سینماسینما، حسین سلطان محمدی
در آخرین روز هفته گذشته، شبکه قرآن سیما، سخنانی از حجت الاسلام پناهیان، در مراسم عزاداری ایام فاطمیه حسینیه امام خمینی(ره)، در حضور مقام معظم رهبری را پخش میکرد. ایشان در بخشی از سخنانشان، به ویژگی های خواص، اشاره داشتند. یکی از ویژگی های خواص این بود که آورده شان کم است و هزینه شان زیاد. مثال های این خطیب آشنا و اشاراتش، بیشتر به حوزه سایسی جهت داشت؛ اما اینجا می خواهیم برای حوزه دیگری از این ویژگی، با اشاره چند نکته، استفاده کنیم.
ابتدا اینکه، پخش برنامه های تلویزیونی و راهاندازی شبکههای گوناگون، همه مبتنی بر جلب بیننده و حفظ آن استوار است تا بتوان متکی بر این تعداد تماشاگر رو به افزایش، آگهی و درآمد جذب کرد. توازن میان پخش برنامه و بخش تبلیغی، اصلی است که در بلندمدت، بیننده را در هر کشوری پایبند تلویزیون گردانده است. درست است که اسپانسر یا حامی مالی، به عنوان یک خواص تلویزیونی، آورده مالی دارد اما هم او و هم رسانه و هم ما میدانیم که دربرابر گستره وسیع مخاطبش، این آورده اندک است.
نکته دوم آنکه، در بلندمدت، هر شبکه ای واجد هویت خاصی نزد بیننده ایرانی شده است. مثلا کارکرد شبکه تماشا یا نمایش، با آنچه از شبکه یک یا سه انتظار می رود، مشخص است. بنابراین، نباید این انگاره های آشنا را تخریب کرد. زمانی که شبکه سه، به پخش مستقیم مسابقات ورزشی و عمدتا فوتبال خارجی اقدام کرد، از مقامات امنیتی نقل شده بود که این کار، باعث خلوت شدن خیابان ها و کاهش آسیب های اجتماعی شده است. همین کارکرد کوتاه، در سالها بعد، مورد نظر قرار گرفت و حتی شبکه اختصاصی ورزش برقرار شد؛ با این ویژگی که اصلی ترین مسابقات داخلی و خارجی از شبکه سه پخش میشود زیرا پخش سراسری تری نسبت به شبکه ورزش دارد. بدین ترتیب، از قبل برنامه پخش مستقیم مسابقات عمدتا فوتبال خارجی، اعلام می شود و همگان می دانیم معمولا در شنبه ها و یکشنبه ها با فوتبال اروپا، همراهیم و تنظیم زمان می کنیم. بنابراین اگر در این عادت مستمر، خدشه ای وارد شود، قطعا هویت حرفه ای رسانه را خراب کرده ایم.
حالا برسیم به این نکته که روز شنبه ۱۴ اسفند، در رسانه ها، از پخش مستقیم بسیاری از مسابقات فوتبال ایران، انگلستان و اسپانیا خبر دادند. از بازی استقلال گرفته تا رئال مادرید و بازی های دیگر تا برسیم به بازی بارسلونا در ساعت ۲۳ و ۱۵ دقیقه. اما شب هنگام، در شبکه سه مواجهیم با پخش زنده برنامه «ستاره ها» با حضور احسان علیخانی و همکار رسانه ای ما، آرش ظلی پور و مهمانانی چون بهنوش بختیاری و کامبیز دیرباز. ظاهرا برنامه بعد از اخبار ساعت ۲۲، آغاز شده است. وجهه مردمی هنرمندان، پتانسیل احسان علیخانی و البته، اسپانسری (یا خواصی) چون سایت شیپور. موضوع چیست؛ ظاهرا جمع آوری لوازم بلااستفاده در منزل برای بازپخش مجدد آن در میان افراد دیگر، چون دیدیم که خانم بختیاری از یخچال و تلویزیون و امثال آن گفت که اهدا خواهد کرد. تا اینجا همه چیز منطقی و طبیعی است و رابطه میان هنرمند مردمی و چهره معروف اجرا و موضوع مردمپسند در آستانه عید و در ایام خانه تکانی و البته خواصی چون سایت شیپور، همه جمع اند. اما برای این نیت خیر و این تدارک محبوبان، چرا به زمان پخش مستقیم بازی فوتبال بارسلونا، دستاندازی شد؟ آیا این جزو شرایط اسپانسر بوده است؟ احسان علیخانی در ساعتی دیگری از برنامه های شبکه سه سیما، پتانسیل تجمیع تماشاگر بیشتری دارد تا در ساعت پخش مستقیم فوتبال. هویت این هنرمندان در دستاندازی به ساعت پخش مستقیم فوتبال، خیلی کارایی پیدا نمی کند که در ساعت عمومی تری. و اصولا در آن ساعت شب، آدم خیر بیشتر حواسش جمع پیام انتقالی است یا فوتبال دوستی که سال ها عادت کرده برای نرفتن به سمت ماهواره، به شبکه داخلی اتکا کند؟ در ۱۴ اسفند ۱۳۹۵، مسابقه فوتبال بارسلونا با تأخیر پخش شد چون زمان پخش برنامه «ستاره ها» بی دلیل و احتمالا به خاطر خواست اسپانسر، طولانی شده بود (شاهد هم تصویر EPG شبکه که همراه این متن می بینید). برای نظام تصمیم گیری و پخش شبکه سه سیما هم مهم هم نبوده که فوتبال بعد از ده یا پانزده دقیقه یا بیشتر، بعد از آغاز آن، پی گرفته شد در حالی که رویدادهایی در جریان بازی رخ داده بود.
اینجاست که باید گفت، این نمونه خواص برای آورده مالی محدودی که آورده اند، هم به سرمایه اجتماعی هنرمندان و مجری معروف و هم به اعتماد بیننده شبکه سه آسیب زدهاند، به عبارتی، هزینه محاسبه نشدهای بیش از آورده خود برای سیما، داشتهاند و این از تدبیر مدیریتی به دور است که در محاسبه سود و زیان، برای گرفتن نقدینگی مشهود، سرمایه نامشهود را خدشه دار کنند.

لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نقدی علمی بر عملکرد صدا و سیما
- «ذهن زیبا»؛ اتفاقی زیبا در تلویزیون
- سروش صحت و کتاب باز با سالن پر در کانادا؛ آقای تلویزیون! کی ضرر میکند، من یا تو؟
- کانون کارگردانان سینما بیانیه داد؛ نمایش خانگی تعطیل خواهد شد/ هشدار کانون کارگردانان سینما به مجلس
- رفتار غیرمرسوم صداوسیما در قبال یک سریال نمایش خانگی
- آیا سیر تطور نمایش خانگی، کابوسی برای تلویزیون و سینماست؟
- نگاهی به چند مجموعه ماندگار مذهبی؛ چرا این سریالها مدام تکرار میشوند؟
- سلیم غفوری قائممقام معاون سیما شد/ صادق یزدانی حکم گرفت
- آیا وزارت ارشاد همچنان پای مواضع خود میماند؟
- تلویزیونی که مهرهسوزی میداند
- واکنش کارگردان «دینامیت» به نامه ساترا؛ من همچنان به صحت این نامه شک دارم/ این نامه تفرقه برانگیز است
- واکنش تهیهکننده «یاغی» به نامه ساترا/ این نامه تلاشی برای محدود کردن پلتفرمهای داخلی است
- پخشکننده فیلم: «چپ، راست» آماده اکران است/ موضع نامشخص صداوسیما در برابر فیلمها
- گلایه از پخش نشدن تیزرهای «لامینور» در تلویزیون/ مهرجویی: رفتار تلویزیون با سینما شرمآور است
- حامد عنقا: توفیق «مهمونی» طهماسب حسرت دارد نه نگرانی
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





