سینماسینما، محمد حقیقت- پاریس؛
«اودیسه» قرار است از جمعه ۱۷ ژوییه در سراسر جهان همزمان اکران شود، اما به شکل استثنا از امروز، چهارشنبه در فرانسه روانه اکران سینماهای بسیاری شده است که در تعدادی از آنها به صورت imax نشان داده میشود. از آنجا که سه سال پیش در اولین سانس فیلم «اوپنهایمر»، کریستفر نولان ما را افسون کرده بود و بعد از خروج از سینما بلافاصله مطلبی تحسینآمیز درباره آن نوشته بودم، و عنوان مقاله «پرواز به سوی اسکار» بود؛ این بار هم ساعت ۱۰ صبح در اولین سانس فیلم «اودیسه» به همراه دوستی وارد سالن بزرگی شدیم و با علاقه و کنجکاوی خیره به تصاویر، آن را دنبال کردیم.
قبل از آن، در اوایل سال ۲۰۲۶ طی یکی از پیام با مدیر جشنواره کن، تییری فرمو، از وی سوال کردم آیا «اودیسه» نولان را در جشنواره کن خواهیم دید؟ وی جوابداد: «نولان فیلمش را به فستیوال نمیدهد و مستقیم آن را روی پرده سینماهای عمومی نشان میدهد»!
این فیلم دو ساعت و ۵۳ دقیقه با تصاویر زیبا، پرده عریض و دکورهای ناب، افسون کننده شروع میشود. در ابتدا، در تاریکی، صدای کوبیدن محکم چوبی روی تخته (مثل صحنه تئاتر قبل از اینکه پرده بالا رود) به گوش میرسد، سپس در صحنه اول مرد سیاه پوستی با لباس رمی قدیم، روی میز ضیافت بزرگی ایستاده، درحال کوبیدن چوبدستیاش روی میز است و داستان را روایت میکند، اما با هر کلمه یا جملهای، تصویری از داستانی که قرار است تعریف شود، برقآسا از جلوی چشم تماشاگر رد میشود.
داستان دور و دراز قهرمان فیلم که جنگ سختی را به پایان رسانده و حالا بعد از مدتها میخواهد به قصر پیش همسرش برگردد، روایت میشود. فلاش بکهایکوتاه کوتاه، با ترکیب بسیار از داستان پرماجرای اولیس را در دریاها و دیگر مکانهاییها با کشمکشهای قهرمان فیلم تعریف میکند از جمله وارد شدن (اسب افسانه تورا) که سربازان در دل آن مخفی شده بودند، تا خود را به درون قلعه برسانند و آنجا را فتح کنند، همچنین برخورد با غول سفید و یرزگ یک چشم، گرفتار شدن اولیس و باقیمانده لشگریانش در مصایب هولناک، نجات یافتن در وسط دریا از گردابی عظیم که آبها را در خود میبلعد و جنگهای نفس بر، تماشاگر را به دنبالخود میکشد.
از سوی دیگر پسر اولیس که هرگز پدر خود را ندیده به همراه مادرش سالها منتظر رسیدن پدر قهرمان خود است؛ اگرچه همه خواستگاران همسر اولیس در غیاب او، به خیال اینکه او در جنگها کشته شده، به وی دل بستهاند و تقاضای ازدواج دارند. در این میان مرد کوری که از اهالی دربار، استراق سمع میکند، باعث در جریان بودن فرزند جوان اولیس از اوضاع داخلی میشود. به این داستان شورانگیز و طولانی. متاسفانه تکرار بسیاری از صحنهها و موزیک اکثرا یکنواخت طبلهای عجلهوار، آسیب میرساند.
فیلم کریستفر نولان تبدیل به اثری کمی کشدار با صحنههای دو سه بار تکراری بویژه در انتهای فیلم میشود که از یکپارچگی مورد نظر و شیرینی ماجرا تا حدی میکاهد، و چه حیف …
اما بازیها، دیالوگ نویسیها، بسیاری از مناظر و مونتاژ خوب برخی صحنهها از نقاط قوت فیلم محسوب میشود. باید منتظر شد و دید در دیگران اکرانهای این فیلم در سرتاسر جهان آیا فیلم «اودیسه» که بر مبنای شاهکار ماندگار هومر اقتباس شده، میتواند در نهایت جزو پنج فیلم برتر سال ۲۰۲۶ درآید و اینکه شانس آن در جوایز اسکار ۲۰۲۷ چه خواهد؟