشوند و به سختی به سریال تبدیل نشوند؟
در وجهی دیگر در تلویزیون اگر قسمتهای نخست سریالی در حد توقعات نبودند، سریالساز این فرصت را داشت که به مرور زمان ایرادات کار را نیز برطرف کند، اما وقتی پای شبکه نمایش خانگی در میان است و تماشاگر ناچار است برای تماشای تکتک قسمتهای سریال هزینه کند، اگر مخاطب ضعف و آسیبهای سریال آزارش دهد، دیگر رغبتی برای ادامه خرید ندارد و همین امر باعث نوعی مخاطب سوزی و از بین رفتن فرهنگ مخاطب سازی برای فیلم و سینما و در کل آثار نمایشی میشود. این همان اتفاقی است که در بسیاری از سریالهای کنونی در بازار نمایش خانگی افتاده است.
اگر جلوتر هم بیاییم و روند زمانی و تاریخی ظهور این سریالها را ببینیم، این سریالها در بزنگاهی از زمان ساخته شدهاند که با هجوم سریال سازی گسترده و بیمحتوای ماهواره روبه رو بودیم، اما باز این سوال در ذهن نقش میبندد که در این راستا آیا این سریالها توانستهاند در مقابل آن سریالها بار فرهنگی مخاطب خود را بالا ببرند و برای خانوادهها و ترویج سبک زندگی ایرانی اسلامی تاثیر بگذارند. در مجموع در مقابل تهاجم سریالهای ماهواره مقاومت کنند؟ البته این نکته را نمیتوان کتمان کرد که در بعضی از همین سریالهای وطنی همان روند مبتذل بودن روابط و فضای زندگی اشرافی و سبک زندگی غربی به وفور دیده میشود.
تمام این سوالهای بیپاسخ این نکته را عیان میکند که ما در مدیریت فرهنگی کلان کشور با فقری عظیم در برنامه ریزی و چشم انداز بلند مدت مواجهایم، سریالها یک به یک ساخته میشوند و نمیدانیم برای چه و با چه هدفی؟ و اینکه تنها معیار ادامه تولید آنها مخاطب باشد خود ابهام بزرگی است و باز سوال دیگری را درست میکند که آیا تنها رسیدن به مخاطب انبوه و فروش بالا برای ساخت این سریالها به اتفاق فرهنگی مناسب و تاثیرگذار و ماندگار در کشور کافی است؟ آیا ما نمیتوانستیم از این اتفاق در رسیدن به مخاطب انبوه در راستای اهداف ملی و پیامهای فرهنگی و شناساندن موقعیت فرهنگی، تاریخی و هویت خودمان در روزگار فعلی استفاده کنیم؟
سوالها در مورد هویت و جایگاه این سریالها همچنان بدون پاسخ باقی است که تعداد این سریالها در حال افزایش است و گویی کسی اصلا پاسخ به این سوالها و البته پیدا کردن راه حل برای آن فکر نمیکند.
منبع: yjc
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- بازخوانی قهرمان، ضدقهرمان و آنتاگونیست در سریال «وحشی»
- بهروز شعیبی دبیر چهل و سومین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران شد
- بهروز شعیبی: ما هیچ تیتری برای ممنوعیت نگذاشتیم/ «بدون چالش بودن فیلمها» اتفاق خوبی برای جشنواره نیست
- سریال «وحشی»؛ الهامی واقعی از یک اسطورهی شوم
- «قرار نوامبر»؛ جزئیاتی از فیلم جدید مهناز افشار
- «وحشی»؛ اولین حضور سریالهای ایرانی در تورنتو
- سپتیمیوس ۲۰۲۵؛ شهره آغداشلو، محمد رسولاف و مهناز افشار در هلند جایزه گرفتند
- عسگرپور: رئیسجمهور دستور بازنگری دهد/ این مصوبه موجب رانت و انحصار است
- نامه پلتفرمهای نمایش خانگی به رییس جمهور
- درباره «وحشی»؛ شاخ و برگ ندهیم
- رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات وزارت بهداشت: به ازای هر ثانیه نمایش استعمال دخانیات در تولیدات نمایشی، جریمه ۲۱۰ میلیونی اعمال شود
- بهروز شعیبی دبیر چهل و دومین جشنواره فیلم کوتاه تهران شد
- وحشیسازی یا وحشیزادگی؟/ روایتی از داود اشرف و زخم فرودستان در «وحشی»
- شروین حاجیپور تیتراژ ابتدایی «وحشی» را خواند
- در آستانه انتشار سریال؛ پوستر رسمی «وحشی» رونمایی شد
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- «مرا ببوس»؛ صدای زنی که روایت را از آنِ خود میکند
- آغاز اکران آنلاین مستند «ساعت بیولوژیک»/ جشنواره سریالسازی نوین با روایت عمودی
- سریال «کلاغ»؛ شلیک به خود
- «بایسیکلران»؛ دور باطل در جهانی گروتسک
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ آیا فیلمی از ایران شانس رفتن به مسابقه را دارد؟
- هجوم به یک سالن تئاتر به دلیل مطالبه مالی!
- نهمین جایزه کتاب سال سینمایی در ایستگاه پایانی
- چرا «مزرعه حیوانات» نفروخت؟
- برای آخرین بار، «مرا ببوس»
- «استخر»؛ خواستن یا نخواستن؟
- فینال جام جهانی رقیب روز یکشنبهی فیلم نولان
- «جزیره رنگین»؛ وقتی خسرو سینایی جنوب را به روایت خود میآفریند
- معمای اقتباس از «طوبا و معنای شب»
- برندا فریکر درگذشت
- جشنواره سارایوو به اصغر فرهادی جایزه افتخاری میدهد
- «وسواس»؛ روایتی از عشق که آرام، چهره خودرا گم کرد
- فوت هنرمند جوان تئاتر؛ ساینا منصف درگذشت
- برای هفتاد و نهمین دوره؛ جشنواره فیلم لوکارنو داورانش را معرفی کرد
- «اودیسه»ی نولان خوب است اما نه بیشتر!
- «بیگانه»؛ در حال و هوای آن سکوت کمیاب ساحلی
- «شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه
- «این صحنه خانه من است»؛ افسانه، حمید، تئاتر و باقی ماجرا
- موزه سینمای ایران و شبی برای بزرگداشت عباس کیارستمی
- «روبیک» آماده نمایش و پخش شد
- «شیفتگی»؛ پیوند کلیشهی «آدم خوبه» با عنصر وحشت
- مقایسه سه تابلو در باب دوستی در سینما و ادبیات
- فوت ستاره «پارک ژوراسیک»/ سم نیل درگذشت
- آغاز بلیتفروشی «ویکُنتِ شقه شده» و بازگشت «باخ» به عمارت نوفللوشاتو
- اجرای نمایش هری پاتر تمدید شد/ «گردن»؛ تجربهای اکسپریمنتال با محوریت بدن و حرکت
- جبر جغرافیا/ کالبدشکافی روح مکان در «شهر خدا»
