سینماسینما، فرهاد خالدی نیک
در سال ۱۳۸۰هفته نامه پرمخاطب تماشاگران، گزارشی را در خصوص پرونده سعید حنایی معروف به قاتل عنکبوتی منتشر کرد که ابعاد تازه ای از شخصیت، نگرش و چگونگی عملکرد وی را به خوانندگان ارائه می داد. قاتل عنکبوتی در فروردین سال ۱۳۸۱ به دار آویخته شد ولی پرونده اش همچنان یکی از مهم ترین پرونده های قتل های زنجیره ای سال های اخیر محسوب می شود. وقتی خبر تولید و نمایش فیلم سینمایی “عنکبوت” به کارگردانی ابراهیم ایرج زاد منتشر شد، انتظار می رفت با درامی روانشناسانه که به واکاوی ریشه ها و دلایل شکل گیری چنین شخصیتی بپردازد رو به رو شویم. در کمال تعجب اما روایت “عنکبوت” به گونه ای است که فراتر از گزارشهای ژورنالیستی منتشر شده در نشریات آن زمان نمی رود.
اکتای براهنی در مقام فیلمنامه نویس اثر، در سکانس های ابتدایی “عنکبوت” به زندگی خانوادگی سعید حنایی (با بازی محسن تنابنده) نگاهی اجمالی انداخته و اتفاق ناگواری که برای همسرش (ساره بیات) رخ داده را زیر ذره بین برده و به نقش پررنگ مادر سعید (شیرین یزدانبخش) در تحریک کردن او اشاره می کند. با این رویکرد به نظر می رسد قرار است همه تقصیرها بر گردن خانواده سعید انداخته شود که زمینه بروز رفتارهای پرخاش گرانه و واکنش های عجیب بعدی را از سوی وی فراهم می کنند. در چنین شرایطی نقش اجتماع و آموزه های نادرستی که در طول سال ها زندگی در افکار و عقاید فرد رسوب کرده و او را به سمت چنین عملکرد خطایی سوق داده، به کل نادیده گرفته می شود. این چنین است که پس از تماشای فیلم، این صحنه های چگونگی به قتل رساندن زنان مقتول است که بیش از هر چیز از فیلم در یاد می ماند. صحنه هایی که آن هم پس از مدتی به دلیل تشابه شیوه انجام قتل ها، تکراری و کلیشه ای می نماید و کارکرد دراماتیک ویژه و تعیین کننده ای در فیلم پیدا نمی کنند.
فیلم حتی سعی نمی کند تا حدی به آسیب شناسی زندگی زنان خیایانی و مشکلات اجتماعی حاد و مسائل بغرنجی که آن ها را وادار به انتخاب چنین زندگی ذلت باری کرده است، بپردازد. در واقع در “عنکبوت” همه چیز در سطح می گذرد و تنها به نمایش نتایج امر اکتفا شده است. این چنین است که دیالوگ هایی که در سکانس های پایانی از زبان قاضی پرونده خطاب به سعید و نکوهش افکار و عملکرد او بیان می شود، کم اثر جلوه می کند. حتی زخم زبان های همسر وی در بازداشتگاه و انتقاداتش از شیوه رفتارش،سطحی و فاقد عمق لازم است، چرا که پرداخت شخصیت اصلی فیلم به درستی صورت نگرفته و فیلمنامه نویس و کارگردان به نمایش لایه ظاهری این شخصیت کلیدی اکتفا کرده اند. با این اوصاف بازی قابل قبول محسن تنابنده که به مدد چهره پردازی مناسب، شباهت بسیاری با سعید حنایی حقیقی پیدا کرده است، به دلیل ضعف های مشهود فیلمنامه در شخصیت پردازی اثر، تحت شعاع قرار می گیرد و فیلم موفق نمی شود آن چنان که انتظار می رود، در خاطره ها ماندگار شود.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- فیلمهای ابراهیم ایرجزاد و محمدرضا اردلان از اسپانیا جایزه گرفت
- نگاهی به سریال «گل سنگ»؛ آخرین شب آرامش
- «گل سنگ»؛ زیستن در برزخ
- «گلسنگ» از چه میگوید؟/ ورود به جهانِ روحهای زخمی
- «گل سنگ» دوشنبهها میآید
- در بیست و چهارمین دوره جشنواره؛ ۱۴ اثر از سینماگران ایرانی در داکا نمایش داده میشود
- هفت اثر جدید در راه شبکه نمایش خانگی
- «عنکبوت»؛ تلاش از دست رفته
- انتقاد تند ابراهیم ایرجزاد از علی عباسی/ میخواستی قانون را دور بزنی
- تاریخی که سینما نشد/ نگاهی به فیلم «عنکبوت»
- بازنمایی ژورنالیستی یک قاتل ایدئولوژیک بر پرده نقرهای/ نگاهی به فیلم «عنکبوت»
- گزارشی از مراسم اکران خصوصی «عنکبوت»/ ایرجزاد: هنگام ساخت فیلم با خط قرمزهای زیادی مواجه بودیم
- «عنکبوت» به سینماها میآید/ روایت زندگی یک قاتل زنجیرهای
- «خون شد» به کارگردانی مسعود کیمیایی روی پرده میآید
- پروانه نمایش سه فیلم صادر شد
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





