سینماسینما، فرزانه متین؛
جنابخان یکی از محبوبترین شخصیتهای عروسکی معاصر ایران است که با لهجه شیرین، شوخطبعی خاص و نگاه انتقادی خود توانسته جایگاه ویژهای در میان مخاطبان پیدا کند. این شخصیت که با هنرمندی محمد بحرانی جان گرفته است، تنها یک عروسک سرگرمکننده نیست؛ بلکه به نمادی از بیان دغدغههای مردم و بازتاب مسائل اجتماعی تبدیل شده است. یکی از مهمترین دلایل محبوبیت جنابخان، نزدیکی او به زندگی روزمره مردم است. او با زبان طنز، مشکلات اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را مطرح میکند و در عین حال امید، مهربانی و همدلی را به مخاطبان منتقل میسازد. این ویژگی باعث شده است که بسیاری از مردم او را نه صرفاً یک شخصیت تلویزیونی، بلکه صدایی از میان خود بدانند.
در این روزها که فضای جامعه تحت تأثیر نگرانیها و التهابهای مختلف قرار دارد، بازگشت جنابخان با برنامه «قصههای هومن و جنابخان» از شبکه نسیم لبخند را مهمان خانهها کرده است. این برنامه با هویتی مستقل از بسیاری از تولیدات سرگرمیمحور، توانسته مخاطبانی از کودک تا بزرگسال را پای تلویزیون بنشاند و در مدت زمان کوتاه خود، لحظاتی آرام و دلنشین برای خانوادهها فراهم آورد.
نقطه قوت اصلی برنامه، هماهنگی و تعامل طبیعی میان هومن حاجیعبداللهی و شخصیت محبوب جنابخان در فضایی ساده، صمیمی و خانگی است. این تعامل، فضایی گرم و خودمانی ایجاد میکند که مخاطب بهراحتی با آن ارتباط برقرار میکند. هومن حاجیعبداللهی هر شب با خواندن کتابها و داستانهای کودکانه، کودکان را به دنیای فانتزی دعوت میکند و در کنار آن، اهمیت کتابخوانی را به خانوادهها یادآور میشود. یکی از ارزشمندترین ویژگیهای این برنامه، ترویج فرهنگ قصهگویی برای کودکان است. در دورانی که کودکان بیش از هر زمان دیگری درگیر سرگرمیهای دیجیتال و شنیدن اخبار از تلویزیون هستند، شنیدن قصه میتواند به رشد تخیل، تقویت مهارتهای زبانی و افزایش ارتباط عاطفی میان والدین و فرزندان کمک کند. انتخاب کتابهای مناسب کودک و نوجوان، از جمله « گوسفندی که عصبانی بود خیلی عصبانی» یا « قصه خواب کودکان»و دیگر آثار داستانی، نشان میدهد که برنامه تنها به دنبال سرگرمی نیست، بلکه رسالتی فرهنگی را نیز دنبال میکند.
جناب خان با پرسشهای کودکانه، شوخیهای بهموقع و واکنشهای صمیمی باعث میشود قصهها حالتی زنده و نمایشی پیدا کنند و کودکان با اشتیاق بیشتری به شنیدن آنها بنشینند. در واقع، جنابخان پلی میان دنیای سرگرمی و فرهنگ کتابخوانی ایجاد کرده است.
نکته قابل توجه در این برنامه به نقش خانواده در شکلگیری عادت مطالعه در کودکان است. کارشناسان حوزه کودک سالهاست بر این موضوع تأکید میکنند که علاقه به کتابخوانی بیش از آنکه از مدرسه آغاز شود، از محیط خانه و ارتباط عاطفی میان والدین و فرزندان شکل میگیرد. هنگامی که کودک در کنار پدر، مادر یا دیگر اعضای خانواده به قصهای گوش میدهد، علاوه بر آشنایی با دنیای داستان، احساس امنیت، آرامش و تعلق را نیز تجربه میکند. به همین دلیل، قصهگویی تنها یک فعالیت سرگرمکننده نیست، بلکه ابزاری تربیتی و فرهنگی به شمار میرود.
برنامه «قصههای هومن و جنابخان» با بهرهگیری از همین ظرفیت، تلاش میکند خانوادهها را بار دیگر دور هم جمع کند. در روزگاری که هر عضو خانواده بخشی از وقت خود را با تلفن همراه یا شبکههای اجتماعی سپری میکند، نشستن پای یک قصه مشترک میتواند فرصتی برای گفتوگو و تعامل بیشتر میان اعضای خانواده باشد. انتخاب کتابهای مناسب و روایت ساده و صمیمی آنها نیز باعث شده است که کودکان ارتباط بهتری با داستانها برقرار کنند و والدین نیز به اهمیت بلندخوانی برای فرزندان خود توجه بیشتری نشان دهند. از سوی دیگر، حضور جنابخان سبب شده است پیام برنامه از قالب آموزش مستقیم خارج شود. کودکان معمولاً با شخصیتهای نمایشی ارتباط عمیقتری برقرار میکنند و زمانی که جنابخان با شور و شوق درباره قصهها سوال میکند یا نسبت به شخصیتهای داستان واکنش نشان میدهد، مخاطبان خردسال نیز خود را در جریان روایت سهیم احساس میکنند. این شیوه غیرمستقیم آموزش، یکی از نقاط قوت برنامه است؛ زیرا بدون نصیحت و شعار، کودکان را به شنیدن قصه، خواندن کتاب و خیالپردازی تشویق میکند؛ موضوعی که در دنیای پرهیاهوی امروز بیش از هر چیز ضروری است.
از تأثیرگذارترین بخشهای برنامه میتوان به لحظاتی اشاره کرد که در کنار فضای شاد و طنزآمیز، به موضوعات انسانی و عاطفی مانند «فرشتگان میناب» نیز پرداخته میشود. این بخشها بدون شعارزدگی، مخاطب را به تأمل و همدلی دعوت میکنند و نشان میدهند که قصه و روایت تا چه اندازه میتواند در انتقال احساسات و ارزشهای انسانی مؤثر باشد.
«قصههای هومن و جنابخان» یادآور این حقیقت است که با وجود همه دشواریها و نگرانیهای زندگی، هنوز میتوان دقایقی را در کنار خانواده نشست، قصه شنید، کتاب خواند و لبخند زد. این برنامه ثابت میکند که گاهی یک داستان ساده، یک گفتوگوی صمیمی و حضور شخصیتی دوستداشتنی مانند جنابخان میتواند آرامش و امید را به خانهها بازگرداند؛ آرامشی که روزگار پرشتاب و پرتنش امروز، بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.