سینماسینما، آرش عنایتی
«یک اتاق و نیم یا سفری احساسی به سرزمین مادری» اثر آندری خرژانوفسکی از همان نماهای آغازین رابطه و نحوهی مواجههی تماشاگرش با فیلم را تبیین میکند. نمای کاراکتری با گوشی تلفنی در دست و در نیویورک، به نمای گوشی تلفنی در خانهای بی سکنه در سنپترزبورگ برش میخورد. نمای بعد دو کلاغ را نشان می دهد. همانها که جوزف معتقد است پدر و مادرش هستند! یا سروکلهشان این سوی دنیا و در حیاط خانهی جوزف، پس از مرگ پدر و مادرش در آن سوی دنیا پیدا شده است. زوج کلاغها با گربهای تکمیل می شود (نمادی از خودِ جوزف).
فیلم به بهانهی بازگشت عجیب و غریبِ جوزف برودسکی، برندهی جایزه نوبل ادبیات، به سرزمین مادریاش پس از چند دهه تبعید، چند دهه زندگی این نابغهی روسی را از کودکی تا جوانی نمایش میدهد. خرژانوفسکی با مهارتی خاص، عکس و فیلمهای آرشیوی را به هم میآمیزد و گاه میآراید و گهی باز میآفریند و با نماهای انیمیشن و با لحنی کنایی و استعاری در تسلسل هم ردیف می کند تا اینچنین شوخ و شنگ، از ننگِ استبداد و زیست در شرایط حکومتهای مستبد بگوید. اینگونه است که تمام زندگی جوزف در غربت حذف می شود و جوزفی هم ردیف و هم سن پدر و مادرش را میبینیم. اوج درایت خرژانوسکی در نمایش هنرمندانهی کوچ یهودیان از شوروی به چشم میخورد. جاییکه سازهای موسیقی بر آسمان پترزبورگ به پرواز در میآیند و در همان گونهها، ترکیبها و همآمیزیهایی که ذکرش رفت از کنار تندیسهای تاریخی شهر عبور میکنند؛ در تعشق میان صدا و تصویر به یاری اشعار برودسکی با همان سیالیت و روانی آگاهانه از تک تک عناصر دیداری (از صورتک گرفته تا کیمونو، برنامهی تلویزیونی، رخت عروسی و …) رمزگشایی میشود و کارکردهای مستتر و کناییشان آشکار میشوند.
نیشِ خرژانوفسکی بر پیکر سانسور در عنوانبندی نهایی فیلم رخ مینمایاند جایی که می نویسد: نویسندگان تاکید میکنند، این داستانی تخیلی است هرگونه تشابه در اسامی یا رویدادها تصادفی است!
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- در سی و دومین دوره برگزاری جشنواره؛ فیلمساز ایرانی با «۳۲ متر» به سارایوو میرود
- آقای کارگردان جنگ فرهنگی را برده است؛ یونانیها در افسون «اودیسه» کریستفر نولان
- مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر زنده یاد «اکبر عبدی»
- با بازی دیوید جانسون؛ دنباله سوم «پلنگ سیاه» ساخته میشود
- پاتوق مستند و نمایش «دختران باد» و «بوم ایرانی»
- اکبر عبدی به خانه ابدی بدرقه شد
- در رثای خیرخواه، اکبر آقای عبدی!
- خوانهای اودیسئوس؛ سفر اسطورهای میان هیولاها، وسوسهها و آزمونهای انسانی
- اکبر عبدی؛ از بازیگریِ بدن تا آفرینش شخصیت
- آخرین پلان مرد هزارچهره؛ اکبر عبدی در قاب جاودانگی
- اکبر عبدی درگذشت
- عکاس مشهور ایرانی در بستر بیماری/ یک درخواست از وزیر ارشاد
- ۲ فیلم ایرانی در ایتالیا؛ آثار قرایی و عسگری در ونیز ۲۰۲۶ نمایش داده میشود
- کورش سلیمانی از مدیریت تئاترشهر استعفا داد
- «در محاصره» به آفریقا جنوبی میرود
- در هشتاد و سومین دوره برگزاری؛ فیلمهای جشنواره ونیز با آثاری از سینماگران ایرانی اعلام شد
- نولان در صدر لیست؛ فهرستی از ۱۰۰ کارگردان قدرتمند هالیوود منتشر شد
- «اودیسه» نولان؛ سفری خیرهکننده به قلب اسطوره، اما نه به عمق انسان
- به مناسبت هفت سالگی سوینا؛ نسخه ویژه نابینایان «گیلانه» با صدای گلاب آدینه منتشر میشود
- «مرا ببوس»؛ صدای زنی که روایت را از آنِ خود میکند
- آغاز اکران آنلاین مستند «ساعت بیولوژیک»/ جشنواره سریالسازی نوین با روایت عمودی
- «کلاغ»؛ به دنبال روایتی غیرکلیشهای
- «بایسیکلران»؛ دور باطل در جهانی گروتسک
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ آیا فیلمی از ایران شانس رفتن به مسابقه را دارد؟
- هجوم به یک سالن تئاتر به دلیل مطالبه مالی!
- نهمین جایزه کتاب سال سینمایی در ایستگاه پایانی
- چرا «مزرعه حیوانات» نفروخت؟
- برای آخرین بار، «مرا ببوس»
- «استخر»؛ خواستن یا نخواستن؟
- فینال جام جهانی رقیب روز یکشنبهی فیلم نولان
