سینماسینما، مهسان فراست

از بازیگری چون اکبر عبدی باید به عنوان یک پدیده در بازیگری سینمای ایران  نام برد.

تا امروز، در سینمای این سرزمین بازیگران بزرگی بسیاری داشته‌ایم، اما تنها تعداد انگشت شماری توانسته‌اند به اصطلاح مرزهای بازیگری را جابه‌جا کنند. اکبر عبدی، بی تردید یکی از همان چهره‌های انگشت‌شمار بود.

او در نقش کودک، پیرمرد، زن، مرد، پادشاه، روستایی، دیوانه، آدم ساده‌دل و شخصیت‌های پیچیده، چنان زندگی می‌کرد که گویی هر یک از آن‌ها، بازتاب هویت واقعی خود اوست. هیچ نقشی برایش تنها به معنای تغییر ظاهری و پوشیدن یک لباس یا تغییر چهره نبود؛ او از هر نقش، انسانی تازه می‌آفرید.

راز درخشش او فقط در استعداد کم‌نظیرش نبود؛ در توانایی شگفت‌انگیزش برای شناخت انسان بود. او در بازآفرینی یک نقش،  به خصوص نقشی که به یک اقلیم خاص تعلق داشت  تنها لهجه‌‌ی آدم اهل آن دیار را  تقلید نمی‌کرد؛ گویی روح مردمان آن اقلیم را بازتاب می‌داد. حرکات، نگاه، سکوت، لحن و حتی مکث‌هایش، شخصیت را از درون می‌ساخت، نه از ظاهر.

کمتر بازیگری را می‌توان یافت که در یک قاب، تماشاگر را از خنده‌ای عمیق به اندوهی عمیق‌تر ببرد و هیچ‌گاه تصنعی به نظر نرسد. او ثابت کرد کمدی، ساده‌ترین گونهٔ بازیگری نیست؛ بلکه دشوارترین هنری است که تنها بازیگران بزرگ از عهده آن برمی‌آیند.

از مجموعه تلویزیونی «بازم مدرسه‌ام دیر شد» که خاطره مشترک نسل ما شد، تا فیلم سینمایی «مادر» که مهربانی و وفاداری را جاودانه کرد؛ از شکوه «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» تا جسارت «آدم‌برفی»، هر نقش او نشان می‌داد که بازیگری، برای او تنها تقلید زندگی نبود؛ آفرینش زندگی بود.

او برای نقش‌هایش گویی معنایی تازه می‌آفرید. اکبر عبدی از جرگه‌ی بازیگران ‌کم‌شماری بود که  نقش شخصیت‌ها را بازی نمی‌کرد؛ بلکه به آن‌ها جان می‌بخشید، تا سال‌ها پس از خاموش شدن دوربین، در حافظه یک ملت زنده بمانند.

بزرگی یک هنرمند را تنها با تعداد فیلم‌ها یا جوایزش نمی‌سنجند؛ چند نسل، با صدای او، نگاه او و شخصیت‌هایی که آفریده، زندگی کرده‌اند.

از فقدان  او، همه‌ی ما به راستی اندوهگین و سوگواریم‌. اما او از میان قلب‌های ما نخواهد رفت. انگار حالا که در میان ما نیست، باید  دوباره فیلم‌هایی را که در آن‌ها حضور داشته، ببینیم. فرزندانمان را با نقش‌آفرینی‌هایش آشنا کنیم و اجازه دهیم آن لبخندها و آن خاطره‌ها همچنان در خانه‌های ایرانی زنده بمانند. هنرمندی چون اکبر عبدی در خاطرمان و در دل‌مان برای همیشه باقی خواهد ماند.