پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، گلاویژ نادری

خانه سینما از حضور در برگزاری جلسات کمیته انتخاب فیلم ایرانی برای معرفی به اسکار کناره‌گیری کرد. در شرایطی که کمتر از یک ماه تا پایان مهلت قانونی(نهم مهر ماه) برای معرفی فیلم به آکادمی اسکار باقی مانده و پیش‌تر گفته شده بود که امسال خانه سینما، نقش پررنگی در کمیته اسکار دارد این نهاد صنفی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که نقشی در برگزاری جلسه‌های مربوط به این کمیته نخواهد داشت.
در این اطلاعیه با عنوان «توضیح خانه سینما درخصوص تشکیل کمیته انتخاب فیلم جایزه اسکار ۲۰۲۶» که روابط عمومی خانه سینما در اختیار رسانه‌ها قرار داده، آمده است:
«در جریان دعوت و تشکیل کمیته انتخاب فیلم ایرانی جهت معرفی به آکادمی علوم و هنرهای سینمایی (مراسم اسکار۲۰۲۶) به نظر می‌رسید بر مبنای مذاکرات با رویکرد جدیدی از مدیران سازمان سینمایی مواجه شویم لیکن در ادامه، ایشان همان سازوکار پیشین را که از نظر خانه سینما برای شرایط فعلی مناسب نیست در پیش گرفته‌اند. لذا بر مبنای تصمیم هیأت رئیسه اعلام می‌داریم، خانه سینما نقشی در برگزاری جلسات کمیته یاد شده، نخواهد داشت. از طرفی واقفیم که این تصمیم می‌تواند، شرایط نامطلوبی را برای تشکیل کمیته یادشده- که به دلیل اعلام اسامی‌شان به آکادمی امکان تغییر ندارد- به‌وجود آورد که در نتیجه، لطمه اصلی متوجه امکان حضور یکی از آثار همکارانمان خواهد بود. از این‌رو از آن دسته از اعضای کمیته یاد شده که به واسطه تماس هیأت رئیسه خانه سینما عضویت در کمیته را پذیرفتند، درخواست می‌کنیم همکاری لازم را با نهاد برگزارکننده (بنیاد سینمایی فارابی) مبذول فرمایند. با آرزوی موفقیت برای فیلمی که از ایران عزیز به آکادمی معرفی خواهد شد».
این توضیحات در حالی اعلام شده که رائد فریدزاده – رئیس سازمان سینمایی – در گفت‌وگویی با ایسنا گفته است: «نمایندگان صنوف سینمایی بهترین افراد برای بررسی فیلم‌ها هستند تا تصمیم‌گیری شود که چه فیلمی می‌تواند نماینده سینمای ایران در اسکار باشد. آنچه از طرف فارابی انجام می‌شود طی کردن مراحل اداری و نظارت بر اجرای قواعد و مقررات است و همچنین نهادی است که مورد تأیید آکادمی است و طی سالیان متمادی فعالیت داشته؛ اگر قرار باشد این مسئولیت به خانه سینما منتقل شود باید یک روال اداری در ارتباط با آکادمی صورت گیرد اما فکر نمی‌کنم اینکه ایمیل نهایی را برای معرفی فیلم چه کسی می‌زند، اهمیت چندانی داشته باشد چون انتخاب فیلم با مشارکت صنوف سینمایی انجام می‌شود و مهم همین است که این فرایند چگونه با مشارکت صنف و نهادهای سینمایی اتفاق بیفتد تا درست‌ترین گزینه به عنوان نماینده معرفی شود.»
با این اوصاف اطلاعیه خانه سینما در شرایطی منتشر شد که ۲۱ مرداد ماه به طور رسمی اعلام شده بود، کمیته انتخاب فیلم برای اسکار پس از چند سال به خانه سینما بازگشته و تعداد نمایندگان خانه سینما در این کمیته در اکثریت است. اما انگار همه چیز آن‌طور که باید پیش نرفت و نمایندگان خانه سینما مثل هر سال و برخلاف آنچه انتشار یافته بود، این بار هم در اکثریت نبودند و سازمان سینمایی نتوانست حضور حداکثری این نهاد صنفی در انتخاب نماینده ایران در اسکار را بپذیرد. رییس سازمان سینمایی تاکید کرده که انتخاب نماینده ایران در اسکار باید با حضور نمایندگان صنوف سینمایی صورت گیرد اما در نهایت خود نتوانست چنین شرایطی را مهیا کند و تمامی نمایندگانی که خانه سینما معرفی کرده بود مورد پذیرش این سازمان قرار نگرفتند در نتیجه، خانه سینما هم از این انتخاب کناره‌گیری کرد.
جالب اینجاست با وجود اینکه رییس سازمان سینمایی از لزوم حضور نمایندگان صنوف در هیات انتخاب نماینده اسکار می‌گوید اما همچنان تاکید می‌کند: «نهاد مورد تأیید آکادمی و جایی که مسئولیت معرفی فیلم را بر عهده دارد، بنیاد سینمایی فارابی است».
او با وجود تمامی چالش‌هایی که بر سر انتخاب نماینده ایران در اسکار در تمامی این سال‌ها وجود داشته بر این اعتقاد است که بنیاد سینمایی فارابی در این زمینه توانسته، جایگاه ایران را حفظ کند و به ایسنا می‌‌گوید: «بنیاد سینمایی فارابی طی این سال‌ها توانسته جایگاه سینمای ایران را در اسکار حفظ کند و این کار کمی نیست. اگر این بنیاد بی‌طرفانه برخورد نمی‌کرد و به دنبال تحمیل رأی خود بود، مطمئن باشید که این فرآیند سال‌ها قبل متوقف می‌شد». او که در چند دوره در این بنیاد معاون امور بین‌الملل و مسوول کمیته انتخاب نماینده ایران در اسکار بود در حالی این اظهارات را مطرح می‌کند که هر سال نارضایتی‌ها و مخالفت‌هایی با انتخاب نماینده ایران وجود داشت.

همین سال گذشته این نارضایتی‌ها به طور علنی و رسمی هم منتشر شد و فریدون جیرانی که یکی از اعضای هیات انتخاب کمیته اسکار بود در اعتراض به اینکه فیلم «رکسانا» حتی در میان سه گزینه اصلی وجود نداشت، نامه‌ای سرگشاده خطاب به کارگردان این فیلم منتشر کرد.
حالا که خانه سینما از پروسه انتخاب نماینده ایران برای اسکار کنار کشیده است، رییس سازمان سینمایی دیگر نمی‌تواند از تمایلش برای حضور نمایندگان صنوف در این کمیته اسکار بگوید. در واقع آب رفته را نمی‌توان به جوی بازگرداند و کاری از دست رییس سازمان سینمایی برنمی‌آید. او وعده داده که از سال آینده این فرآیند با حضور نمایندگان صنوف به طور مدون انجام پذیرد اما وقتی او امسال نتوانسته این کار را به سرانجام برساند، چه تضمینی وجود دارد که سال آینده از عهده انجام این کار برآید؟
اگر قرار بر این است که خانه سینما و نمایندگانش این کار را انجام دهند، همین امسال هم می‌توانست این اتفاق رخ دهد و لزومی به سپردن این فرآیند به آینده نبود. اما رییس سازمان سینمایی همچنان از سال آینده، فرآیند و قوانین مدون می‌گوید. همه اینها به خوبی نشان می‌دهد که نمی‌توان به وعده‌‌های رییس سازمان سینمایی خوشبین بود و اگر بنا به سپردن کار به نمایندگان صنوف بود، همین امسال باید این کار عملی می‌شد و نیازی به قوانین مدون و فرآیندهای دهان پر کن نبود. حالا که به طور رسمی این کار به خانه سینما سپرده شده بود، می‌شد این فرآیند تا پایان هم به انتخاب آنها پیش می‌رفت و مانعی مقابل‌شان گذاشته نمی‌شد.
واقعیت این است که انتخاب نماینده ایران برای اسکار از دو حال خارج نیست. یا دولت باید نقش خود را در این ‌باره نادیده بگیرد و کار را به صنوف سپرده، در برابر انتخاب آنها مانع‌تراشی نکند و مسولیت این کار را هم بر دوش آنها بگذارد و یا اینکه دم از توجه به نهاد‌ صنفی و نمایندگان و انتخاب نهایی آنها نزند. اگر رائد فریدزاده می‌توانست حالت اول را به اجرا درآورد و همچنان به بنیاد سینمایی فارابی به عنوان نهاد دولتی ابراز ارادت نداشته باشد امروز کمیته اسکار در خانه سینما مشغول تماشای فیلم‌ها و انتخاب نماینده ایران بود و درنهایت هم فیلمی نزدیک به نظر اکثریت اهالی سینما به عنوان نماینده ایران در اسکار انتخاب می‌شد.

منبع: روزنامه سازندگی