شاعرانه و شیوا

سینماسینما، مهگان فرهنگ

ویکتور اریسه/ متولد ۳۰ ژوئن ۱۹۴۰ در کارانزا (اسپانیا)

ویکتور اریسه، کارگردان و فیلم‌نامه‌نویس اسپانیایی در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۰ در کارانزا اسپانیا به دنیا آمد. او با فیلم‌های بلند «روح کندوی عسل» (۱۹۷۳)،  «جنوب» (۱۹۸۳)، «رویای روشنایی» و دیگر آثارش به‌سبب سبک موجز و تصنع خودآگاهانه و علاقه به درون‌مایۀ گذشت زمان و فناپذیری انسان شهرت جهانی یافت. او سینمایی شاعرانه دارد و به شیواترین بیان آن را ارائه داده است. اریسه علاوه بر این‌که در اسپانیا شخصیت محبوبی است، دارای شهرت بین المللی نیز است. اریسه در ابتدا  منتقد فیلم بود و دانش‌آموخته مدرسۀ دولتی سینمای مادرید. همچنین چند فیلم کوتاه و یک بخش از فیلم چالش‌ها (۱۹۶۹) را کارگردانی کرده است.

ویکتور اریسه در کودکی و نوجوانی در سن سباستین زندگی می کرد. در ۱۷ سالگی برای تحصیل در دانشگاه به مادرید نقل مکان کرد. در سال ۱۹۶۰، او در مدرسه رسمی فیلمبرداری ثبت نام کرد و در آنجا دیپلم کارگردانی فیلم گرفت. در سال ۱۹۶۸، اولین کار خود را به عنوان کارگردان حرفه‌ای انجام داد و یکی از سه قسمت «چالش ها» را فیلمبرداری کرد که در آن کلادیو گویران و خوزه لوئیس اگیا نیز شرکت داشتند. در سال ۱۹۷۳ اولین فیلم بلند خود «روح کندوی زنبور عسل» را ساخت که در همان سال در جشنواره بین‌المللی فیلم سن سباستین جایزه گرفت. این فیلم در سال ۱۹۴۰ و در اواخر دوران حکومت فرانکو و جنگ‌های داخلی اسپانیا سپری می‌شود و به وضعیت اسپانیا پس از جنگ داخلی، اشاره دارد. 

دو خواهر کوچک به نام‌های آنا با بازی آنا تورنت و و ایزابل که نقش آن را ایزابل تیریا بازی می کند در یک روستا همراه با پدر و مادرشان زندگی می‌کنند. این دوخواهر به دیدن فیلم «فرانشکتاین» به کارگردانی جیمز ویل می‌روند؛ آنا خواهر کوچکتر به شدت تحت تاثیر فیلم و شخصیت فرانکشتاین قرار می‌گیرد و در دنیای واقعی خود به دنبال این شخصیت می‌گردد و در ادامه‌ی جستجوگری‌های آنا او به یکی از سربازان زخمی جنگ کمک می کند. پدر که نقش آن را فرناندو فرنا گومز بازی می کند، همیشه سرگرم زنبورها و کندوهاست و مادرش همیشه به صورت پنهانی برای معشوقه‌اش نامه می‌نویسد .فیلم سراسر اشاره به دوران دیکتاتوری فرانکو دارد. این فیلم از شاهکارهای سینمای اسپانیا است و اغلب کسانی که بر روی سینمای اسپانیا مطالعه دارند از آن به عنوان یکی از بهترین فیلم های سینمای اسپانیا می‌دانند. 

او در سال ۱۹۸۳  فیلم جنوب را ساخت. این فیلم در سال ۱۹۹۶ در جشن صدسالگی سینمای اسپانیا توسط منتقدان و متخصصان به عنوان ششمین فیلم برتر اسپانیایی انتخاب شد. جنوب بر اساس رمانی به همین نام از آدلایدا گارسیا مورالس ساخته شده؛ داستان فیلم درباره نوجوانان است. نوجوانانی که به واسطه‌ی اتفاق هایی زودتر بزرگ می شوند. فیلم جنوب در ۱۹۸۳ به جشنواره فیلم کن راه یافت. پدرو آلمادورا فیلم جنوب را جزو فیلم هایی می‌داند که بر او  تاثیر داشته است. 

اریسه در  سال ۱۹۹۲، درخت روشنایی را  ساخت  که درباره نقاش معروف اسپانیا  آنتونیو لوپز است. این فیلم  برنده جایزه ویژه هیئت داوران المللی در جشنواره فیلم کن ۱۹۹۲شد. 

او در سال ۲۰۰۲، یکی از قسمت های فیلم بلند ده دقیقه بزرگتر: ترومپت و ویولن سل را با همکاری چن کایگه، ورنر هرتسوک، جیم جارموش، آکی کوریسماکی، اسپایک لی، ویم وندرس، برناردو برتولوچی، کلر دن، مایک فیگیس ، ژان-لوک گدار ، ییری منتسل، مایکل ردفورد، فولکر اشلوندورف و ایشتوان سابو، ارائه کرد.

در سال ۲۰۰۵، در پاسخ به درخواست مرکز فرهنگی معاصر بارسلونا  نمایشگاهی به نام  اریسه -کیارستمی برگزار شد. این دو کارگردان مطرح دوستی بسیار نزدیک و خوبی با هم داشتند هر دو  به فاصله یک هفته از یکدیگر به دنیا آمده‌اند، اولی در ۲۲ ژوئن ۱۹۴۰ در تهران و ایران و دومی در ۳۰ ژوئن ۱۹۴۰ در کارانزا و اسپانیا. ویکتور اریسه همراه عباس کیارستمی در مجموعه ۹ فیلم کوتاه تجربی نامه‌ها همکاری داشته است. او از جمله سینماگرانی است که سینمای عباس کیارستمی را دوست دارد و بارها درباره‌ی آن صحبت کرده است. 

ویکتور اریسه کلاس‌ها، سمینارها و کارگاه‌های آموزشی زیادی را به ویژه در دهه ۱۹۹۰ برگزار کرده است. او تجربه خود را به عنوان کارگردان با علاقه‌مندان سینما به اشتراک می گذارد. او مقالات متعددی برای روزنامه ها، مجلات و کتابها نوشته است و در اسپانیا و خارج از کشور، به ویژه در اروپا، ژاپن و ایالات متحده ، سخنرانی ها و مستر کلاس هایی داشته است. 

او یکی از مهمانان سی و پنجمین جشنواره جهانی فیلم فجردر اردیبهشت ۱۳۹۶در ایران بود و در یکی از نشست هایش اظهار داشت که متعلق به نسلی است  که سینما برایشان پادشاه سرگرمی های زمانه بوده و گفت: در حال حاضر ما در فضای آلوده تصویری زندگی می کنیم؛ فضایی که در آن میلیون ها تصویر، صدا، فیلم و عکس وجود دارد و اهمیت جواب دادن به این سوال که  «سینما چیست» بیشتر از هر زمان دیگری احساس می شود.

  • منابع :
ثبت شده در سایت پایگاه خبری تحلیلی سینما سینما کد خبر 160267 و در روز یکشنبه ۳۱ مرداد ۱۴۰۰ ساعت ۱۸:۵۸:۲۶
2021 copyright.