پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

چه فیلمی به عنوان نماینده سینمای ایران به اسکار معرفی می‌شود؟ این سوالی است که هرساله در شهریور ماه مطرح می‌شود و مسوولان سینمایی را وادار می‌کند تا در فرصت باقی‌مانده فیلم مناسبی را معرفی کنند.

طبق قوانین آکادمی اسکار، فیلم‌هایی که از ۹ مهرماه ۹۳ (اول اکتبر ۲۰۱۴) تا هشتم مهرماه ۹۴ (۳۱ دسامبر ۲۰۱۵) در کشور مبداء اکران شده‌اند، می‌توانند به عنوان نماینده کشورشان به این مراسم معرفی شوند. همچنین ۹ مهرماه آخرین مهلت تحویل نسخه‌ای از فیلم‌ها به دفتر آکادمی اسکار برای حضور در بخش غیرانگلیسی زبان است.

قطعا در میان فیلم‌های ایرانی به نمایش درآمده در یک سال گذشته گزینه‌های معدودی هستند که مناسب معرفی به آکادمی اسکار می‌باشند؛ با توجه به کیفیت فیلم‌ها و همچنین حضورهای جهانی و پخش‌کنندگان بین‌المللی‌ آنان؛ پس امید است در میان همین گزینه‌های محدود هم انتخاب شایسته‌ای صورت بگیرد.

با نگاهی به لیست تمامی فیلم‌هایی که در این مقطع زمانی اکران شده‌اند می‌توان به گزینه مناسب فکر کرد، البته با توجه به اینکه فیلمی می‌تواند مناسب اسکار باشد که اکران جهانی و جشنواره‌ای مناسبی داشته باشد و در عین حال پخش‌کننده آمریکایی مناسب، در میان لیست فیلم‌های اکران شده می‌توان به فیلم‌های چون «شیار ۱۴۳»، «ملبورن»، «سیزده»، «قصه‌ها»، «دوران عاشقی» و… رسید که اکران جشنواره‌ای داشته‌اند.

اما فیلم «محمد (ص)» به کارگردانی مجید مجیدی هم با توجه به اینکه در اکران افتتاحیه جشنواره «مونترال» است، می‌تواند یکی از گزینه‌های جدی اسکار باشد.

طی یکسال گذشته فیلم‌هایی هم در گروه هنر و تجربه روی پرده رفتند که با توجه به شرایط خاص اکران این فیلم‌ها باید دید آیا آثاری که نام آن‌ها در ذیل می‌آید و برخی نیز جوایزی را در جشنواره‌های معتبر خارجی کسب کرده‌اند‌، می‌توانند شرایط نمایندگی سینمای ایران را داشته باشند‌، یا نه.

پرویز (مجید برزگر)، ماهی و گربه (شهرام مکری)، گس (کیارش اسدی‌زاده)، ‌ یک شب (نیکی کریمی)، اعتراف ذهن خطرناک من (هومن سیدی)، ‌پوسته (مصطفی آل احمد)، روایت ناپدید شدن مریم (محمدرضا لطفی)، من از سپیده صبح بیزارم (علی کریم)، آفتاب مهتاب زمین (علی قوی‌تن) ‌، آشنایی با لیلا (عادل یراقی)، جینگو (تورج اصلانی)، شب بیرون (کاوه سجادی حسینی)، انارهای نارس (مجیدرضا مصطفوی)، دختر‌… مادر‌… دختر‌ (پناه برخدا رضایی)، روزمبادا (فائز عزیزخانی)، پریدن از ارتفاع کم (حامد رجبی)، فردا (ایمان افشاریان و مهدی پاکدل)، اشیا از آنچه در آیینه می‌بینید به شما نزدیکترند (نرگس آبیار)، و یحیی سکوت نکرد (کاوه ابراهیم‌پور).

تمام فیلم‌هایی که در یک سال گذشته اکران شده (فارغ از بحث کیفیت) در ادامه می‌آید:

شهرموش‌ها ۲ (مرضیه برومند)، خانوم (تینا پاکروان)، آرایش غلیظ (حمید نعمت‌الله)، خواب زده‌ها (فریدون جیرانی)، ساکن طبقه وسط (شهاب حسینی)، کاغذ خروس نشان (مریم میلانی)، آتش‌بس ۲ (تهمینه میلانی)، شیار۱۴۳ (نرگس آبیار)، میهمان داریم (محمدمهدی عسگرپور)، آنچه مردان دربارهٔ زنان نمی‌دانند (قربان محمدپور)، مستانه (حسین فرحبخش)، تراژدی (آزیتا موگویی)، بیگانه (بهرام توکلی)، کالسکه (آرش معیریان)، فصل فراموشی فریبا (عباس رافعی)، خانه‌ای کنار ابر‌ها (سیدجلال دهقانی)، ملبورن (نیما جاویدی)، سیزده (هومن سیدی)، مجرد ۴۰ ساله (شاهین باباپور)، شانس عشق تصادف (آرش معیریان)، اشک و سکوت (اصغر نصیری)، انیمیشن رستم و سهراب (کیانوش دالوند)، لامپ۱۰۰ (سعید آقاخانی)، چهارباندی (محمدباقر جعفری‌نیا)، روزگاری عشق و خیانت (داوود بیدل)، انیمیشن جمشید و خورشید (بهروز یغمائیان)، گورداله (نادره ترکمانی)، همه‌چیز برای فروش (امیرحسین ثقفی)، تمشک (سامان سالور)، ارسال آگهی تسلیت (ابراهیم ابراهیمیان)، طعم خوش خیال (کمال تبریزی)، ‌ایران برگر (مسعود جعفری جوزانی)، رخ دیوانه (ابولحسن داوودی)، استراحت مطلق (عبدالرضا کاهانی)، روباه (بهروز افخمی)، نهنگ عنبر (سامان مقدم)، من دیه‌گو مارادونا هستم (بهرام توکلی)، متل قو (مسعود نوابی)، قصه‌ها (رخشان بنی اعتماد)، در دنیای تو ساعت چند است؟ (صفی یزدانیان)، اسب سفید پادشاه (محمدحسین لطیفی)، آتیش بازی (بهمن گودرزی)، عشق و جنون (حسن نجفی)، دریاکنار (آرش معیریان)، یاسین (حامد امرایی)، عصر یخبندان (مصطفی کیایی)، گینس (محسن تنابنده)، از رئیس‌جمهور پاداش نگیرید (کمال تبریزی)، خداحافظی طولانی (فرزاد موتمن)، دوران عاشقی (علیرضا رئیسیان) و مردن به وقت شهریور (هاتف علیمردانی).

طبق آنچه در سایت آکادمی اسکار آمده است، «انتخاب فیلم‌ها در هر کشوری توسط یک سازمان و یا یک هیات داوری متشکل از هنرمندان و اهالی صنعت سینما، انجام می‌شود.» فقط فیلم‏هایی که طی یک سال گذشته در قطع ‌۳۵ یا ‌۷۰ میلی‏متری و از طریق فروش بلیت در هر کشوری به نمایش عمومی درآمده باشند می‌‏‌توانند به آکادمی اسکار معرفی شوند. غیرانگلیسی‌زبان بودن و داشتن پخش‌کننده بین‌المللی و نمایش خارجی نیز از دیگر شرایط اولیه نامزدی اسکار است. بنا بر این گزارش، هرساله کشورهای مختلف فیلم‌هایش را به اسکار معرفی می‌کنند و در ‌‌نهایت ‌۵ فیلم برای دریافت جایزه بهترین فیلم خارجی زبان، نامزد می‌شوند.

سال‌ها پیش برای نخستین بار وزارت فرهنگ و هنر وقت در سال ۱۳۵۶ فیلم «دایره مینا» ساختهٔ داریوش مهرجویی را به اسکار معرفی کرد و پس از آن فیلم «باد صبا» ساخته آلبر لاموریس به عنوان نماینده ایران در سال ۵۷ راهی آکادمی اسکار شد. سینمای ایران به مدت ۱۶ سال نماینده‌ای به اسکار معرفی نکرد تا سال ۱۳۷۳ که فیلم «زیر درختان زیتون» ساخته عباس کیارستمی معرفی شد و سپس در سال ۱۳۷۴ «بادکنک سفید» به کارگردانی جعفر پناهی، سال۷۵ فیلم معرفی نشد، ۷۶ «گبه» محسن مخملباف، ۷۷ «بچه‌های آسمان» مجید مجیدی (جزو نامزد‌ها قرار گرفت)، ۷۸ «رنگ خدا» مجید مجیدی، ۷۹ «زمانی برای مستی اسب‌ها» بهمن قبادی، ۸۰ «باران» مجید مجیدی، ۸۱ «من ترانه ۱۵ سال دارم» رسول صدرعاملی، ‌ ۸۲ «نفس عمیق» پرویز شهبازی‏، ۸۳ «لاک‌پشت‌ها هم پرواز می‌کنند» بهمن قبادی و ۸۴ «خیلی دور خیلی نزدیک» رضا میرکریمی، ۸۵ «کافه ترانزیت»، ۸۶ «میم مثل مادر» رسول ملاقلی‌پور و ۸۷ «آواز گنجشک‌ها» مجید مجیدی، ۸۸ «درباره الی» به کارگردانی اصغر فرهادی و سال ۸۹ «بدرود بغداد» مهدی نادری، سال ۱۳۹۰ «جدایی نادر از سیمین» اصغر فرهادی، سال ۱۳۹۱ «یه حبه قند» رضا میرکریمی (به علت تحریم معرفی نشد) و سال۱۳۹۲ «گذشته» اصغر فرهادی و سال ۹۳ «امروز» رضا میرکریمی به عنوان نماینده سینمای ایران به اسکار معرفی شدند.

بنا بر این گزارش، سال ۱۳۹۰ فیلم «جدایی نادر از سیمین» به کارگردانی اصغر فرهادی طلسم دریافت اینجایزه از سوی ایران را شکست. پیش‌تر هم فیلم «بچه‌های آسمان» ساخته‌ مجید مجیدی که در سال ۱۳۷۷ به عنوان نماینده ایران به اسکار معرفی شده بود، برای اولین‌بار در جمع نامزدهای بهترین اسکار غیر انگلیسی‌زبان در سال ۱۹۹۹ انتخاب شد.

منبع: ایسنا