سینماسینما، منوچهر دینپرست؛
چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر، امسال با رنگ و بوی متفاوتی آغاز به کار کرد؛ زیرا برای نخستین بار در تاریخ برگزاریاش از تهران فاصله گرفته و در شیراز در حال برگزاری است. این جابهجایی جغرافیایی فقط یک تغییر ساده در محل استقرار جشنواره نیست، بلکه حامل پیامی مهم برای آینده فرهنگ و سینمای ایران است: اینکه میتوان رویدادهای بزرگ فرهنگی را از مرکز به پیرامون برد و به شهرهای دیگر فرصت داد تا در قامت میزبان رویدادهای ملی و حتی بینالمللی دیده شوند.
شیراز، شهر شعر و فرهنگ با پیشینه عظیم ادبی و هنری، میزبانی جشنوارهای را برعهده گرفتهاست که بیش از پنجاه فیلم ایرانی و خارجی در آن به نمایش درخواهد آمد. این حجم از فیلمها و برنامهها، خود گواهی است بر گستردگی جشنواره و تأثیرگذاریاش در فضای سینمایی سال. از سوی دیگر، حضور دویست مهمان خارجی، از کارگردانان و بازیگران گرفته تا مدیران جشنوارههای معتبر جهانی، ابعاد بینالمللی این رویداد را پررنگتر میکند و نشان میدهد که جشنواره جهانی فیلم فجر در خارج از تهران نیز میتواند جایگاهی برای تعاملات فرهنگی و سینمایی جهان باشد.
در میان مهمانان امسال، نام «نوری بیلگه جیلان»، کارگردان صاحبسبک و تحسینشده سینمای ترکیه و برنده نخل طلای کن، توجهات بسیاری را به خود جلب کردهاست. حضور چنین هنرمندی در این جشنواره که برای نخستین بار به خارج از پایتخت منتقل شده، اهمیت تصمیم برگزارکنندگان را دوچندان میکند و نشان میدهد که انتقال جشنواره به شهرهای دیگر به معنای کاهش کیفیت یا اعتبار نیست؛ بلکه میتواند حتی جذابیت بیشتری ایجاد کند. شیراز تا ۱۲ آذر نهتنها میزبان آثار سینمای ایران، بلکه میزبان گفتگوهای فرهنگی، نشستهای تخصصی و ارتباطات هنریای خواهد بود که بر روند سینمای کشور تأثیر گذارند.
موضوع مهم دیگری که این جابهجایی را برجسته میکند، نگاه تازهای است که به نقش شهرها در عرصه فرهنگی ایران مطرح میشود. سالهاست که عمده جشنوارهها و رویدادهای بزرگ فرهنگی در تهران متمرکز بودهاند، اما انتقال یک جشنواره در ابعاد فجر میتواند الگویی برای آینده باشد. همانگونه که شهرهای کن، برلین، مسکو، شانگهای و دوحه بهواسطه جشنوارههای خود در تقویم فرهنگی جهان ثبت شدهاند، شیراز و دیگر شهرهای ایران نیز میتوانند به پایگاههای مهم فرهنگی بدل شوند. چهبسا در آینده جشنوارهای با نام اصفهان یا تبریز در سطح بینالمللی شناخته شود و همانند شهرهای یادشده، هویت فرهنگی خاص خود را در عرصه جهانی تثبیت کند.
اما فراتر از این تحولات و امیدها، نکتهای اساسی وجود دارد که نباید از آن غافل شد: ضرورت ثبات مدیریتی و سیاستگذاری پایدار در حوزه رویدادهای فرهنگی. یکی از بزرگترین چالشهایی که سینمای ایران و بهطور کلی فضای فرهنگی کشور با آن مواجه بوده، تغییرات مکرر در سیاستگذاریها با تغییر دولتها و وزیران است. جشنوارههایی که باید بر اساس برنامهریزی بلندمدت و دیدگاهی استراتژیک اداره شوند، گاهی از نو تعریف میشوند، گاهی تعطیل و گاهی با ساختاری متفاوت احیا میشوند. نمونه روشن آن، جشنواره جهانی فیلم فجر است که چند سال تعطیل و بار دیگر راهاندازی شد؛ اینگونه بیثباتیها نهتنها از اعتبار رویدادها میکاهد، بلکه برنامهریزی حرفهای و ایجاد هویت پایدار را دشوار میکند.
اگر قرار است جشنوارههایی مانند جشنواره جهانی فیلم فجر نقش واقعی خود را در سینمای ایران ایفا کنند، نیاز است که مسئولان فرهنگی کشور تکلیف خود را با این رویدادها روشن کنند. جشنوارهها باید از فراز و نشیبهای سیاسی و مدیریتی در امان بمانند و با برنامهریزی منسجم، ساختاری ثابت و چشماندازی چندساله به مسیر خود ادامه دهند. فقط در چنین شرایطی است که میتوان انتظار داشت انتقال جشنوارهها به شهرهای دیگر و تبدیل آنها به برندهای فرهنگی بینالمللی نتیجهبخش باشد.
چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر در شیراز، آزمونی مهم و تاریخی است؛ آزمونی که اگر با مدیریت صحیح، نگاه آیندهنگر و توجه به ظرفیتهای فرهنگی شهرهای مختلف همراه باشد، میتواند دورانی تازه را در فرهنگ و سینمای ایران آغاز کند؛ دورانی که در آن، تهران تنها مرکز برگزاری رویدادهای بزرگ نیست و شهرهای دیگر نیز فرصت مییابند تا در سطح ملی و جهانی بدرخشند. این رویداد نهتنها برای شیراز، بلکه برای چشمانداز فرهنگی کشور، سرنوشتساز است.
منبع: روزنامه اطلاعات
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- پروانه ساخت حذف میشود؟/ نامهنگاری برای تعویق جشنواره جهانی فجر
- چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر؛ آزمونی جدی و نگاهی رو به آینده
- تأملی بر حضور نوری بیلگه جیلان در جشنواره جهانی فیلم فجر؛ داور غایب
- جشنواره جهانی فیلم فجر۴۳؛ در ایستگاه پایانی «درس آموختهها» بهترین فیلم شد/ جایزه ویژه داوران به کارگردان ژاپنی رسید
- نگاهی به فیلم «پارتنوپه»؛ زیبایی از دست رفته
- نقدی بر فیلمهای کوتاه باکس شیراز در جشنواره جهانی فیلم فجر
- معرفی داوران چهار بخش جشنواره جهانی فیلم فجر
- چهل و سومین جشنواره جهانی فیلم فجر؛ آثار بخشهای چشمانداز و زیتون شکسته معرفی شدند
- برنامه نشستهای چهلوسومین جشنواره جهانی فیلم فجر منتشر شد
- اعلام آثار راهیافته به ۲ بخش جشنواره جهانی فیلم فجر
- اولین نمایش «مرد خاموش» در ایران؛ تیزر رونمایی شد
- داوران ایرانی معرفی شدند؛ افتتاح جشنواره جهانی فیلم فجر با فیلمی از عباس کیارستمی
- معرفی فیلمهای ایرانی حاضر در جشنواره جهانی فیلم فجر
- دبیر جشنواره جهانی فیلم فجر مطرح کرد: نوری بیلگه جیلان در تیم داوری/ حضور ۸ فیلم ایرانی در بخش رقابتی
- برای همایون ارشادی که به تازگی به ابدیت پیوست؛ بازیگر سکوت و تأمل
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





