
۱ گرفتاری های ریز و درشتی گریبان ما را گرفته است و رهایی از آنها به سادگی ممکن نیست. چون نمی خواهیم رهایی از آنها را. چون نمی دانیم و نچشیده ایم حظ و لذتِ زیستن بدون این طناب های سفت و سمج را، اما اگر بخواهیم و بکوشیم تا به پالایشی بنیادین و ریشه ای در درون و بویژه در انگاره های پوسیده و متصلب خویش که به عقب ماندگی فکری و کوته بینی فرهنگی و اجتماعی ما انجامیده است دست بزنیم و از رنج و درد ریشه کنی آنها واهمه و نگرانی نداشته باشیم آنگاه خواهیم دانست که بدون این کژتابی های فکری و روانی و گزاره های نادرستی که به بت های ذهنی و خدایان دروغین ما تبدیل شده اند، جهان درون و بیرونمان زیباتر، دلنشین تر، عقلانی تر و توحیدی تر می شود. این بت شکنی پیوسته، کار دشواری است. چراکه همگی (کم یا زیاد) پابند نفس عربده جوی خویشیم و خود را از هر گمان و اندیشه ی ناروا و رفتار نادرست و سخن آسیب زننده و اهریمنی، پاک و مبرا می دانیم و چنین می شود که «همچنان دوره می کنیم…» و زمانی به خود می آییم که: «و ناگهان چقدر زود دیر می شود.»
۲ یکی از این گرفتاری های درشت و بزرگی که از پیشترها دچارش بوده ایم و اکنون شدیدتر در بندش اسیریم پیرایه ها و آلودگی های سنگین و خُردکننده ای است که حوزه و فضای روشنفکری و نقد فرهنگی و هنری ما را در دام سیاه خود به بند کشیده است. (می دانیم که جریان روشنفکری در ایران، بیمار و ناقص الخلقه به دنیا آمد و از همان آغاز به جای قرار داشتن در جبهه ی مردم و منافع ملی و تلاش برای تعالی واقعی، بومی و ملی، به نسخه های غیرملی چشم دوخته بود و پیش و بیش از آن که ایرانی بیندیشد و متکی بر تاریخ و فرهنگ و هویت و سرشت ملی باشد، همه دین و دنیای خود را به بریتانیا و نماینده اش در منطقه یعنی کمپانی هند شرقی فروخته بود و با گذشت زمان و به درستی، به «روشنفکر نمایی» تعبیر شد و می شود.)
اکنون با سوگ و دردی جانکاه باید بپذیریم که روشنفکرنمایان با رفتار و گفتار و نوشتار بیمار و خودانگارشان، فضیلت و شرافت روشنفکری را (بیش از پیش) تا مرتبه ی نازل و کودکانه ی نق زدن های صد من یک غاز ساقط کرده اند و در نتیجه، از درنگ و واکاوی پدیده ها و حوزه های فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی به عنوان کنشی شریف و اصیل و روشنفکرانه، کمتر می توان سراغ و نشان گرفت. همچنین، جریان شرح و تفسیر و نقد فرهنگی و هنری شریف و اصیل، لاغر و کم جان شده است و در برابر، کج بینی و یاوه گویی های پرطمطراق در زرورق فریبنده ی «نقد سلبی»، انشاهای دبستانی در پوشش اغواگر «نقد تند و تیز»، نفرت پراکنی و هتاکی و دروغ بافی برای جلب توجه و نام و شهرت و نیز غوغاسالاری بی مایگان، جای نقد و تحلیل و بررسی و کندوکاو دانشورانه ی عرصه ها و محصولات فرهنگی و هنری را گرفته است و شگفت آن که اسیرانِ دست و پا بسته ی مشهوراتِ خودساخته و بندگانِ «هُبَل» های بزک شده و مدرن، هیچ شان آگاهی نیست که بر سرشان چه آمده است و کنش ها و واکنش های شان نه از سر خرد و دانش و آگاهی فرهنگی و هنری که برخاسته از نادانی مضاعفی است که آنها را به کوره راه یک گمراهی بی انتها می کشاند، دامن فرهنگ و هنر را می آلاید، فرصت ها و موقعیت های خجسته ی فراشدن را زخمی می کند، بذر نفرت و دشمنی می پاشد، به بی اخلاقی و بداخلاقی دامن می زند و مجال های گلگشت و تماشای زیبایی و آفاق روشن را از نسل نو می دزدد و زشت ترین و بی آبروترین دزدی و راهزنی، دزدیدن چشم ها برای دیدن زیبایی است.
*منتقد سینما
روزنامه جام جم، شماره ۴۷۷۲ به تاریخ ۸/۱۲/۹۵، صفحه ۱۲ (سینما)
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- همایون اسعدیان: نمیدانم چرا وزیر ارشاد دوست دارد هر هفته حرف بزند؟/مسئولین شبها مسابقه دارند که فردا چه بگوییم تا مردم بیشتر عصبانی شوند!
- نگاهی تحلیلی به سینمای رسول ملاقلیپور در موزه سینما
- پاسخ اکبر نبوی به اظهارات بهروز افخمی/ «گبه» مخملباف با توافق جمعی به اسکار رفت
- سیاست دروغ و فریب در یک پلان/انتقاد تند اکبر نبوی از دولت روحانی
- پخش سری جدید «کافه فیلم» با حضور ضیاءالدین دری
- چرا انتخاب مهران مدیری برای اجرای «هفت» درست است؟
- تلویزیون برای جشنواره فیلم فجر چه میکند/ ۴ برنامه با چند رویکرد/ بلاتکلیفی هفت
- وحید جلیلی: فیلم های اخیر حاتمی کیا بایکوت شده اند
- جمال شورجه: سه فیلمنامه درباره سینمای مقاومت روی دستم مانده است
- اکبر نبوی: در آن زمان نگذاشتیم استقلال شورا را زیر سوال ببرند
- توضیحات رییس سازمان سینمایی درباره جشنوارههای فجر
- بررسی ابعاد راه اندازی هنر و تجربه/ دفاع از حق اقلیت در مقابل اکثریت
- بعد از فوق لیسانس بازیگری، تازه به کارگاه آموزشی میآیند
- میرکریمی: آوینی اگر زنده بود، به مخاطب جهانی فکر میکرد
- روایت اکبر نبوی از مدیریت ایوبی و شمقدری و جریان های خانه سینما
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





