سینماسینما، یزدان سلحشور
اگر فیلم «هِناس» را ندیدهاید، این نوشته میتواند حاوی برخی جزئیات از اتفافات فیلم باشد
«هِناس» [به معنی «نفس»] به نویسندگی احسان ثقفی و مهدیه عیناللهی و کارگردانی حسین دارایی، در یک کلام فیلمی سفارشیست. آیا این نکتهی منفیِ فیلم است؟ موافق نیستم! بخشی از بهترین آثار دورانِ اتحاد جماهیر شوروی سفارشی بودند حتی بخشی از بهترینهایِ تاریخ سینمای امریکا و اروپا هم سفارشی بودند و در واقع، سفارشیِ سیاسی هم بودند نه فقط سفارش فرهنگی یا اقتصادی یا ایدئولوژیک. [حتی استاد بزرگی مثلِ هیچکاک هم نتوانسته از چنین مسیری دوری کند.] فیلمِ سفارشی ساختن به معنای فیلمِ بد ساختن نیست اما «هِناس» به رغم آنکه بازیهای خوبی دارد [مخصوصاً وحید رهبانی که با وجودِ ضعفِ فیلمنامه در ساخت و پرداختِ شخصیتها، با تواناییهای فردی خود، مخصوصاً در دو سکانسِ نخستی که حضور دارد، فراتر از انتظار ظاهر میشود و از فیلمنامه و فیلم جلو میزند] فیلمِ ناموفقیست در «زیرژانر جاسوسی» و فیلمنامهنویسان، اصلاً این «زیرژانر» مهم را جدی نگرفتهاند و به جای آنکه «ملودرام» را در بخشِ «ایدههای کمکی» به کار بگیرند، به «ایده اصلی» بدل کردهاند البته بدون آنکه به «اجرا»ی باورپذیری از همین ایده هم برسند. کلِ فیلمنامه، فقط یک «شخصیت» دارد که نقش مریلا زارعیست نقش بهروز شعیبی در حد تیپ مانده است و باقی اشخاصِ فیلم هم در فیلمنامه، حتی در حدِ تیپ هم نیستند و فقط «اسم»اند [یعنی نقطهی صفرِ روندِ ساختِ شخصیت در روایت]؛ اوضاع باورپذیریِ موقعیت هم بهتر از شخصیتپردازی نیست. سرویسهای اطلاعاتیِ خارجی، در پایهی میزِ غذاخوریِ خانهی یک دانشمند معتبر -با ارزشی استراتژیک- از میکروفونی استفاده میکنند که آخرین تاریخ کاربردش قبل از فوتِ مائو بوده در دههی ۱۹۷۰؛ برای هک کردنِ کامپیوترِ این دانشمند از طریقِ اینترنت خانهاش عمل میکنند که عملاً برای دولِ خارجی غیرِ مستقر غیرممکن است و حتماً باید با نصبِ بدافزار در سیستم صورت بگیرد؛ برای تخلیهی اطلاعاتی سیستمِ کامپیوتر، دائم مونیتور را روشن و خاموش میکنند تا همه بفهمند که کامپیوتر هک شده! [فیلمنامهنویسان عزیز اگر از روندِ جنگ سایبری بیاطلاع هستند لطفاً کمی فیلم ببینند! برای تخلیه اطلاعات سیستم نیازی به روشن کردن مونیتور از راه دور نیست!] این دانشمند که در معرضِ خطرِ ترور است، نه تنها محافظ ندارد که تلفن خودش، همسرش و اطرافیانش هم تحت پوشش امنیتی نیست در حدی که تروریستها دوبار با موبایلِ همسرش تماس میگیرند و پیشنهاد همکاری میدهند و هیچ کس هم شستاش خبردار نمیشود! دانشمندِ فیلم، که میفهمد کسی به قصدِ ترور پیش میآید و درِ پارکینگ هم هنوز باز نشده، به جای دنده عقب گرفتن، بیهوده به درِ پارکینگ میزند و تروریست که قطعاً آموزشدیده است به جای شلیک به قلب و مغز، فقط وقت تلف میکند. مواردِ خیلی بیشتری هست که چون قصدم لو رفتن قصه نیست، به سراغشان نمیروم. «هِناس» فیلمِ ناموفقیست که میخواهد با عبارت براساسِ داستانی واقعی، ضعفهایش را در باورپذیری وقایع، بپوشاند [امسال خیلی رایج شده، سازندگانِ اکثرِ فیلمها دارند همین کار را کردهاند] در یک کلام، اگر قرار است که از پولِ مملکت فیلم سفارشی ساخته شود لطفاً بدهید یک نفر خوبش را بسازد!
«شب طلایی» به نویسندگی و کارگردانی یوسف حاتمیکیا و تهیهکنندگی ابراهیم حاتمیکیا، «درام فضای بسته» است که در خلقِ موقعیت و درگیری منطقی میانِ آدمهای داستان، مشکلِ چندانی ندارد مشکل اصلی این است که ایدهی اصلی یک نهال است که نویسندهی فیلمنامه سعی کرده با شگردهای سینمای فرهادی، بالایش یک آسمانخراش بسازد! فرض کنید که من هم حرفی نزنم آن آسمانخراش اگر از بهترین مصالح هم باشد، به فوتی فرو میریزد! بازیهای خوب از امتیازهای فیلم است و اگر «ایده»ی اصلی، تا این حد کمجان نبود -برای فیلمی بلند-، احتمالاً فیلمنامهنویس آن قدر به کارِ خودش تسلط داشت که به فیلمی ملالانگیز در دوایر تکرارشدنی [که لزوماً به تولید فرم منجر نمیشود] نرسیم که رسیدهایم. جمع کردن تعداد قابلِ توجهی آدم زیرِ یک سقف، البته خرج کار را برای تهیهکننده شدیداً پایین میآورد [فیلمهای ارزانقیمت را در خارج از ایران هم همین طوری میسازند] اگرچه مخاطبان اغلب با چنین فیلمهایی کنار نمیآیند با این همه کارگردانی یوسف حاتمیکیا در همین اولین کارش نمره قبولی میگیرد و اگر «ایده»ی اولیهی کار، تا این حد لاغر و کمرمق نبود، احتمالاً تسلطاش بر کُنشمندی شخصیتها و بحرانسازی دیالوگها، به فیلمنامهی خوبی منجر میشود اما همهی این حرفها بحث «اگر» است و به قول مولانا « گفت آری پهلوی یاران به است/ لیک ای جان در اگر نتوان نشست»!
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- علیرضا تابش دبیر چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر شد
- برخورد سینماگران با جشنواره فیلم فجر؛ مُرده شورها هم گریه کردند!
- اعتراض مهرانه ربی به استفاده از عکسِ کیومرث پوراحمد در جشنواره فجر
- بیانیه انجمن بازیگران درباره برخی اظهارات؛ نادیده گرفتن احوالات روحی جامعه داغدار، دور از موازین اخلاق حرفهای است
- به ادعای سرقت فیلمنامه؛ محمدرضا مروزقی خواستار جلوگیری از نمایش «تقاطع نهایی شب» شد
- اعلام اسامی فیلمهای راهیافته به جشنواره فجر
- درنگی بر جشنواره فیلم فجر/ قاب شکسته سینما
- اگر میدانستم مخالفت میکردم/ واکنش علی نصیریان به پوستر جشنواره فیلم فجر
- رونمایی از پوستر جشنواره فیلم فجر ۴۴ با تصویری از «شیر سنگی»
- فراخوان جشنواره فیلم فجر ۴۴ منتشر شد
- با صدور احکامی از سوی رائد فریدزاده؛ دبیران جشنوارههای ملی و جهانی فیلم فجر معرفی شدند
- پایان فیلمبرداری «اسکورت» با حضور امیر جدیدی و هدی زینالعابدین
- مهدی مسعودشاهی درگذشت
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین





