همه دنیا صحنه نمایش است
فیلم «فروشنده» اقتباس فوقالعادهای از نمایشنامه «مرگ فروشنده»[۱] اثر آرتر میلر[۲] است که کارگردان ایرانی، اصغر فرهادی، آن را ساخته. این فیلم که بهعنوان یکی از رقیبان اصلی برای نخل طلایی، جایزه اصلی جشنواره فیلم کن، به شمار میآمد، ماجرای یک معلم و همسرش را روایت میکند که به خانهشان در تهران حمله میشود. ترانه علیدوستی و شهاب حسینی که همواره در فیلمهای فرهادی نقشآفرینی میکنند، در این فیلم نقشی بینظیر از یک زوج را به نمایش گذاشتند که باید تصمیم میگرفتند چگونه به این حمله پاسخ دهند. فیلمنامه این فیلم هم اثر فرهادی است و به شکلی نمایشنامه در فیلمنامه است؛ به این صورت که «مرگ فروشنده» در تئاتر در حال اجراست و صحنههای آن موازی با روایت داستان پیش میرود. فیلم فروشنده بازخوردهای خوبی در جشنواره داشت و درنهایت دو جایزه مهم بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر نقش اول مرد را از آنِ خود کرد. روزنامه اماراتی «نشنال» پیش از مراسم اهدای جوایز، گفتوگویی با فرهادی کرده که میخوانید:
پس از اینکه فیلم «گذشته» را در فرانسه ساختید، چه حسی داشتید وقتی به ایران بازمیگشتید و فیلمی به زبان مادری خود میساختید؟
این فیلم قرار نبود ساخته شود. من پروژه دیگری را آغاز کرده بودم که قرار بود در اسپانیا فیلمبرداری شود و پِدرو آلمُدُوار، [۳] تهیهکننده اسپانیایی همکاری کند و بازیگران هم اسپانیایی و آمریکایی بودند. همهچیز به خوبی پیش میرفت تا اینکه دلتنگ کشورم شدم. خواستم پیش از اینکه روی پروژه اسپانیایی کار کنم، به کشورم بازگردم.
کارکردن در ایران نسبت به فرانسه دشواتر بود یا آسانتر؟
پس از فیلم «جدایی نادر از سیمین»، کارکردن در ایران به نظرم بسیار آسانتر بود، چون با افراد مشتاقی کار میکردم که خود را بسیار درگیر کار میکردند. این، انجام بسیاری از کارها را برایم آسان کرد. این امکان برایم فراهم شد که بسیاری از مشکلات فیلمسازان دیگر را در ایران نداشته باشم.
فیلم «فروشنده» قصه عشق، انتقام، بخشش و تئاتر است. صحنه تئاتر نقشی مهم در فیلم دارد و همچنین حضوری زیاد در زندگیتان… .
پیش از اینکه روی این فیلم کار کنم، در تئاتر مطالعه کرده بودم و انتظار داشتم همه کارم در تئاتر باشد. بهتدریج برای سینما نوشتم. بااینحال به تئاتر حس خوبی دارم. من کارکردن با تماشاگران را دوست دارم و عاشق تجربه انجام این کار با تئاتر هستم و فرهنگ تئاتر را دوست دارم.
چرا میخواستید به آرتور میلر ادای احترام کنید؟
من به خیلیها ادای احترام میکنم. میخواستم از نویسنده بزرگ ایرانی، غلامحسین ساعدی، که در پاریس به خاک سپرده شده است، هم یاد کنم؛ او آرتر میلر ایران است. غلامحسین ساعدی هم به همان اندازه بزرگ است و آثارش شبیه آرتر میلر.
تئاتر نقش بسزایی در این فیلم دارد، زیرا نمایش اصلی آرتر میلر در زمینه اجرا میشود… .
درحقیقت دو داستان موازی در فیلم وجود دارد. شما «مرگ فروشنده» را در زمینه در حال اجرا میبینید و پس از اینکه روایت پیچیده داستان را دریافتید، مرگ فروشنده دیگری را میبینید. روایت داستان و روایت تئاتر موازی با هم پیش میروند. شخصیت فروشندهای که در پایان فیلم کشف میکنید، بسیار نزدیک به ویلی لُمَن، [۴] [شخصیت اصلی نمایش میلر] و لیندا[۵] [زنِ ویلی] است. برای همین این فیلم داستان در داستان است. آنچه در تئاتر و نمایش رخ میدهد، به نظر میآید عمیقا برای شخصیتهای فیلم اتفاق میافتد که دنبالشان میکنید.
آیا تطابقی بین تهران و نیویورکِ میلر میبینید؟
اگر اول نمایشنامه «مرگ فروشنده» را بخوانید، توصیف نیویورک را از زبان آرتر میلر و تغییرات را در شهر میبینید. او همه اساس شهر را رو به نابودی میبیند و زندگی مدرنی را توصیف میکند که در حال شکلگیری است و بر افراد و گروههایی تأثیر میگذارد که نمیتوانند خیلی سریع خود را با تغییرات همگام کنند. آنچه در ایران رخ میدهد، شبیه به این است – تهران مانند چند سال پیشِ نیویورک در حال پیشرفت است. اما ممکن است به فاجعهای منجر شود، زیرا چنین نوسازیها و نوآوریهایی را نمیتوان صرفا با کنارزدن سنت به دست آورد.
به نظر میرسد برای این ارزشهای سنتی، بسیار احترام قائلید… .
ما اعتقاد داریم باید بااحتیاط عمل کنیم و خانواده یک حریم خصوصی است. یک پسر کوچک دوست ندارد خانمی از بستگان درجه اول او لباسش را عوض کند. میبینید در کلاسهای درس فقط پسرها حضور دارند و مختلط نیست. این چیزی است که شما در ایران وقتی بچه هستید میآموزید؛ تفاوت بین زن و مرد. من نظرم را دراینباره نمیگویم و فقط میگویم وجود دارد. علاوه بر این حریم خصوصی، مشکل قضاوت دیگران هم هست؛ اینکه دیگران چگونه شما را میبینند، بسیار مهم است.
[۱] Death of a Salesman [۲] Arthur Miller
[۳] Pedro Almodóvar[۴] Willy Loman[۵]
منبع : روزنامه شرق
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- ۴ اثر از سینماگران ایرانی در جشنواره استکهلم نمایش داده میشود
- تجلیل از اصغر فرهادی در ترکیه
- «داستانهای موازی» برندهی بهترین فیلمنامه از فستیوال جادهی ابریشم چین
- «داستانهای موازی»؛ تغییر پارادایم در زبان سینمایی اصغر فرهادی
- «داستانهای موازی»؛ چشمچرانیِ وراثتی
- «داستانهای موازی»؛ همه نمیدانند
- فرهادی از رفتن به اسکار باز ماند
- سیودومین جشنواره فیلم سارایوو؛ نشان افتخاری به اصغر فرهادی اهدا شد
- بازگشت به زبان مادری؛ فیلمنامه بعدی فرهادی به زبان فارسی خواهد بود
- شهاب حسینی؛ بازیگر مؤلف و قائم به اراده
- جشنواره سارایوو به اصغر فرهادی جایزه افتخاری میدهد
- اصغر فرهادی در پرتغال مسترکلاس کارگردانی برگزار میکند
- ورایتی گزارش داد؛ فروش گسترده فیلم اصغر فرهادی در بازارهای جهانی
- استقبال از فیلمهای سینماگران ایرانی در فرانسه چطور است؟
- کن ۲۰۲۶، از پرده تا پیادهرو
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- آغاز «جاده ابریشم موسیقی» از عمارت تاریخی ارثیه قزوین
- «نویسنده» و لذت کشف از دل روایتهای تو در تو
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر





