سینماسینما، مهگان فرهنگ
«در میان امواج» مستندی به کارگردانی مینا کشاورز است که به زندگی رقیه ذاکری، زن کارآفرین مینابی، میپردازد. مخاطب با شروع فیلم در فضایی بومی از جنوب ایران قرار میگیرد و دوربین با حرکتی روان در میان زنان بومی منطقه، زندگی آنها را به تصویر میکشد، که در عمل کاری بسیار دشوار است.
این فیلم تلاشهای رقیه را برای ایجاد بازاری متمرکز جهت حمایت از زنان دستفروش مینابی نشان میدهد. رقیه با هدف توانمندسازی این زنان، بازاری تأسیس کرد تا کالاهای خود را در محیطی مناسب عرضه کنند.
فیلمساز در این مستند چالشهای رقیه (یا یک زن با دیدگاهی متفاوت) را در مقابله با موانع اداری و اجتماعی به تصویر کشیده است. ساخت این فیلم به زمان زیادی نیاز داشت و توانست در جشنوارههای مختلف بینالمللی به نمایش درآید و جوایزی نیز کسب کند.
تصاویر مستند بهخوبی فضای جنوب کشور، جغرافیای شهری در کنار خلیجفارس، نوع زندگی، طبیعت، پوشش مردم و ارتباطات آنها را به نمایش میگذارد. رقیه ذاکری، روایتگر اصلی فیلم است و دوربین فیلمساز او را در تمامی مراحل همراهی میکند؛ از تصمیمگیریهایش درباره هدفهایش و تلاش برای تحقق آنها، تا روایتهایی از زندگی شخصیاش، مانند ازدواج ناموفق اولش و نقش همراهانه همسر دومش، عقیل، در مسیر کنشگری اجتماعیاش.
رقیه ذاکری بهمثابه زنی فعال و کنشگر اجتماعی، برای زنان جامعهاش تلاش میکند و این تلاشها با قاببندیهای خلاقانه از زنان با پوششها و موقعیتهای مختلف همراه است. تصاویری از کلیات و جزئیات بازار و مکانهای متنوع، ارتباط نزدیکی با مخاطب برقرار میکند.
مسیر رقیه، مسیری طولانی و دشوار است. این چالشها بهخوبی در فیلم به تصویر کشیده شدهاند؛ از صحنههایی که او در حال مدیریت بازار، جای دادن غرفهها و نصب سایهبانها است، تا درگیریهایش با مأموران شهرداری که موانعی بر سر راهش ایجاد میکنند. تا پایان فیلم، دوربین مینا کشاورز همراه رقیه است و تمام تلاشهای او برای استقلال زنان شهرش را به نمایش میگذارد. در نهایت، عوامل بازدارنده به دلیل خستگی از مقاومت مداوم رقیه و همراهانش، تسلیم میشوند و شرایط به نفع او تغییر میکند.
فیلم، میان صحنههایش سری به موجهای دریا و تصاویر نقاشی زنان بومی میزند. این لحظهها، فضایی تأملی ایجاد میکنند و مخاطب را برای صحنههای بعدی آماده میسازند.
در مجموع، میتوان گفت که در میان امواج نهتنها فیلمی کنشگرانه در حوزه زنان است، بلکه اثری بومی نیز محسوب میشود. این مستند، از طریق روایت کنش اجتماعی رقیه ذاکری، به فرهنگ منطقه نیز میپردازد.
فیلم، ارزشهای انسانی مانند عشق، تلاش، خانواده و ارتباطات اجتماعی را نیز به نمایش میگذارد. یک مستند بومی و اجتماعی خوب باید تضادها، چالشها، آرزوها و موفقیتهای فرد را به تصویر بکشد تا زندگی او واقعی و چندبعدی نشان داده شود.
ویژگیهای قابل مشاهده در این مستند که در یک فیلم مستند اجتماعی خوب نیز اهمیت دارند، عبارتند از:
شناخت عمیق از فرهنگ و محیط بومی
تمرکز بر داستان فردی با اهمیت اجتماعی و ارتباطی
استفاده از دیدگاه شخصی فرد در مسیر زندگی شخصی و اجتماعی
نشان دادن چالشها و موفقیتها
نمایش محیط طبیعی و نقش آن در زندگی فرد
توجه به جنبههای انسانی و جغرافیایی
تصاویر خلاقانه و واقعگرایانه
نمایش روزمرگی و لحظات عادی زندگی
تأثیر تعامل فرد با جامعه محلی
احترام به هویت فردی و بومی
روایت غیرکلیشهای
موسیقی و صداهای محلی
الهامبخش بودن و برانگیختن تفکر
ارائه روایت چندلایه
پایانی باز یا معنادار
این فیلم نیز با پایانی باز به مخاطب اجازه میدهد درباره آینده شخصیت اصلی یا مسائل بومی بیندیشد. رقیه ذاکری با مرور فعالیتهایش همچنان به ایدهها و دغدغههایش فکر میکند.
«در میان امواج» مستندی است که علاوه بر روایت زندگی فرد، پلی میان فرهنگ بومی و مخاطبان جهانی میسازد و ارزشهای انسانی و بومی را به شکلی تأثیرگذار و اصیل به نمایش میگذارد.
این مستند بهطور مؤثر نشان میدهد که چگونه زنان در جوامع محلی میتوانند با همبستگی و تلاشهای جمعی، تغییرات مثبتی ایجاد کنند.
درباره کارگردان:
مینا کشاورز، کارگردان این مستند، از سال ۱۳۸۶ به فیلمسازی مشغول است. آثار او عمدتاً به مسائل اجتماعی و بهویژه موضوعات مرتبط با زنان میپردازد. او در مصاحبهای عنوان کرده که بهعنوان یک زن فمینیست، سعی دارد دغدغهها و مسائل زنان را در کارهایش نشان دهد.
جوایز و افتخارات:
فیلم «در میان امواج» در جشنوارههای بینالمللی زیر به نمایش درآمده و جوایز متعددی کسب کرده است:
جشنواره بینالمللی فیلم جنوب، اسلو، نروژ
جشنواره بینالمللی فیلم مستند تروندهایم، نروژ
جشنواره بینالمللی سینما حقیقت، تهران، ایران
جشنواره بینالمللی فیلم حقوق بشر یک جهان، پراگ، جمهوری چک
جشنواره بینالمللی فیلم مستند نوردیک، اسلو، نروژ
جشنواره آرکفیلم، استانبول، ترکیه (اکتبر ۲۰۱۷)
جشنواره فیلمهای مستند L’escales، لا روشل، فرانسه (نوامبر ۲۰۱۷)
جشنواره بینالمللی فیلم مستند لندن (LIDF2017)
جشنواره Women Voices Now، ایالات متحده آمریکا (۲۰۱۸)
جشنواره MelDoc، مقدونیه (۲۰۱۸)
جشنواره ماه فیلم مستند در فرانسه، نوامبر ۲۰۲۱این فیلم جایزه بهترین فیلم مستند بلند را در جشنواره فیلم مستند لندن (LIDF2017) به دست آورد.
آثار دیگر مینا کشاورز:
از دیگر مستندهای مینا کشاورز میتوان به «در انتهای یک روز کامل»، «ناخوانده در تهران»، «حرفه: مستندساز»، «چشمماهی» و «هنر در خطر زندگی کردن» اشاره کرد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- شهرنوش پارسیپور؛ نویسندهای در مرز ادبیات، جامعه و کنشگری
- تریلر فیلم «مایکل»؛ نمایش دگرگونی اساسی جعفر جکسون
- گفتوگو با ایزابل کوشت، کارگردان فیلم «سه وداع»/ وداعها زیباترین چیزهای جهاناند
- درباره امید؛ تکشاخها و کرگدنها
- درباره «اسب جنگی»/ فیلمی درباره جنگ، اما برای صلح؛ جنگ میکُشد، اما صلح میپیوندد
- نتفلیکس «صد سال تنهایی» را وفادارانه و شیوا اقتباس کرده است
- آموختههایی از پشت صحنه «صد سال تنهایی»/ آیا مارکز از نتیجه اقتباس راضی میشد؟
- چرا باید این روزها فیلم «آر یو والیبال» را ببینیم؟
- چرا هیچ فیلم، سریال و انیمیشنی درباره حافظ، شاعر پرآوازه ایرانی، تولید نمیشود؟
- سهم قهرمانان جنگ ایران و عراق در سینمای ایران
- نقش زنان فیلمساز در توسعه صنعت سینما/ به مناسبت روز جهانی زن
- داستانت در جشنوارهات/ سومین جشنواره فیلم دریای سرخ عربستان سعودی و وضعیت منطقه
- سهم کودکان و نوجوانان ایرانی از سینمای ایران چقدر است؟
- درگذار از خشونت و تحقیر گذشته/ یادداشتی بر فیلم «زنی ناشناس»
پربازدیدترین ها
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- «غریزه»؛ وقتی همچون تبعیدی از شهر خود میگریزی
- رمز و رازهای سر به مهر/ نگاهی به فیلم «گورکن»
- با انتشار بیانیهای اعلام شد؛ دلایل کنار گذاشتن نوید محمدزاده به روایت سازندگان تئاتر «آرش»
آخرین ها
- حسین وخشوری دبیر اولین جشنواره فیلم فجر و مدیرمسئول هفتهنامه سینما درگذشت
- سینمای تینایجری در ایران/ از دهههای دور تا «تهران کنارت» و «بیداد»
- همزمان با برگزاری ونیز ۲۰۲۶/ آلبرتو باربرا: جشنواره امسال نسبت به سالهای گذشته سیاسیتر است
- پس از کسب چهار جایزه بینالمللی/ ادامه حضور جهانی « این صداها واقعیست» در هشت جشنواره
- مستند «زعفران»؛ زیبایی، توازن و جهانی فراموش شده
- «نفرین توقیف» راهی جشنواره فیلم لندن میشود
- نخستین نمایش جهانی «در جاده با کیارستمی» در بوسان
- اندیشکده خانه تئاتر تاسیس شد
- نمایش «سر به سر» در جشنواره کره جنوبی
- «کوری»؛ وقتی جنایت از یک فرد به شبکه قدرت و سکوت میرسد
- سیکل معکوس نظارت و سانسور بر سینما
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- جشنواره فیلم بوسان ۲۰۲۶؛ نخستین اکران فیلم مجید مجیدی و نمایش ۵ فیلم ایرانی
- «ضیافت» به پروژه بیضاییخوانی رسید/ «اژدهاک» دوباره خوانده شد
- «استوار ساقی»، «باگ» و «چمدان آبی» در جشنواره احمدآباد هندوستان/ نمایش ۶ انیمیشن
- جایزه بهترین فیلم برداری تونس به فیلم کوتاه «البنات» رسید
- «زن ناشناس» ساخته آرتور هراری، موفق در گیشه
- همچون غرش شیری باستانی که در درهای خواب رفته به گوش میرسد
- خوانشی چند لایه از فضا، فرم و سیاست در فیلم «انگل»/ معماریِ نابرابری
- با انتشار بیانیهای اعلام شد؛ دلایل کنار گذاشتن نوید محمدزاده به روایت سازندگان تئاتر «آرش»
- یک شکست برای فیلم ریدلی اسکات؛ «مرد عنکبوتی» به پیشتازی ادامه میدهد
- «امیرو»؛ پرترهای ناتمام از یک انسان طردشده
- رابطه سوژه و قدرت در «بیداد»/ آواز برای بازپسگیری سوژگی
- «بیداد»؛ وقتی مضمون از فیلم جلو میزند
- نگاهی به نمایش «ویکنت شقه شده»/ توپها برای که شلیک می کنند؟
- یادداشتی بر بیضایخوایی؛ تجربهای تازه با نسلی تازه
- یادداشت برای دو فیلم مستند/ میراثی که غارت شد
- گزارشی از گیشه سینماها؛ ۳ میلیون و ۲۸۵ هزار تماشاگر و اکران ۲۰ فیلم از ابتدای ۱۴۰۵
- به کارگردانی دوک جانسون؛ تام هنکس، آبراهام لینکلن میشود
- در واکنش به حکم قضایی غزل نهانی؛ کانون روابط عمومی و تبلیغات خانه تئاتر بیانیه داد
