سینماسینما، رضا دانش پژوه
به هر اندازه که سنجاق سر جزء اعضای بدن محسوب شود، گویا قرار است فیلمنامه هم به همان میزان جزء سینمای ایران باشد. اساسا انگار فیلمنامه نویسی فرزند ناخلفی ست که هیچ کس حاضر به قبول کردنش نیست. شبیه به کودکان سر راهی با آن برخورد می شود. قرار بود متولیان سینما، نگاه پاکدامن تری به فیلمنامه داشته باشند. اما انگار هنوز هیچکس(متولیان و مدعیان سینمای فاخر) نمی خواهد به این پیکر نیمه جان بیشتر از سی میلیون تومان ارزش بدهد.
در تمام دنیا ، فیلمنامه مهمترین جریان در تفهیم و توجیه مخارج گزاف سینماست، ولی با انتشار فراخوان فیلمنامه نویسی فارابی انگار مساله ای جز، تبر بر تن نیمه جان فیلمنامه نویسی زدنی بیش نیست. این حجم وسیع چهل ساله از محافظه کاری و تغییر سبک و سیاق فیلمسازی مدیر به مدیر در سینما و کش و قوس دادن های بی علت موضوع سازی های بی خیر و برکت و دستکاری ژانرها در سینمای ایران، که به فجیع ترین شکلش دیوار کشی فیلم فاخر و مبتذلی ساختار سازی شد و قطعا مترتب از سلیقه بوده است تا فن سینما. این نگاه یک سویه مدیریتی و از بالا به پایین ؛ بلایی نازل کرده که الان فیلمنامه به هیچ وجه نمی تواند تصویری از فیلم را در مرحله قبل از تولید در ایران ارائه بدهد.
در کشورهایی که روال درست فیلمنامه نویسی را طی می کنند بعد از خوانش فیلمنامه کاملا مشخص است که فیلم چه می خواهد بگوید و شکل تولیدش نیز مشخص است. اما در ایران بلافاصله جمله ای به میان می آید که ” حالا چه کسی بسازد؟ که این نوشته فیلم شود!”
گویا قرار است یکی با اسب سفید بیاید و مثل شوالیه، تمام مصائب فیلمنامه را به دوش بکشد و آن را فیلم کند. اگر ده کارگردان ایرانی یک فیلمنامه را بسازند به ده شکل مختلف می سازند. دلیلش روشن است. اینکه فیلمنامه به شکل واضحی جهان خودش را نمی تواند استوار کند. بنا به عرف تجربه شده هر کس کار خودش را می کند. اما در غرب و حتی هندوستان و چین، فیلمنامه از هنگامی که آماده شود، با هر کارگردانی تولید شود نود درصد ماجرا شبیه به هم می شود .اگر کارگردان کاهلی کند، یا مسله نارضایتمندی بین تهیه کنندگان و کارگردان رخ دهد، کارگردان جدید استخدام می شود. اما در ایران هر جمله ای از فیلمنامه به راحتی می تواند تغییر کند. چرا که ساحت نگارش فیلمنامه متکی به جریان سینما نیست؛ بلکه متصل به مصلحت تولیدکننده است. اینکه مصلحت ما این باشد می تواند کاری کند که آدم سالم در فیلم عصا بزند. چرا که همیشه عرف بر قانون و شرع تقدم داشته است. حال اگر در مناسبات سینمایی ما، لیست فیلم هایی را که چراغ جشنواره های بزرگ دنیا را روشن کرده اند به دقت ببینیم، اولین معجون آن فیلمنامه است. فیلمنامه ای که تا حد زیادی بدون سفارش و اشاره بوده است. به نظر می رسد به جای فراخوان هایی که اهمیت فیلمنامه نویسی را زیرپا می نهد به بنیاد و اساس توانمندی سینما نگاه ویژه تری کرد و شیوه بهتر و آبرومندانه تری برای رودررویی با صنف فیلمنامه نویسی پیدا کرد. این رشد می تواند از دل کندن از سلیقه های مصلحتی و شغلی به دل جریان سینما رسوخ کند. جریانی که با پذیرش جهان زیستی ما اتفاق می افتد. اینکه ما دارای داستان های فراوان کهن تا کنون هستیم امری بدیهی ست. حال آنکه ما با اقلیم و فرهنگ های متفاوت در معرض سخت ترین اغراض خصمانه جهانی از جنگ تا تحریم، از فساد داخلی تا محرمانه ترین مناسبات جاسوسی و تروریستی هستیم و می تواند دریچه ای به عبور از دوران فیلمنامه نویسی سطح پایینی باشد که یک شخص بخصوصی به جای رفتن به باشگاه دائم سوژه فیلمنامه نویسان است که زن ها را اغفال کند.
![](/wp-content/themes/cinemacinema/img/tel.gif)
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- اعلام زمان برگزاری اولین رویداد استارتاپی فیلمنامه نویسی
- فراخوان رویداد استارتآپی فیلمنامه نویسی منتشر شد
- ضدقهرمان محصول ناامیدی نویسنده از انسانها است
- پایان کارگاه «خلق ایده، ساخت فیلمنامه» در موزه سینما
- علیرضا زرین دست: مهمترین عنصر در فیلمبرداری پژوهش است
- «نمای نزدیک»/ نقش مکان در سینما
- “نمای نزدیک”/ دشواریهای کار فیلمنامهنویسی!
- «سوئیچ پن»/ رسانه، فیلمنامه و پیام؛ بررسی چالش فیلمنامه مطابق با الگوی مارشال مک لوهان- مرور چند فیلم در حال اکران
- برندگان جوایز بهترین فیلمنامه انجمن دیدگاه پاریس اعلام شد
- «نمای نزدیک»/ اهمیتِ شخصیت در داستان و فیلمنامه
- فیلمنامه «خوابِ بیدار» در فینال یک جشنواره آمریکایی
- فراخوان شرکت در کنکور فیلمنامهنویسی فیلم کوتاه منتشر شد
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
آخرین ها
- ۲ فیلم ایرانی در جشنواره دانشجویی اروگوئه رقابت میکنند
- شیر طلای ونیز به آلمادوار رسید
- جایزه افقهای اکسترای جشنواره ونیز برای نادر ساعیور
- اعطای جایزه هفته منتقدان جشنواره ونیز به فیلمساز ایرانی/ صاحبان جوایز فیپرشی شناخته شدند
- تلخی بیپایان/ درباره نمایش «ترور»
- برای رقابت در بخش بهترین فیلم بینالمللی؛ ۷ کشور دیگر فیلمهای اسکاریشان را معرفی کردند
- نخستین جوایز جشنواره ونیز اهدا شد/ «ماناس» و «آلفا» دو جایزه اولِ بخش مستقل ونیز را گرفتند
- «رها» با شهاب حسینی کلید میخورد
- اکران «شهسوار» از چهارشنبه
- پایان مأموریت «ناریا» در تهران
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار شد؛ دوستت دارم رفیق!/قریبیان یک چهره ماندگار فرهنگی است
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ جایزهای به لیدی گاگا میرسد؟
- راهیابی «آخرین تولد» به پنج جشنواره بینالمللی
- قهرمانی تیم ملی کشتی فرنگی جوانان ایران در مسابقات جهانی با حمایت همراه اول
- یادداشت محمد حقیقت درباره جشنواره ونیز/ آیا شاهکاری در راه است؟
- «پیر پسر» در جشنواره لوکا/ فیلمی با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد مسافر ایتالیا شد
- چهار فیلم جدید با ترکیب تازهای از بازیگران روی پرده سینماها
- از «قیام» نتفلیکس تا آثار ایرانی در جشنواره بوسان
- حضور همراه اول در بزرگترین رویداد فناوری عراق
- با تمدید ۳ ساله قرارداد؛ همکاری دیوید فینچر با نتفلیکس در قالب ۴ پروژه ادامه دارد
- دبیر جشنواره موسیقی فجر: خیالتان راحت؛ موسیقی رَپ خطر ندارد!
- نشست تئاتر و آموزش با حضور صابر ابر، الهام کردا و ستاره اسکندری
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار میشود
- در حال و هوای جشنواره ونیز/ انتظارها از آلمادوار بالا بود، اما…
- جایزه ویژه جشنواره بلغارستان به «کیک محبوب من» رسید
- جایزه جشنواره ارمنستانی به «بختگان بیبخت» جایزه
- صدور مجوز برای ۴ طرح سریال نمایش خانگی
- آغاز جنگ ستارگان در ونیز از سوی منتقدان
- شاعری که روحش همه نیمایی بود؛ بدرقه محمدعلی بهمنی به خانه ابدی
- مینی سریال گریسلدا؛داستان یک ملکه شرور