سینماسینما، پاریس
با نزدیک شدن به نود و هشتمین مراسم اسکار که یک ماه دیگر در لسآنجلس برگزار خواهد شد، توجه رسانههای جهان بار دیگر به این رویداد مهم سینمایی جلب شده است.
داریوش خنجی، یکی از برجستهترین فیلمبرداران اروپا و آمریکا، برای فیلم پرسروصدای «مارتی بزرگ» به کارگردانی جاش سفدی نامزد جایزه بهترین فیلمبرداری شده است.
سایت معتبر «اوارد واچ» درباره او مینویسد که این فیلم، خنجی را به گذشتهاش در نیویورک دهه ۱۹۷۰ بازمیگرداند؛ جایی که مدتی در آن زندگی کرد و سپس در مرکز بینالمللی عکاسی نیویورک به تحصیل پرداخت. او کارش را با دوربین سوپر ۸ میلیمتری آغاز کرد و همان تجربهها، الهامبخش رویکرد منحصربهفردش به نورپردازی و ثبت چهرهها شد.
خنجی در طول فعالیت حرفهای خود با کارگردانانی چون دیوید فنچر، میشائل هانکه، جمز گری، الن پارکر، وودی الن، وان کاروای، الخاندرو ایناریتو، اری استر و غیره همکاری داشته و پیش از این نیز دو بار نامزد اسکار شده است.
در ادامه، گزیدهای از گفتوگوی او را میخوانید:
پرسش: در فیلم «مارتی بزرگ» با یک اودیسه گسترده روبهرو هستیم که شخصیتها را به نقاط مختلف جهان میبرد، اما در عین حال ظاهر فیلم بسیار منسجم و هماهنگ با داستان است. شما و کارگردان چگونه به این زبان تصویری مشترک رسیدید؟
پاسخ: در مرحله پیشتولید به این زبان رسیدیم. وقتی فیلمنامه را خواندم، برایم باورنکردنی بود. معمولاً فیلمنامهها را بهسرعت نمیخوانم، اما این یکی را با هیجان دنبال کردم و بلافاصله با کارگردان تماس گرفتم. نخستین گفتوگوی ما درباره شخصیت مارتی و این بود که او کیست و داستان دقیقاً در چه دورهای—سال ۱۹۵۲—رخ میدهد.
میخواستم کاملاً در فضای آن زمان قرار بگیرم؛ همانطور که «پدرخوانده» با دوره خود هماهنگ است، ما هم باید به زیباییشناسی و واقعیت آن مقطع وفادار میماندیم. حتی به موسیقیهای آن دوران گوش دادم و از نظر بصری و فیزیکی به تمام جزئیات توجه کردم.
پرسش: در این فیلم استفاده از نور بسیار خلاقانه است. در صحنههای پینگپنگ، بازی با تاریکی چشمگیر است و خبری از نورهای فلورسنت شدید و امروزی نیست. چگونه این صحنهها را نورپردازی کردید؟
پاسخ: چیزی درباره نور هست که من همیشه آن را «نور بد» مینامم. در سال ۱۹۵۲ نورها مانند امروز شدید و فراگیر نبودند. شهرها شبها اینگونه غرق در نور نمیشدند.
به یاد دارم زمانی که جوان بودم و در نیویورک فیلم میساختم، فضا بسیار تاریکتر بود. در این فیلم تلاش کردم نورپردازی را مطابق همان دوره تنظیم کنم. این کار باعث شد تصویر وفادارتر و چهره بازیگران طبیعیتر و ملموستر به نظر برسد.
پرسش: در صحنههای پینگپنگ، حرکت دوربین از جلو و عقب بسیار هیجانانگیز است. برای ایجاد این تنش از چه دوربینها و لنزهایی استفاده کردید؟
پاسخ: در طول فیلمبرداری از چندین دوربین استفاده کردیم. نمیخواستیم کار به سبک تجاری و مدرن باشد. سعی کردیم حالوهوای فیلمهای قدیمی ورزشی را بازآفرینی کنیم.
بنابراین با فرمت سینمااسکوپ و لنزهای بسیار بلند کار کردیم. گاهی نیز دوربین را با زاویه ۹۰ درجه در جهت مخالف قرار میدادیم. در بسیاری از صحنهها همزمان با سه دوربین فیلمبرداری میکردیم که همه چیز از پیش طراحی شده بود.