سینماسینما، منیژه بهارلو:
سادهترین توقع از یک سازمان رسانهای داشتن سیاست و تنظیم برنامه برمبنای همان سیاست است؛ سیاستی ناگفته که از درون برنامهها، یا به شیوه خیلی علمی «تحلیل محتوا» و یا به شیوه جامعه شناسانه و یا در روشی عمومیتر، به شیوه نقادانه، قابل دریافت و بررسی است. حالا اگر این سازمان رسانهای، همانند صداوسیمای ما، ساختاری متمرکز داشته باشد، بدیهی است که دریافت سیاست از برنامه، میتواند شبهه نزدیکی سیاست اتخاذشده با سیاستهای کلان کشور را برساند. از این مقدمه اندکی غلاظ و شداد که بگذریم، به دو مجموعه تلویزیونی ماههای اخیر تلویزیون نظری داریم که نکته مشابهی در هر دو دیده شده است. مجموعههای «زیر پای مادر» و «پرستاران ۲».
در هر دو مجموعه، کاراکتری وجود دارد که همسرش در ابتدای تولد فرزند، او را با بچه وانهاده و رفته است. هر دو هم با طلاق قانونی و شرعی جدا شدهاند. در اولی، آتنه در دوماهگی پسرش رفته و بعد از بیست سال برگشته و در دومی، بیژن در ماه دوم بارداری پسرش، رفته و بعد از ده سال برگشته.در هر دو عدد دو، اشتراک جالبی دارند، بچه دوماهه و جنین دوماهه. در اولی، زن رفته و در دومی مرد. در هر دو، آنکه مانده و بچه را بزرگ کرده (خلیل دشتی موسوم به خلیل کبابی، سمیه حسینی)، قصد ازدواج مجدد دارند و از انتخابشان راضی هستند. اما در هر دو، عنصر رفته، بازگشته و اکنون داستان به گونهای جلو برده میشود که خلیل کبابی وادار به ازدواج با عنصر رفته میشود و نه انتخابش و در دومی هم، خانم پرستار بظاهر به خواستگار جدید جوری حرف میزند که تا اینجای داستان یعنی ازدواج مجدد با انتخاب جدید، امکان ندارد. هر دو انتخاب دوم، معقول هستند؛ رخساره و رضا. هر دو عنصر بازگشته، فقط توبه کردهاند و لاغیر. خوب شدهاند اما برای خودشان و کاری برای خانواده وانهاده نکردهاند که هیچ، مطالبهشان سهم مادر به دنیا آورنده یا پدر همخون است. همین و بس. در هر دو، آنکه مانده در حال تلاش سالم برای بزرگ کردن فرزند نشان داده میشود و آنکه رفته، در پی خوشگذرانی و حدیث نفس و فرار از مسئولیت. هر دو عنصر رفته نیز، همراهی داشتهاند و رفتهاند.
حالا باید دید چرا تلویزیون در حال القای اجباری ازدواج مجدد دو عنصر از هم جدا شده است. تعریف خانواده برای تلویزیون ما واجد چه عناصری است. چرا در بستری که چیدهاند در این دو مجموعه تلویزیونی، سلامت رفتاری و تلاش سالم، واجد ارزش دانسته نمیشود و به سمت پذیرش عناصری میرویم که با ویژگیهای بیمسئولیتی، برایمان ترسیم شدهاند. چرا برای بیمسئولیتی، تاوانی تعریف نشده است. قرار است در دورانی که شتاب رویدادها، فاصله میان عناصر سنتی جامعه را زیاد کرده، با اصرار بر این گونه انتخاب بیمنطق، چه ثباتی را به جامعه تزریق کنیم؟ اولویت ما باید انتخاب سالم و زندگی با آنچه «کفو» و همراه و همسان و همسر مینامیم و با انتخاب درست انجام میشود، باشد یا پذیرش اجبار و خلاف انتخاب درست؟
آنچه در این دو مجموعه برایمان به نمایش درآمده، با اصول اخلاقی و اجتماعی و منطق و عقل، همراهی خوبی نشان نمیدهد!
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- نقدی علمی بر عملکرد صدا و سیما
- «ذهن زیبا»؛ اتفاقی زیبا در تلویزیون
- سروش صحت و کتاب باز با سالن پر در کانادا؛ آقای تلویزیون! کی ضرر میکند، من یا تو؟
- کانون کارگردانان سینما بیانیه داد؛ نمایش خانگی تعطیل خواهد شد/ هشدار کانون کارگردانان سینما به مجلس
- رفتار غیرمرسوم صداوسیما در قبال یک سریال نمایش خانگی
- آیا سیر تطور نمایش خانگی، کابوسی برای تلویزیون و سینماست؟
- نگاهی به چند مجموعه ماندگار مذهبی؛ چرا این سریالها مدام تکرار میشوند؟
- سلیم غفوری قائممقام معاون سیما شد/ صادق یزدانی حکم گرفت
- آیا وزارت ارشاد همچنان پای مواضع خود میماند؟
- تلویزیونی که مهرهسوزی میداند
- واکنش کارگردان «دینامیت» به نامه ساترا؛ من همچنان به صحت این نامه شک دارم/ این نامه تفرقه برانگیز است
- واکنش تهیهکننده «یاغی» به نامه ساترا/ این نامه تلاشی برای محدود کردن پلتفرمهای داخلی است
- پخشکننده فیلم: «چپ، راست» آماده اکران است/ موضع نامشخص صداوسیما در برابر فیلمها
- گلایه از پخش نشدن تیزرهای «لامینور» در تلویزیون/ مهرجویی: رفتار تلویزیون با سینما شرمآور است
- حامد عنقا: توفیق «مهمونی» طهماسب حسرت دارد نه نگرانی
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





