سینماسینما، علیاصغر کشانی
انیمیشن «زال و رودابه» تازهترین ساخته محمدعلی سجادی فیلمساز اندیشمند و ایرانشناس برجسته اثر روایت محور به روش شاهنامه خوانی با تکنیک نقاشی متحرک دوبعدی از مهمترین، پرجاذبه ترین و حکیمانه ترین داستان های اثر بیهمتای فردوسی، شاهنامه است. عاشقانه زال و رودابه روایت انس زال (پسر سام) و رودابه (دختر مهراب)، سیر احساسی است که در هنگامه اودیسه زال از سیستان به کابل (براساس پیشگویی های ستاره شناسان دوران منوچهر) با وجود مخالفت های دربار رخ می دهد. مواجهه ای در موقعیتی پر جاذبه (زال شب هنگام در فضایی پر احساس بی تحمل و صبر با طناب از دیوار کاخ رودابه چشمانتظار بالا می رود) و سرنوشت دو دلداده را واله و شیدا در شرایطی آمیخته به تمثیل، در حالتی فرح بخش و پرنشاط (همی بود بوس و کنار و نبید/ مگر شیر کو گور را نشکرید) بهممی رساند.
جاذبه های داستان اینجاست که زال و رودابه پس از جدایی شب هنگام، شب و روز و آرام و قرار ندارند و پیوسته در پی آماده کردن پیش نیازهای پیوند دوباره در پی دیدار هم اند.
نقطه عطف قدرتمند داستان جایی است که سام می داند رودابه از نوادگان ضحاک است و به زال هشدار می دهد که روح منوچهر از این پیوند آزرده خواهد شد. پیچهای روایت از اینجا آغاز می شود که به اصرار زال، سام خود راهی دربار می شود تا خود مساله را با شاه حل کند و نقطه عطف دوم جایی است که با آگاهی منوچهر شاه ایران از ماجرا، برای آنکه میزان وفاداری سام و جانبداری زال سنجیده شود فرمان در هم کوبیدن کابل و نابود کردن خانواده مهراب را می دهد. سام هم بیآنکه خواسته اش را بازگوید به فرمان شاه (به مهر تو شد بسته دست بدی/ به گرزت گشاده ره ایزدی) به سوی کابل به راه میافتد. از اینجای داستان، یکی از شخصیتهای ماجرا پر رنگ می شود: سیندخت. گویی هدف فردوسی برای خلق زال و رودابه رسیدن به شخصیت سیندخت بوده است. سیندخت به عنوان زنی کنشمند، حلقه اتحاد دو قوم متخاصم و نشاندهنده پاکی بدون در نظر گرفتن دودمان و اثبات این نکته مهم به قول سجادی که جهان میوه آمیزش پدیده هاست نقش خود را به شگفت آورترین حالت ممکن ایفا می کند.
تقابل و کشمکش برای تقدیس عشق دربرابر مساله قدرت، آزمون سپهدار ایرانی در رویارویی با نکوهش ها، سیاست زنانه در آستانه پیمان شکنی و اندرزهای موبدان در زمان جدال بر سر حفظ نیکی بر اساس پاک آیینی، خون و نژاد و موقعیت منحصر به فرد خنجر کشیدن شاه برای کشتن همسر و دخترش رودابه و تدبیر همسر فرزانه اش سیندخت، از داستان زال و رودابه روایت سترگ و سرگذشت و حکایتی عظیم خلق می کند، قصه ای که در مسیر گسترش پر تعلیق و روایت سرشار از قبض و بسط اش بی بروبرگرد کهن الگویی الهام بخش ادبیات و هنر از گذشته تا کنون در سرتاسر جهان بوده است.
و ناگفته پیداست انیمیشنی که گرچه بی حمایت، با دست خالی و با جدوجهد فردی کارگردانش و در رقابتی نابرابر با سادگی تمام سر وسامان گرفته، بیش از هر چیز رنگ شرافت از سر و شکلش هویداست.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- داریوش عیاری؛ جریانساز سینمای آماتوری و مدافع سرسخت کلاسیسیزم
- گفتوگو با پرویز نوری/ سینمای ایران از تماشاچی جدا شده است*
- بهرام بیضایی، در متن آثارش از خلال افکارش؛ سلوک بیضایی
- «زال و رودابه» به مصر میرود
- درباره رجب عبادی فیلمبردار سینمای ایران/ گروه ضربت
- یک یادداشت کوتاه برای مردی بزرگ/ آقای متوسلانی نازنین ۹۰ سالگیتان خجسته
- «سودابه» آنلاین اکران میشود
- نگاهی به مستند «حمید هما»/ آه از آن رفتگان بیبرگشت
- از انیمیشنی ناتوان در جذب مخاطب تا ایدههایی هدر رفته و با ساختار تکراری
- رونمایی از پوستر «زال و رودابه» در آستانه جشنواره فیلم فجر
- «سودابه»؛ فیلمی برخلاف ذائقهسازی مرسوم سینمای ایران
- سینمای مستقل و آینده سینمای ایران بررسی شد؛ سینمای مستقل آزادی، سلطه ناپذیری، عشق و ارزش زن را بازتاب میدهد
- ضرورت توجه به سینما مستقل در ایران بررسی میشود
- «سودابه»؛ باورها و ترسها در اجتماع خشمگین
- از ۳۱ مردادماه؛ فیلم جنایی محمدعلی سجادی اکران میشود
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





