سینماسینما، مادرید؛ نمایشگاه بینالمللی عکس «وطن مادر است» با حضور جمعی از عکاسان جوان زن ایرانی، از ۱۸ تا ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در کتابخانه مرکزی ماریا مولینر دانشگاه مورسیا در اسپانیا برگزار است؛ نمایشگاهی که با محوریت مفاهیمی چون مادر، وطن، هویت، فقدان، مقاومت، خاطره و زیست جمعی، روایتی تصویری از تجربههای فردی و اجتماعی نسل جوان ایران ارائه میکند.
آثار ارائه شده در این نمایشگاه در بستر روزهای دشوار و پرالتهاب ایران شکل گرفتهاند و هنرمندان تلاش کردهاند از طریق عکاسی، تجربه و دریافت خود از جنگ، بحران، دگرگونیهای اجتماعی و تأثیر این رخدادها بر زندگی انسانها را به تصویر بکشند.
در این مجموعه، وطن تنها به معنای یک محدوده جغرافیایی نیست؛ بلکه مفهومی زنده و پیوندخورده با خانواده، جامعه، حافظه و هویت است. وطن در برخی آثار در قامت مادری زخمی ظاهر میشود و در برخی دیگر همچون آغوشی است که امنیت، تعلق و هویت را معنا میبخشد. در مقابل، تصویر مادر نیز از یک رابطه فردی فراتر میرود و به استعارهای از سرزمین، پناه، ایستادگی و حافظه جمعی تبدیل میشود.
این نمایشگاه با کیوریتوری مهگان فرهنگ و فاطمه ناهاری شکل گرفته و مجموعهای از رویکردها و تکنیکهای عکاسی، از عکاسی مستند اجتماعی و عکاسی صحنهپردازیشده تا فتومونتاژ و کلاژ مفهومی را در برمیگیرد.
مهگان فرهنگ، یکی از کیوریتورهای نمایشگاه، در آیین گشایش نمایشگاه درباره ایده اصلی این رویداد گفت: آنچه این آثار را به یکدیگر پیوند میدهد، نگاه هنرمندان به رابطه میان مادر و وطن است. برای ما مادر نخستین مأمن انسان است و وطن میتواند گستره بزرگتری از همان احساس امنیت، تعلق و هویت باشد. عکاسان این مجموعه تلاش کردهاند از خلال تجربههای زیسته خود، بخشی از حافظه جمعی سرزمینشان را در قاب تصویر ثبت کنند؛ حافظهای که با وجود رنج و فقدان، همچنان با ایستادگی و امید ادامه دارد.
وی درباره حضور هنرمندان جوان در این رویداد افزود: این نمایشگاه فرصتی است تا صدای نسلی از جوانان عکاس ایرانی در یک فضای دانشگاهی و بینالمللی شنیده و دیده شود؛ هنرمندانی که به جای روایت صرف یک واقعه، تأثیر آن را بر انسان، خانواده، جامعه و حافظه جمعی مورد توجه قرار دادهاند.
در نمایشگاه «وطن مادر است» آثاری از هیوا مینویی، صبا ولایتی، آهو شهته، زهرا باقری، سپیده رئیسی، معصومه مهدویراد، فاطمه زعیمباشی، فاطمه شُبان، آریسان علیدپور، یاسمن سَقایَت، مریم هژبری و اسرا اکبری به نمایش درآمده است.
فرهنگ همچنین درباره وجه بینالمللی نمایشگاه بیان کرد: نمایش آثار این هنرمندان در اسپانیا امکان مواجهه مخاطبی از جغرافیا و فرهنگی دیگر با روایت جوان ایرانی را فراهم میکند. مفاهیمی مانند مادر، فقدان، خانه، سرزمین و تعلق، در عین برخورداری از زمینه ایرانی، مفاهیمی انسانی و فراتر از مرزهای جغرافیایی هستند.
نمایشگاه در نهایت یادآور کودکانی است که جنگ، مفهوم خانه و امنیت را برای آنان دگرگون کرده است؛ کودکانی که مادر، سرزمین یا هر دو را از دست دادهاند. از این منظر، «وطن مادر است» علاوه بر یک رویداد هنری، تلاشی برای ثبت حافظه، روایت فقدان و تأکید بر ادامه زندگی و امید در دل بحران است.
نمایشگاه بینالمللی عکس «وطن مادر است» از ۱۸ تا ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶ در کتابخانه مرکزی دانشگاه دولتی مورسیا در اسپانیا برپاست.