عباس یاری منتقد سینما در اینستاگرام خود نوشت : امروز در متروی تهران با دیدنِ این تابلو پیش خودم گفتم چه اتفاقی باید افتاده باشد که بعد از این همه سال که پوسترها و بنرهای تبلیغاتی بیخاصیت و پرهزینه در واگنها و ایستگاههای مترو یکهتازی میکردند، شهرداری تهران یکدفعه ویرش گرفته به آئینِ نوروزی و لب خندان و آرامش همشهریها اهمیت پیدا کرده است؟ چگونه است که بلدیهٔ تهران بجای تعمیر پلهبرقیها، نشانگرها و پیامرسانهای صوتی در داخل مترو، که یا کار نمیکنند یا پیام اشتباه میدهند، به نوروز و ساکنین پایتخت علاقمند شده و چنین پیامهای انرژی بخشی میدهد؟ تبلیغی که حتی به نیت خیر، منفی و مخربِ آئینِ نوروزی و محیط زیست است و از دوران قاجاریه مد شده، یعنی «ماهی قرمز»، به نشانهٔ نوروز در سفرهٔ هفت سین!
این ماهی که ظاهراً قرار است نمادی از زندگی، تحول و شادابی در آئین ملیِ ایرانیان باشد، در هیچکدام از متون کهن و منابع تاریخی ما به عنوانِ نمادی از نوروز نیست و ربطی به سنتهای ایرانی ندارد.
ماهی قرمز از دورهٔ قاجار و با تأثیر از روابط فرهنگی با چین و روسیه پایش به سفرهٔ هفتسین باز شده و در تاریخ ایران، هیچ اشارهای به آن نشده است.
طی قرنها نمادهایی مانند سبزه، سمنو، سیب و سرکه در سفرههای نوروزی جایگاه ویژهای داشته و هرکدام از این نمادها با معانی عمیقی چون باروری و خوشبختی در ارتباط بودهاند. بنابراین بلدیهای که مقام اول را در قطع درختان در این شهر دارد، بجای سبزه و سیب، دارد ماهی قرمزِ مهاجم را به عنوان نماد نوروزی تبلیغ میکند! ضمن این که رها کردن این ماهی در رودخانهها بخاطر مهاجم بودنِ آن، باعث از بین رفتن سایر آبزیان میشود.
کاش نسبت به تحریف تاریخ و میراث فرهنگیِ خود حساس باشیم و شبیه کاری که طی سالهای اخیر با چهارشنبه سوری کردیم و آنرا از یک مراسم شاد، به مراسمی دلهرهآور، خشن و پراز صداهای ناهنجار همراه با سوختگی و مرگ بدل کردیم، با نوروز انجام ندهیم. استادان میراث فرهنگی ورود این ماهی به فرهنگ ایرانی را بیشتر به دلیل تأثیرات خارجی میدانند و معتقدند در طول تاریخ چنین نمادی در نوروز ایرانیان وجود نداشته و در ایران باستان، نوروز به عنوان جشن طبیعت شناخته میشده و سفرهٔ هفتسین، بیشتر با عناصر طبیعی مانند سبزه، سمنو، سرکه و سیب که نشانهٔ باروری بوده، استفاده میشده.
کارشناسان معتقدند ماهی قرمز اصالت جشن ملیِ ما را مخدوش کرده و باید برای احترام و پاسداشتِ سنتهای اصیل ایرانی تلاش کنیم نوروزمان همچنان به عنوان یک جشن ملی و فرهنگیِ ارزشمند باقی بماند.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
پربازدیدترین ها
- نگاهی به موسیقی فیلم «استخر»/ ناظرِ آرام صحنهها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- نگاهی به فیلم پرویز ساخته مجید برزگر / پرویز، مستند یک سقوط پس از هبوط
- نگاهی به مستند «ثانیه های سربی»/ در ستایش سینما
آخرین ها
- «پروانه»؛ وقتی غیاب، شکل دیگری از حضور است
- نمایش تازه علی اصغری؛ روایتی کمدی از تاریخ تئاتر عامهپسند
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶ از نیمه گذشت؛ آیا نتفلیکس با چند فیلم در بخش مسابقه شیر طلا را میبَرد؟
- «مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید» پیشتاز گیشه آمریکا/ فیلم نولان در رده دوم
- یادداشتی بر «اژدهاک»؛ نفرین به راههای رفته بیهوده!
- «بدون ایرج»؛ جسارت و عریانی فیلم در روایت تنهایی انسان ایرانی
- نگاهی به زنانِ «پاتر پانچالی»/ سه برش از یک زندگی
- «دوازده مرد خشمگین»؛ دوازده مرد، یک اتاق، یک تصمیم
- یادداشتی بر بیضاییخوانی؛ تاریخ فقط با نامهای تازه تکرار میشود
- جواد مجابی درگذشت
- نگاهی به موسیقی فیلم «استخر»/ ناظرِ آرام صحنهها
- «۱۵/۱۸» (محلی برای شفا)؛ صدای عصیان جوانان فرانسوی
- حسین وخشوری دبیر اولین جشنواره فیلم فجر و مدیرمسئول هفتهنامه سینما درگذشت
- سینمای تینایجری در ایران/ از دهههای دور تا «تهران کنارت» و «بیداد»
- همزمان با برگزاری ونیز ۲۰۲۶/ آلبرتو باربرا: جشنواره امسال نسبت به سالهای گذشته سیاسیتر است
- پس از کسب چهار جایزه بینالمللی/ ادامه حضور جهانی « این صداها واقعیست» در هشت جشنواره
- مستند «زعفران»؛ زیبایی، توازن و جهانی فراموش شده
- «نفرین توقیف» راهی جشنواره فیلم لندن میشود
- نخستین نمایش جهانی «در جاده با کیارستمی» در بوسان
- اندیشکده خانه تئاتر تاسیس شد
- نمایش «سر به سر» در جشنواره کره جنوبی
- «کوری»؛ وقتی جنایت از یک فرد به شبکه قدرت و سکوت میرسد
- سیکل معکوس نظارت و سانسور بر سینما
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- جشنواره فیلم بوسان ۲۰۲۶؛ نخستین اکران فیلم مجید مجیدی و نمایش ۵ فیلم ایرانی
- «ضیافت» به پروژه بیضاییخوانی رسید/ «اژدهاک» دوباره خوانده شد
- «استوار ساقی»، «باگ» و «چمدان آبی» در جشنواره احمدآباد هندوستان/ نمایش ۶ انیمیشن
- جایزه بهترین فیلم برداری تونس به فیلم کوتاه «البنات» رسید
- «زن ناشناس» ساخته آرتور هراری، موفق در گیشه
- همچون غرش شیری باستانی که در درهای خواب رفته به گوش میرسد
