سینماسینما، محمد حقیقت- پاریس؛ هنگامی که لیست ۲۰ فیلم مسابقه جشنواره اعلام شد، زمزمهها شروع شد که چرا فقط یک فیلم از کارگردانان زن در مسابقه قرار گرفته است؟! در سالهای قبل سعی شده بود، چه در جشنواره برلین، ونیز و کن، به این نکته توجه ویژهای شود و مدیران آن (شاید با کمی زور و اکراه) تعداد آثار زنان را در مسابقه این جشنوارهها افزایش دادند.
البرتو باربرا، مدیر جشنواره هم قول داده بود تساوی تعداد فیلمهای زنان و مردان را تا حد زیاد بالا ببرد و به تعادل ۵۰ – ۵۰ برساند اما هرگز عملی نشد. آقای تی یری فرمو نیز در موقع کنفرانس جشنواره کن در پاسخ به خبرنگاران در همین زمینه گفته بود: «اول از همه باید فیلمهای ساخت زنان وجود داشته باشد تا ما آنها را انتخاب کنیم، این وظیفه ارگانهای تهیه فیلم و همچنین مدارس سینمایی است که به فیلمسازان زن بیشتر بها دهند و در این زمینه فعال باشند»
حالا البرتو باربرا که فقط یک فیلم از کارگردانان زن را توانسته در مسابقه ونیز شرکت دهد، مورد انتقادات زیادی از سوی سازمانهای ایتالیایی قرار گرفته است.
وی در پاسخ این منتقدین گفته: «ما تعصبی در مورد حضور نداشتن زنان در مسابقه نداشته و نداریم و این اتهام بی مورد است. برای بخش مسابقه امسال ما امیدوار بودیم فیلمهای بیشتری در این مورد پیدا کنیم، اما تعداد کمتری فیلم در این زمینه به ما رسید و جدا از این، باید اول (فیلمهای خوب) ساخته شده باشند، نمیتوان صرفا خود را ملزم به انتخاب آثار خیلی متوسط کنیم چون کارگردانش زن است! در این صورت تحقیری در مورد آنها انجام دادهایم!»
جدا از این مطلب، اخیرا در سایتهای سینمایی درباره حضور کارگردانان زن در سینمای امروز جهان، گزارشهایی منتشر شده که زنان حدود ۱۱ درصد را تشکیل میدهند و در بازار سینما و باکس افیس، از روی هر صد فیلم موفق در سال، سهم زنان تنها ۸.۱درصد است!
درباره حضور فیلمسازان زن در جشنواره کن ۲۰۲۶ ، در مجموع ۲۳ درصد آثار پذیرفته شده ساخته زنان فیلمساز بوده است. طبق آمار داده شده بیشترین حضور زنان فعال در زمینه کارگردانی در اروپا (احتمالا در کل جهان) در فرانسه قرار دارند که ۲۸٫۸ در صدر از کل فیلمسازان را تشکیل می دهند، که البته برخی از آنان با مردان بطور مشترک فیلمی را کارگردانی کردهاند، اما میتوان گفت زنانی که مستقل فیلمی را کارگردانی کردهاند ۲۴ در صد را تشکیل دادهاند.
بحث بر سر حضور بیشتر کارگردانان زن در جشنوارهها همچنان داغ است. البته آقای باربرا برای آرام کردن منتقدان خود میافزاید: «امسال سه رییس هیات داوری در ونیز در بخشهای اصلی خانم هستند، که شامل بخشهای «مسابقه»، «مسابقه بخش افقها» ست و همچنین رییس داوران قسمت فیلمهای اول (معادل دوربین طلایی کن) هم زن است. جدا از این در پنج سال گذشته، سه کارگردان زن، در ونیز « شیر طلا » گرفتهاند.