سینماسینما؛ بهمن یزدانپناه مانند بسیاری از فیلمسازان مستقل در جشنواره کن است با یک تفاوت اساسی؛ او نابینا است.
در حالی که بسیاری در تلاش برای عبور از میان جمعیت و موانع اطراف بازار و محل برگزاری جشنواره کن هستند، این تهیهکننده و کارگردان جوان باید همراه سگ راهنمایش «تِس» و دستیارش (و همزمان همکار تهیهکنندهاش) «النور ترابی»، مسیرش را در کن پیدا کند.
یزدانپناه در مورد سگ ژرمن شپرد چهار سالهاش گفت: تس خیلی کمک میکند، چون همه به او و نشان تجاریاش علاقهمند هستند. برای شروع گفتگو عالی است چون مردم میخواهند او را نوازش کنند، سوال بپرسند و این زمانی است که میتوانم خودم و پروژهام را معرفی کنم.
این فیلمساز کرد ایرانی که اکنون در پاریس ساکن است، با دومین فیلم بلند خود به عنوان کارگردان، «ماری رنه»، به بازار جشنواره کن ۲۰۲۶ آمده است. این مستند، زن نابینای ۷۳ سالهای را دنبال میکند که تمام انرژی خود را صرف بازسازی مدرسهای برای کودکان کمبینا در کشور گابن در آفریقا میکند.
این فیلم در ادامه نخستین اثر او در سال ۲۰۲۵ با عنوان Out Of Frame ساخته شده؛ خودنگارهای که سفر او را در حالی دنبال میکرد که با وجود نابینایی، بهتنهایی و بهصورت هیچهایک از میان هشت کشور اروپایی عبور کرده بود. او علاوه بر تلفن همراهش، با یک دوربین گوپرو که به سر یا سینهاش متصل بود، ۶۰ ساعت تصویر ثبت کرد. این فیلم نخستین نمایش جهانی خود را در International Documentary Film Festival Amsterdam داشت.
کارگردانی این فیلم برای این جهانگردِ همیشگی، حرکتی از سرِ مقاومت و سرسختی بود؛ کسی که از سال ۲۰۲۰ بهتدریج بیناییاش را از دست داد و دو سال بعد کاملاً نابینا شد. او به یاد میآورد: «وقتی نابینا شدم، یکی از بزرگترین چالشهایم رفتوآمد و جابهجایی بود. خانوادهام هنوز من را در وضعیت نابینایی ندیده بودند، بنابراین برای خودم این چالش را گذاشتم که با هیچهایک خودم را به آنها برسانم تا واکنششان را ببینم.»
او که در بخش کُردستانِ ایران به دنیا آمده، پیش از ترک کشور در سال ۲۰۱۹ بهعنوان مشاور بازاریابی و ارتباطات فعالیت میکرد، اما احساس میکرد فرهنگ کُردیاش در حال سرکوب شدن است. او در نهایت به پاریس رسید و دوباره با دوست دوران کودکیاش، دیدار کرد؛ کسی که دوربین را به سمت یزدانپناه گرفت و طی چهار سال، همزمان با ضعیف شدن بینایی او، از زندگیاش فیلمبرداری کرد. حاصل این همکاری فیلم «بهمن» بود که به نخستین اثر بلند شرکت فیلمسازی یزدانپناه «ویژن رئالیتی» تبدیل شد.
او در همان دوران زبانهای فرانسوی و انگلیسی را هم یاد گرفت. «تِس» نیز چهار زبان را متوجه میشود؛ بهطوری که حدود ۵۰ فرمان را به زبان فرانسوی میشناسد و همچنین میتواند به انگلیسی، کردی و فارسی هم ارتباط برقرار کند.
او گفت: «این دومین بار است که به کن میآیم؛ سال ۲۰۲۴ هم برای یاد گرفتن سازوکار بازارهای فیلم اینجا آمده بودم. دنبال شریکهای بینالمللی برای تولید مشترک و تأمین مالی هستم، اما یکی از بزرگترین چالشهایی که با آن روبرو میشوم، نبود اعتماد از سوی کسانی است که به نظرشان سرمایهگذاری روی فیلم یک کارگردان نابینا ریسک دارد.»
یزدانپناه برخلاف نخستین فیلم بلندش، در دومین مستندش با یک مدیر فیلمبرداری همکاری میکند. فیلمبرداری بخشهایی از پروژه در فرانسه انجام شده و قرار است ادامه آن در گابن فیلمبرداری شود.
او گفت: «اگر همهچیز خوب پیش برود، برای اولین بار برای فیلمبرداری به آفریقا میروم.»
با وجود اینکه حضورش در بازار فیلم پربار بوده و نزدیک به ۲۰ جلسه برگزار کرده اما تجربه او از جشنواره با ناامیدیهایی هم همراه بوده است.
این فیلمساز در نمایش فیلم افتتاحیه «الکتریک ونوس»، «ببر کاغذی» ساخته جیمز گری، مستند ایرانی «تمرینهایی برای یک انقلاب» و «داستانهای موازی» ساخته اصغر فرهادی شرکت کرده است. اما جشنواره امکان توضیح صوتی برای مخاطبان کمبینا و نابینا ارائه نمیدهد.
یزدانپناه گفت: «شاید جشنواره کن فکر میکند تعداد افراد نابینایی که اینجا فیلم ببینند، کافی نیست. هنگام نمایش فیلمها، النور همهچیز را برایم توصیف میکند و میدانم این کار برایش آسان نیست. جشنواره برلین برای بخشی از فیلمهایش توضیح صوتی اضافه کرده، حتی اگر فیلمها آلمانی باشند.»
این موضوع یکی از اهداف اصلی شرکت او، «سینهبلایند»، است؛ پلتفرمی که برای ترویج و تولید سینمای فراگیر تأسیس شده. او اضافه میکند: «دوست دارم زیرنویس ویژه ناشنوایان و کمشنوایان (SDH) هم اضافه شود. سینما باید برای همه باشد.»
منبع: اسکرین دیلی
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶؛ فیلم کریستین مونجیو نخل طلا گرفت/ دو جایزه برای سینماگران ایرانی
- جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶؛ پگاه آهنگرانی برنده جایزه چشم طلایی شد
- جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶/ برندگان بخشهای جنبی معرفی شدند؛ از دوهفته کارگردانان تا سینهفونداسیون
- گزارش محمد حقیقت از کن ۲۰۲۶؛ یک فیلم فرانسوی در صدر جدول منتقدان/ محبوبیت پایینِ «داستانهای موازی»
- یک اتفاق غیرمنتظره؛ سالن تخلیه شد/ استقبال از فیلم آلمودوار در کن
- فیلم فرهادی را نپسندیدند؛ فیلم پاولیکوفسکی در صدر جدول منتقدان مجله اسکرین کن ۲۰۲۶
- جان تراولتا، نخل طلای افتخاری گرفت
- جشنواره کن ۲۰۲۶؛ نظرات ضد و نقیض منتقدان درباره «داستانهای موازیِ» فرهادی
- نشست خبری «داستانهای موازی» در کن؛ فرهادی: معنای همدردی با قربانیان جنگ، نادیده گرفتن کشتهشدگان اعتراضات نیست
- «داستانهای موازی»؛ عبور فرهادی از خطوط قرمزش
- رییس هیات داوران کن۲۰۲۶ مطرح کرد: سرمایهگذاران، از نخستین سانسورچیان یک فیلم هستند
- جشنواره کن ۲۰۲۶ افتتاح شد/ پیتر جکسون نخل طلای افتخاری گرفت
- جشنواره کن۲۰۲۶؛ مونیا شکری رئیس هیات داوران جایزه دوربین طلایی شد
- جشنواره فیلم کن ۲۰۲۶؛ فهرست بخش کلاسیک اعلام شد/ یک فیلم ایرانی در میان آثار کوتاه
- هیأت داوران جشنواره کن ۲۰۲۶ معرفی شد
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





