سینماسینما، منوچهر دینپرست؛
چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، امسال با رنگ و بوی متفاوتی آغاز به کار کرد؛ زیرا برای نخستین بار در تاریخ برگزاریاش از تهران فاصله گرفته و در شیراز در حال برگزاری است. این جابهجایی جغرافیایی فقط یک تغییر ساده در محل استقرار جشنواره نیست، بلکه حامل پیامی مهم برای آینده فرهنگ و سینمای ایران است: اینکه میتوان رویدادهای بزرگ فرهنگی را از مرکز به پیرامون برد و به شهرهای دیگر فرصت داد تا در قامت میزبان رویدادهای ملی و حتی بینالمللی دیده شوند.
شیراز، شهر شعر و فرهنگ با پیشینه عظیم ادبی و هنری، میزبانی جشنوارهای را برعهده گرفتهاست که بیش از پنجاه فیلم ایرانی و خارجی در آن به نمایش درخواهد آمد. این حجم از فیلمها و برنامهها، خود گواهی است بر گستردگی جشنواره و تأثیرگذاریاش در فضای سینمایی سال. از سوی دیگر، حضور دویست مهمان خارجی، از کارگردانان و بازیگران گرفته تا مدیران جشنوارههای معتبر جهانی، ابعاد بینالمللی این رویداد را پررنگتر میکند و نشان میدهد که جشنواره جهانی فیلم فجر در خارج از تهران نیز میتواند جایگاهی برای تعاملات فرهنگی و سینمایی جهان باشد.
در میان مهمانان امسال، نام «نوری بیلگه جیلان»، کارگردان صاحبسبک و تحسینشده سینمای ترکیه و برنده نخل طلای کن، توجهات بسیاری را به خود جلب کردهاست. حضور چنین هنرمندی در این جشنواره که برای نخستین بار به خارج از پایتخت منتقل شده، اهمیت تصمیم برگزارکنندگان را دوچندان میکند و نشان میدهد که انتقال جشنواره به شهرهای دیگر به معنای کاهش کیفیت یا اعتبار نیست؛ بلکه میتواند حتی جذابیت بیشتری ایجاد کند. شیراز تا ۱۲ آذر نهتنها میزبان آثار سینمای ایران، بلکه میزبان گفتگوهای فرهنگی، نشستهای تخصصی و ارتباطات هنریای خواهد بود که بر روند سینمای کشور تأثیر گذارند.
موضوع مهم دیگری که این جابهجایی را برجسته میکند، نگاه تازهای است که به نقش شهرها در عرصه فرهنگی ایران مطرح میشود. سالهاست که عمده جشنوارهها و رویدادهای بزرگ فرهنگی در تهران متمرکز بودهاند، اما انتقال یک جشنواره در ابعاد فجر میتواند الگویی برای آینده باشد. همانگونه که شهرهای کن، برلین، مسکو، شانگهای و دوحه بهواسطه جشنوارههای خود در تقویم فرهنگی جهان ثبت شدهاند، شیراز و دیگر شهرهای ایران نیز میتوانند به پایگاههای مهم فرهنگی بدل شوند. چهبسا در آینده جشنوارهای با نام اصفهان یا تبریز در سطح بینالمللی شناخته شود و همانند شهرهای یادشده، هویت فرهنگی خاص خود را در عرصه جهانی تثبیت کند.
اما فراتر از این تحولات و امیدها، نکتهای اساسی وجود دارد که نباید از آن غافل شد: ضرورت ثبات مدیریتی و سیاستگذاری پایدار در حوزه رویدادهای فرهنگی. یکی از بزرگترین چالشهایی که سینمای ایران و بهطور کلی فضای فرهنگی کشور با آن مواجه بوده، تغییرات مکرر در سیاستگذاریها با تغییر دولتها و وزیران است. جشنوارههایی که باید بر اساس برنامهریزی بلندمدت و دیدگاهی استراتژیک اداره شوند، گاهی از نو تعریف میشوند، گاهی تعطیل و گاهی با ساختاری متفاوت احیا میشوند. نمونه روشن آن، جشنواره جهانی فیلم فجر است که چند سال تعطیل و بار دیگر راهاندازی شد؛ اینگونه بیثباتیها نهتنها از اعتبار رویدادها میکاهد، بلکه برنامهریزی حرفهای و ایجاد هویت پایدار را دشوار میکند.
اگر قرار است جشنوارههایی مانند جشنواره جهانی فیلم فجر نقش واقعی خود را در سینمای ایران ایفا کنند، نیاز است که مسئولان فرهنگی کشور تکلیف خود را با این رویدادها روشن کنند. جشنوارهها باید از فراز و نشیبهای سیاسی و مدیریتی در امان بمانند و با برنامهریزی منسجم، ساختاری ثابت و چشماندازی چندساله به مسیر خود ادامه دهند. فقط در چنین شرایطی است که میتوان انتظار داشت انتقال جشنوارهها به شهرهای دیگر و تبدیل آنها به برندهای فرهنگی بینالمللی نتیجهبخش باشد.
چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در شیراز، آزمونی مهم و تاریخی است؛ آزمونی که اگر با مدیریت صحیح، نگاه آیندهنگر و توجه به ظرفیتهای فرهنگی شهرهای مختلف همراه باشد، میتواند دورانی تازه را در فرهنگ و سینمای ایران آغاز کند؛ دورانی که در آن، تهران تنها مرکز برگزاری رویدادهای بزرگ نیست و شهرهای دیگر نیز فرصت مییابند تا در سطح ملی و جهانی بدرخشند. این رویداد نهتنها برای شیراز، بلکه برای چشمانداز فرهنگی کشور، سرنوشتساز است.
منبع: روزنامه اطلاعات
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- پروانه ساخت حذف میشود؟/ نامهنگاری برای تعویق جشنواره جهانی فجر
- چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر؛ آزمونی جدی و نگاهی رو به آینده
- تأملی بر حضور نوری بیلگه جیلان در جشنواره جهانی فیلم فجر؛ داور غایب
- جشنواره جهانی فیلم فجر۴۳؛ در ایستگاه پایانی «درس آموختهها» بهترین فیلم شد/ جایزه ویژه داوران به کارگردان ژاپنی رسید
- نگاهی به فیلم «پارتنوپه»؛ زیبایی از دست رفته
- نقدی بر فیلمهای کوتاه باکس شیراز در جشنواره جهانی فیلم فجر
- معرفی داوران چهار بخش جشنواره جهانی فیلم فجر
- چهل و سومین جشنواره جهانی فیلم فجر؛ آثار بخشهای چشمانداز و زیتون شکسته معرفی شدند
- برنامه نشستهای چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر منتشر شد
- اعلام آثار راهیافته به ۲ بخش جشنواره جهانی فیلم فجر
- اولین نمایش «مرد خاموش» در ایران؛ تیزر رونمایی شد
- داوران ایرانی معرفی شدند؛ افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی
- معرفی فیلمهای ایرانی حاضر در جشنواره جهانی فیلم فجر
- دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر مطرح کرد: نوری بیلگه جیلان در تیم داوری/ حضور ۸ فیلم ایرانی در بخش رقابتی
- برای همایون ارشادی که به تازگی به ابدیت پیوست؛ بازیگر سکوت و تأمل
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- «چهار صندوقِ» بهرام بیضایی نمایشنامهخوانی میشود
- مارتین اسکورسیزی به فیلم بهمن قبادی پیوست
- نگاهی به موسیقی فیلم «زیبا صدایم کن»/ یک عاشقانه آرام
- یادداشتی بر برخوانی نمایشنامه «آرش»؛ از ستوربانی تا کمانداری، از حماسه تا تراژدی
- برای شرکت در نود و نهمین دوره جوایز آکادمی؛ برای نخستین بار واتیکان یک فیلم به اسکار میفرستد
- گرامیداشت روز سینما / گزارش تصویری
- «داستانهای موازی»؛ همه نمیدانند
- «مردن ترسناک نیست»؛ شرافت در قامت زیبای معشوق
- فوت مستندساز شیلیایی؛ پاتریشیو گازمن درگذشت
- نامه آقااسفندیار به رائد فریدزاده؛ اهدای نشان به آقای داوودنژاد را به شما تبریک میگویم!
- مدیر جشنواره جهانی مونترال درگذشت
- همزمان با معرفی هیات انتخاب؛ فیلمهای تجربی راهیافته به چهلوسومین جشنواره فیلم کوتاه تهران معرفی شدند
- نخستین پیشنشست همایش نمایشنامهپژوهی/ از آسیبشناسی پژوهش تئاتر تا ضرورت بازخوانی تاریخ ادبیات نمایشی ایران
- «غروب در دیاری غریب» به باغ کتاب رسید
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶/ «کمی نور»؛ در شرایط ناامیدی
- روز سینما مبارک، اگر چیزی برای مبارک گفتن مانده باشد
- «پرده آخر»؛ نمونهای از یک فیلم ایرانی در ژانر پلیسی و معمایی
- «زن ناشناس»؛ داستانی از روزهای آزادی دانمارک در سال ۱۹۴۵
- ماموریت جدید صدای نمایشنامه نویس؛ بیشتر شنیده شدن/ برگزیدگان دوره پنجم معرفی شدند
- تصویربرداری «ده پهلوان» آغاز شد
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ جایزه آیرون دلا لاگونا به «مُراقب» رسید
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ شیرطلایی به «زن ناشناس» رسید/ یک جایزه برای بازیگر ایرانی
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ لاله مرزبان بهترین بازیگر زن بخش افقها شد
- نشست رسانهای روسای خانه سینما؛ عسگرپور: شورای پروانه ساخت حذف شود، نه پروانه ساخت
- «عبور از نمیدانم» در موزه سینما
- جشنواره ونیز ۲۰۲۶؛ گزارشی از آرای منتقدان فیپرشی/ «مراقب» در صدر جدول افقها
- گذری در جشنواره فیلم ونیز / گزارش تصویری
- نمایش «رومولوس»؛ این رومولوسِ مغموم
- رونمایی از ۶ کتاب درباره فیلمهای شاخص سینمای ایران در موزه سینما
- دو جایزه جشنواره «جامو و کشمیر» به «زیبا صدایم کن» رسید
