پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، فریبا اشوئی

قابل توجه کسانی که فیلم را ندیده‌اند، این نوشته حاوی بخش‌هایی از داستان است و خطر اسپویل وجود دارد

داستان کوتاه «بچه مردم» از جلال آل احمد از جمله داستان هایی است که کتاب خوان های حرفه ای و غیرحرفه ای به احتمال فراوان در نوجوانی آن را خوانده اند. داستان پسربچه خردسالی که مادرش به بهانه ازدواج مجدد از عمد او را گم می کند یا به عبارتی دیگر، ترک فرزند می کند. محمود کریمی کارگردان فیلم با پیشینه خوب مستندسازی با الهام از این داستان کوتاه و معروف آل احمد، به سراغ موضوع جذابی رفته که پیشتر هیچ کارگردانی در حوزه دفاع مقدس به آن نپرداخته است.

فیلم پرداختی شاد و فانتزی به موضوعی تلخ چون بچه های سرراهی دارد. فرم اجرایی، روایی و تصویری منتخب فیلم ساز به همراه بازی های خوب و یکدست نوجوانان آن در کنار چهره های مهم  بازیگری، چهره هایی چون رضا کیانیان، گوهر خیراندیش، حسن معجونی، بهروز شعیبی، توانسته تا حدودی  کاستی و چالش های متن را  جبران کند و  فیلم را به یکی از فیلم های موفق و پرمخاطب جشنواره  امسال بدل سازد. از مهم ترین اتفاقات فیلم این است که حین نگاه به زندگی شخصیت اصلی (ابوالفضل) و دوستانش در پرورشگاه، هم زمان تاریخ معاصر ایران و اتفاقات مهم ۶۰-۵۰ سال اخیر کشور را هم در پس زمینه روایتش مرور می کند و هوشمندانه از اتفاقاتی که در اصل حاشیه ای و کم رنگ هستند در جهت پیشبرد متن استفاده بهینه می کند.

فرم روایتی که در آن مخاطب  داستان را از زبان نقش اول درام (ابوالفضل) می بیند و می شنود بسیار شبیه به اتمسفر سریال «وضعیت سفید» به کارگردانی حمید نعمت اله است. اما فیلم ساز هوشمندانه آن قدر هم مثل این سریال به سوژه ها و شخصیت ها نزدیک نمی شود تا  فرم فانتزی و ریتم تند روایت، از نفس نیافتد. ریتم فیلم تا یک سوم پایانی بسیار  مناسب و معقول است و کارگردان با تبحر خود را درگیر زوائد و حواشی بی ربط نمی کند اما در یک سوم پایانی، درست بعد از شهادت منوچهر (دوست) و رفتن ابوالفضل به جبهه به یکباره فیلم دچار یک افت ریتم جدی و دو پارگی می شود که مخاطب را از حال و هوای دوست داشتنی فیلم جدا می کند.

اگرچه کارگردان تلاش کرده که در جبهه  هم همچنان با بهره برداری از موقعیت های طنز، روایت فان و  تازه ای از جبهه و جنگ به مخاطب ارائه کند (سکانس خبررسانی بین فرمانده و دیده بان) اما توانایی ادامه آن را ندارد و روایت به یک باره از ریتم می افتد و درگیر کلیشه می شود. به‌خصوص که مهم ترین اتفاق زندگی ابوالفضل (پیدا شدن مادر) را ناکام و بدون مصرف رها می کند‌.

«بچه مردم» فیلم کامل و بدون تقصی نیست. شاید بتوان گفت در مقیاس کلی به قاب تلویزیون نزدیک تر است تا سینما. اما به‌دلیل نگاه جدید به موضوعات تلخ و نوآوری در پرداخت خلاقاته و فاتتزی، فیلم خوبی است. کامبیز امینی در این فیلم  با بازی خوبش در نقش تاجی یکی از نقش های ماندنی و خوب سینما را ایفا کرده است.