کارگردان «آلماگل» خود مرد سفر و حذر است
سینماسینما، عقیل قیومی:
راستش را بخواهید، روزی که فرشاد فرشتهحکمت به اصفهان آمده بود برای جلسه نمایش و نقد فیلمش-«آلماگُل»- آنقدر که از صحبتهایش توأمان هم لذت بردیم و هم آموختیم، در آن عصر داغ و رخوتناک تابستانی فیلمش چندان سرشارمان نکرد از شوق تماشا. فیلمی که بیش از یک دهه از تولیدش میگذرد و بخت نمایش گسترده را نیافته تا اینکه به همت گروه هنر و تجربه سرانجام این فرصت را مییابد تا خود را بنمایانَد. فیلمی که به گواهِ قابهایش در زمانی که امکانات تصویربرداری بهراحتی این روزها نبوده، تلاش کارگردانش را به رُخ میکشد، اما فیلم چه ندارد که وقفه ایجاد میکند در فرایند تماشایش؟
فیلم روایت جستوجوی مردی ترکمن است به نام تایماز برای یافتن همسرش، آلماگُل. زن در غیاب مرد- وقتی مرد سرزمین مادریاش را ترک کرده- بر اثر بادی سهمگین که خانمانشان را ویران کرده، با کودکی که قرار بوده به دنیا بیاورد، ناپدید میشود. حالا مردِ ترکمن که هنرمندی نقاش است، به سرزمین اجدادیاش بازگشته و هراسان طی طریق میکند برای یافتن ردی از آلماگل. اما این جستوجویی که پیش چشممان شکل میگیرد، ظاهر قصه است و بهتدریج درمییابیم که زن و زیباییهایش بهانهای میشود برای مرد-بخوانید فیلمساز- تا با قالبی تمثیلی به سنتهای عمیق یک قوم کهنسال نقب بزنیم.
مردان غیور ترکمن جانشان به اسب بسته است؛ اسبهای بیزینی که به تاخت میتازند در دشت و دمن و جسم و جان مردِ ترکمن را سیراب میکنند. از دیگر سو نواها و نغمههای کهنی که در دل فضاهای پیرامونشان طنینانداز میشود و آیینهای خاص و منحصربهفردشان با خنجرهایی که با آن به رقص درمیآیند، هویت محترم قومیشان را شکل میدهد. اینها را پیش از این در مستند دیدنی «آتلان» در ضیافتی چشموگوشنواز به تماشا نشستیم. مستندی که هم درامش شکل گرفته بود و هم ریتم درونیاش باعث میشد حتی در یک ظهر رخوتناک تابستان روی صندلی سینما خوابمان نبَرَد. پس بهتر است بگوییم که شوربختانه این دیر به نمایش در آمدن فیلم باعث شده تا تماشاگر با نمونه بهتری از شکلگیری روایت در ترکمنصحرا مواجه شود و فیلم از همتایانش عقب بمانَد. درام فیلم شکل نمیگیرد و دغدغه تایماز به دغدغه تماشاگر تبدیل نمیشود و تنها با ریتمی کشدار و کسلکننده شاهد غم خوردن و انذار دادن بر از دست رفتن آیینهای کهن هستیم که مرد با تنها گذاشتن همسرش و دغدغه خارجنشینی و تابعیت دوگانه گرفتن برای فرزندش به نماد این پشت پا زدن به دیرینه قومیاش تبدیل میشود و درنهایت با سویهای شعاری و گُلدرشت مرد باید متنبه شود و به دامان مام وطنش بازگردد.
اما فیلمساز خود مرد سفر و حذر است: «به جز سیستان و بلوچستان به همه جای ایران سفر کردهام و اقوام ایرانی را کاویدهام.» سن و سال چندانی نداشته که سریال «آتش بدون دود» آتشی به جانش انداخته و از دیرباز آیینهای قوم ترکمن دغدغهاش شده است. بیش از ۶۰ فیلم ساخته که به قول خودش فقط به آرشیو فیلمهای خودش افزوده شده و کمتر امکان نمایش عمومی داشته است. فقط یک جا در جشنوارهای خارج از ایران قابهای خاص فیلمهایش سبب شده تا او را در حرفهاش خویشاوند پاراجانف بدانند. فرشاد فرشتهحکمت بیش از اینکه فیلمساز شهرهای باشد، یک پژوهشگر است. سالهاست که دغدغه به سرانجام رساندن فیلمی را دارد با محوریت حافظ و گوته و به شکل غریبی گوته را واکاویده است و اطلاعات دست اول سترگی دارد. کاش فیلمهایش هم صاحب آن خصیصهای بشود که یک فیلم را تماشاییتر و قابل تحملتر کند. با همه اینها «آلماگل» فیلم محترمی است از یک فیلمساز پژوهنده؛ فیلمسازی که با دانایی، کتاب و کلمه محشور است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «پلان آخر بازی»؛ همچون پرندهی مهاجری، که پرواز برایش شکل غایی سفر است
- تولد هفتادسالگی سینمای هنروتجربه
- اکران «آخرین عاشقانه» از فردا/ «نهنگها» به زودی به سینما میآید
- رونمایی از فیلم مستند ساموئل خاچیکیان با پیام مسعود کیمیایی
- «اتاق فرار» پرمخاطبترین بسته فیلم کوتاه «هنر و تجربه»
- این هنر و تجربه آنتی ویروسی ست بر فیلم های به هرقیمت مسخره
- اکران «ایساتیس» در «هنر و تجربه» از ۲۲ دی
- شهاب حسینی: میخواهم فیلمی اقتباسی از ساعدی بسازم
- آغاز اکران یک مستند سیاسی در هنر و تجربه
- اکران «آویختگی» در سینماهای هنر و تجربه
- اکران چهار فیلم جدید در گروه سینمایی هنر و تجربه در آذر ماه
- رونمایی از تیزر مجموعه انیمیشن «رویاهای رنگی»
- تحقق آرزوی چندساله فعالان انیمیشن در هنرو تجربه
- «پسر انسان» پرفروشترین و پرمخاطبترین فیلم هنروتجربه شد
- شهاب حسینی با «مقیمان ناکجا» به هنر و تجربه میآید
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- اعلام منع پخش ۴ اثر نمایش خانگی در یک هفته/ تماشاگرانی که نادیده گرفته میشوند
- آغاز «جاده ابریشم موسیقی» از عمارت تاریخی ارثیه قزوین
- «نویسنده» و لذت کشف از دل روایتهای تو در تو
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی





