سینماسینما، رضا صائمی
سریال های تلویزیونی در هر ژانری که خوب ساخته شود چه تراژیک چه کمدی مثل یک فیلم خوب سینمایی باید دست کم دوبار تماشا شود تا بتوان به رمزگشایی دقیق از آن پرداخت. ضمن اینکه فیلم و سریال خوب اثری خوانش پذیر است که هر بار دیدن آن به معنای کشف رمز و رازهای جدید است. از این رو بازپخش و تکرار سریال «نون خ» در شبکه تماشا، نه به معنای تکراری بودن آن که فرصتی برای تماشای دقیق تر آن فراهم کرده و حالا می توان در نگاه دوباره به قابلیت ها یا کاستی های آن پی برد. برای نگارنده این تماشای مجدد واجد چند نکته قابل تامل بود که تلاش می کنم در این یادداشت به تبیین آن بپردازم. شاید آنچه که بیش از هر چیز به عنوان یک مولفه اثربخش در موفقیت این سریال که در فصل دوم خود به پختگی بیشتری رسید خلق موقعیت کمدی و کمدی موقعیت در یک برساخت بومی بود. به این معنا که در اینجا جغرافیا و بافت فرهنگی و سنت های قومی و زبان محلی نه صرفا به مثابه اکسسوار و لوکیشن و بافت بصری که به عنوان بافتار و تمهیدی دراماتیک در خدمت موقعیت های کمیک قرار گرفته و می تواند در یک مواجهه فراقومی، طیف وسیع و متنوعی از مخاطبان را از سراسر ایران با این فضا و اتمسفر بومی همراه کند. همان کاری که محسن تنابنده در نقش نقی معمولی در پایتخت می کند، سعید آقاخانی هم در نقش نورالدین خانزاده در نون خ انجام می دهد. گرچه او شخصیت محوری قصه است و نون خ به عنوان حروف اختصاری اسم و فامیل او، عنوان سریال است اما قصه خود را در یک موقعیت پرتره و چهره محور قرار نداده و هم به شخصیت و کاراکترهای دیگر تعمیم داده و هم در بستر خود قصه و ظرفیت های بومی برساخته آن بسط می دهد. این امتیاز کمی نیست. کارگردان توانسته نه فقط از ظرف جغرافیا که از ظرفیت فرهنگ و سنت های بومی منطقه در جهت پردازش و پیشبرد قصه خود استفاده کند. از جمله استفاده از رنگ های شاد و قاب بندی جذاب از جفرافیا و زیبایی شناسی بصری برساخته از آن. حضور سعید آقاخانی هم به عنوان کارگردان- بازیگر و هم به عنوان کسی که خودش کرد است و فرهنگ آنجا را خوب می شناسد به بهره برداری درست از ظرف و ظرفیت بومی قصه کمک کرده. در واقع کرد بودن سعید آقاخانی و شناخت و اشرافی که بر خردهفرهنگ کردی داشته کمک کرده تا سریال از سهلانگاری در پردازش فرهنگ بومی و لغزشهای دراماتیک احتمالی مصون بماند.
قوم گرایی و بومی سازی در این سریال صرفا به عنوان تزیین و صورت بیرونی و ظاهری کار استفاده نشده بلکه به روح متن و ذات قصه و روایت رفته و توانست ظرفیت سازی کمدی کند. کمدی سازی سخت است و کمدی سازی بومی سخت تر. به ویژه اینکه قرار باشد مخاطبان، همه ایران با قومیت های مختلف باشند. مخاطبی که اغلب تماشای یک سریال بومی و استانی را پس می زند در اینجا به شدت با قصه و شخصیت هایش همراهی و همدلی می کند و سعید آقاخانی به خوبی توانسته از طریق پیوند بافت بومی و ساختار کمدی در نون خ، مخاطب های متنوع با سلیقه های گوناگون را راضی نگه دارد. یکی از مصادیق این رویکرد، استفاده درست از لهجه شیرین کردی و هدایت آن در بستر کمدی است بدون اینکه دچار لودگی یا متهم به تمسخر شود. لهجه و زبان و گویش میتواند تیغ دو لبه باشد که اگر درست ادا نشود یا درست و به موقع و در بستر منطقی دراماتیک مورد استفاده قرار نگیرد میتواند دافعه برانگیز باشد اما درک درست از لهجه و استفاده درست از آن کمک کرده تا لهجه کردی به هویت دراماتیک سریال بدل شده و با خوانش درست طنازانه به نقطه قوت شخصیتها و عنصر جاذبه بخش سریال تبدیل شود. به این موارد باید نگاه انتقادی طنازانه یا طنز اجتماعی نهفته در قصه را هم افزود. طنز کلامی و نمایشی آن رگههایی از نقد اجتماعی در آن است که هم شانیت طنز آن را ارتقا بخشیده و هم زبان نقادانه آن واجد کارکردهای آسیب شناسانه شده که میتواند مخاطب خاص را هم جلب کند. شاید هیچ سریال و حتی فیلم سینمایی به خوبی و جذابیت سریال نون خ با جشنواره و داوری در جشنواره ها نتوانسته شوخی کند حتی شوخی با برنامه هفت و مسعود فراستی. ضمن اینکه رگه های پررنگی از نقد اجتماعی به شرایط اقتصادی و معیشتی هم بدون شعارزدگی در طول قصه مطرح می شود که قابل تامل است. فصل سوم سریال نون خ در دست ساخت است. این سریال در سری دوم خود، ظرفیت و ظرافت های کمیک خوبی ایجاد کرده که هنوز قابل بهره برداری و تداوم است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- در نشست خبری سیمافیلم مطرح شد؛ آخرین وضعیت تولید و پخش «پایتخت۸»، «مرد سه هزار چهره»، «سلمان فارسی» و…
- حادثه ناشی از کورس شبانه دو اتومیبل در خیابانهای تهران برای سریال بهنام بهزادی
- سعید آقاخانی و مهدی حسینینیا مقابل دوربین بهنام بهزادی میروند
- انتشار اولین تصویر سعید آقاخانی و آناهیتا افشار در «خاتی»
- بازگشت مهران مدیری با یک سریال و شروعِ پیشتولید «پایتخت»
- یک رکورد دیگر برای «تمساح خونی»؛ ۱۱.۵میلیارد فروش در ۷ روز
- «تمساح خونی» در سینماها/ رونمایی از پوستر فیلم جواد عزتی
- فرصتها و تهدیدهای مدیران جدید سیما چیست؟/ لزوم برآوردن انتظارات
- سریالهای نوروز و ماه رمضان تلویزیون کدامند؟
- تلویزیونی که مهرهسوزی میداند
- معرفی برگزیدگان چهاردهمین جشن منتقدان/ جوایز اصلی به «آتابای» رسید
- پخش «نون خ ۳» از امشب از شبکه یک سیما
- تهیهکننده سریال خبر داد: ساخت «نون خ ۴» قطعی است/ احتمال آغاز فیلمبرداری در اواسط تابستان
- تبعید سایهها/ جهان کیمیایی در «خون شد»
- همان همیشگی/ نگاهی به برنامهها و سریالهای نوروزی تلویزیون
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





