سینماسینما، شهرام جعفرینژاد
حتماً در جریان هستید که پس از اکران فیلم «اُدیسه» (کریستوفر نولان) در اواسط ژوییه سال جاری میلادی، ایلان ماسک و ایادیاش به مخالفت با آن برخاستند و بدون ذرهای نقد و تحلیل جدی، صرفاً انتخاب لوپیتا نیونگو (بازیگر سیاهپوست) در نقش هلن را تخریب اثر هومر دانستند و اعلام کردند که در واکنش به آن، اقتباسی جدید از این اثر به کمک هوش مصنوعی خواهند ساخت که به اصالت تاریخی و اساطیریاش کاملاً وفادار باشد (که البته حتی اگر نظرشان درست بود هم نیازی به این کار نبود؛ چون قبلاً چندین نسخه وفادارانه – و انسانی – از «اُدیسه» در قالب فیلم و سریال ساخته شده است!).
حالا پس از سه ماه، نخستین قسمت هفت دقیقهای از این پروژه احمقانه (که توسط ابزار هوش مصنوعی Grok Imagine تولید شده و معلوم نیست قرار است چند قسمت باشد) در فضای مجازی به نمایش درآمده که نهتنها به «اصالت تاریخی و اساطیری» اثر هومر وفادار نیست و واقعاً طاقتی بسیار میخواهد که آنقدر جدیاش بدانیم که بخواهیم به بررسی تکتک ایرادهایش بپردازیم، مانند روال مرسوم همه ابزارهای هوش مصنوعی، صرفاً کپیبرداری غیرقانونی و غیراخلاقی و ناشایستی از صحنههای گوناگونِ فیلمها و سریالهای قبلی بر اساس این اثر – با همان میزانسنها و زوایا و فقط با تغییر چهرهها و گاه حتی الهام از همان چهرهها – است (ذکر جزییات این همانندیها در هر صحنه نیز فراغتی ابلهانه میخواهد که دون شأن من یکی است) و لابد فرضشان هم این بوده که کسی اقتباسهای پیشین را ندیده یا یادش نیست و همه صرفاً به مقایسه این اثر با فیلم نولان میپردازند و متوجه این سرقت هنری نمیشوند!
این قسمت با حذف بسیاری از رویدادهای آغازین اصل «اُدیسه» و کل ساختار رواییاش، بی هیچ دلیلی با صحنه شخمزدن زمین توسط اُدیسِئوس و وانمودکردناش به دیوانگی برای پرهیز از رفتن به نبرد تروآ و آزمودناش توسط آگامِمنون و پالامیدِس (شاهزاده ناپلیا) شروع میشود و با نبرد تروآ (در یک صحنه) و تمرکزی بیدلیل و غیرمهم – در قیاس با بسیاری از صحنههای حذفشده – بر انتقام اُدیسِئوس از پالامیدِس (با خاککردن نامهای جعلی از سوی پریام – پادشاه تروآ – برای پالامیدِس همراه با چند سکه طلا بهعنوان پاداش خیانت او به یونانیان) پایان مییابد؛ اما دریغ از ذرهای همذاتپنداری که در ما نسبت به این محیط مصنوعی و چهرههای جعلی و دیدگان بیفروغ و لبهای بیتطابق با کلام و گفتوگوهای بیاحساس و… برانگیزد. من چندان دل خوشی از فیلم نولان ندارم و دلایلم را در مطلبی مفصل نوشتهام (ماهنامه «فیلم امروز»، شماره ۶۳ ، مرداد و شهریور ۱۴۰۵)؛ اما در مقایسه با این اثر مبتذل و توهینآمیز (که امیدوارم با مخالفت یکپارچه نویسندگان، سینماگران و همه صاحبان عقل سلیم، ادامه نیابد و همینجا دفن شود) به همت و شرف نولان درود میفرستم.

از این فاجعهتر میدانید چیست؟ یکی از سینهچاکان ایلان ماسک در پی این اقدام بدیع، روی دست استاد بلند شده و او نیز فیلمی پانزده دقیقهای با همان ابزار (و طبعاً همانگونه کپیبرداری هوش مصنوعی از اقتباسهای پیشین) بر اساس «اُدیسه» اما اینبار با چهره ایلان ماسک در نقش اُدیسِئوس ساخته که تا غار پولیفِموس (غول یکچشم) پیش میآید و… که دیگر زباله محض است و حتی حاضر نیستم یک سطر بیشتر دربارهاش توضیح بدهم. بسیاری از اندیشمندان و فرهیختگان، سالهاست که نسبت به رواج سطحینگری و سخیفشدن تدریجی بنیادهای فکری و اخلاقی جهان معاصر هشدار میدهند. ساختن فیلم سینمایی یا قطعه موسیقی یا هر اثر هنری دیگر با هوش مصنوعی (که متاسفانه در ایران هم با غرور و افتخار در حال رواجیافتن است) میتواند گامی بلند در مسیر این انحطاط باشد که بابتاش باید به ایلان ماسک و دیگر پیروان این راه تبریک گفت. واقعاً هم وقاحتی بیمانند میخواهد که همه محصولات هنری در طول تاریخ را انبار کنی و ساخته دست خودت را واداری که از میانشان دست به انتخاب و کپیبرداری بزند و سپس: ۱) نامش را بگذاری «هوش»، ۲) میلیونها انسان و ذهن هنرمند و خلاق را بیکار کنی، ۳) آثار هنری زیبا و بدیع و متکی بر هوش و درایت و خلاقیت انسانی را تبدیل به آثاری زشت و بیروح و مکانیکی کنی و ۴) به این کار افتخار کنی و در ترویجاش بکوشی!
منبع: روزنامه اعتماد
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید» پیشتاز گیشه آمریکا/ فیلم نولان در رده دوم
- ۲ رکورد مهم در گیشه؛ «اودیسه» پرفروشترین فیلم نولان و اکران آیمکس شد
- نگاهی به «اودیسه»/ کریستوفر نولان در دام نفرین کرونوس
- آقای کارگردان جنگ فرهنگی را برده است؛ یونانیها در افسون «اودیسه» کریستفر نولان
- خوانهای اودیسئوس؛ سفر اسطورهای میان هیولاها، وسوسهها و آزمونهای انسانی
- نولان در صدر لیست؛ فهرستی از ۱۰۰ کارگردان قدرتمند هالیوود منتشر شد
- «اودیسه» نولان؛ سفری خیرهکننده به قلب اسطوره، اما نه به عمق انسان
- فینال جام جهانی رقیب روز یکشنبهی فیلم نولان
- «اودیسه»ی نولان خوب است اما نه بیشتر!
- نولان: با این فیلم مهربان باشید/ «اودیسه» در نکوهش جنگ
- اولین واکنشها به «اودیسه»ی نولان/ تحسینآمیز و شگفتآور
- «مایکل»، «اوپنهایمر» را پشت سر گذاشت
- مرور آثار نولان؛ جشنواره تورنتو به پیشواز «اودیسه» میرود
- جان نولان درگذشت
- آمادهسازی «رستاخیز مسیح» برای ماه مارس ۲۰۲۷
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- اعلام منع پخش ۴ اثر نمایش خانگی در یک هفته/ تماشاگرانی که نادیده گرفته میشوند
- آغاز «جاده ابریشم موسیقی» از عمارت تاریخی ارثیه قزوین
- «نویسنده» و لذت کشف از دل روایتهای تو در تو
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی





