سینماسینما، عباس اقلامی
سینما در ایران در سال های بودن و فعالیت خود چهره های بسیاری را به خود دیده که در مقاطع مختلف نامی و ردی از خود بر این سینما گذاشته اند و بسیاری شان هم گذری و گذرا بوده اند و ردشان بعد از مدتی محو شده است. اما کسانی هم بوده اند و هنوز هستند در سینمای ایران که با دانش و درست و به راه، وارد این سینما شده اند. صاحب هنر و دانایی هستند و با نوع و ماهیت حرفه سینما آشنایی دارند. دانش آموخته ی این هنر هستند، حرفی از خود برای گفتن دارند و نوآوری دغدغه شان است.
از سرآمدترین سینماگران ایرانی که این ویژگی ها را دارد می توان با اطمینان از بهمن فرمان آرا نام برد. سینماگری به تمام معنا حرفه ای که با عشق، علاقه و مستقل و به انتخابِ خود وارد سینما شده، دانش سینمایی را در معتبرترین دانشکده های سینمایی جهان به کمال آموخته، صبر و حوصله در فراگیری، فیلم ساختن و نقش آفرینی در سینما داشته و از روزیکه به استواری و توان ایستایی و حرکت در سینما رسیده، هرجا که فعالیت داشته تلاش کرده تا جریان سازی و آگاهی افزایی کند و تکه ای ماندگار به داشته های هنری و حرفه ای سینما اضافه کند.
بهمن فرمان آرا در زمانه ای که تکرار و کلیشه سینمای ایران را گرفتار گونه ای از فیلم ها و تهیه کنندگانی کرده بود که تنها به مخاطب عام و پول فکر می کردند و حاصلش سکون و رخوتی سنگین بر سینما حاکم ساخته بود، با حسن استفاده از فرصت و موقعیت حضورش به عنوان ریاست «شرکت گسترش سینمای ایران» در بزنگاه هایی تعیین کننده باعث تغییر در مسیر این سینما به سمت خروج از سکون و تکرار و کلیشه شد. این مهم را فرمان آرا با تهیه کنندگی فیلم ها و پشتیبانی از فیلمسازانی به انجام رساند که حرف تازه ای و ایده ی نویی برای سینمای ایران داشتند و هرکدام در زمان خود و بعدتر به نامی ماندگار در سینمای ایران و حتی جهان تبدیل شدند.
عباس کیارستمی با گزارش، محمد رضا اصلانی با شطرنج باد، بهرام بیضایی با کلاغ، داریوش مهرجویی با دایره مینا و خسرو هریتاش با ملکوت، در جایگاه تهیه کننده و سرمایه گذار، بهمن فرمان آرا و شرکت گسترش سینمای ایران را در فیلمسازی کنار خود داشتند. آشنایی با سینمای ایران و جریان موج نوی آن کافی است که از اهمیت این فیلم ها در معرفی گونه ی تازه ای از فیلم و امکان دیگرگونه ای برای فیلمسازی بدانیم، و به نقشی که هر کدام بعدتر در سینمای ایران در تغییر جریانات فیلمسازی و تهیه کنندگی فیلم داشتند پی ببریم. فیلم هایی که نقش شایانی در مسیر آینده ی فیلمسازان خود و فراهم آمدن امکانات برایشان جهت سینماگرانی پیشرو شدن، داشتند.
بهمن فرمان آرا در همان بازه زمانی، خودش نیز دو فیلم مهم، متمایز و جریان ساز در سینمای ایران در جایگاه کارگردان ساخت، شازده احتجاب و سایه های بلند باد. البته بعدها و در دهه های بعد نیز با ساختن فیلم های بوی کافور، عطر یاس؛ خانه ای روی آب؛ یک بوس کوچولو؛ خاک آشنا و … به روند ارزش افزایی به داشته ها و سرمایه فرهنگی سینمای ایران ادامه داد.
اما این ها هرچند از جمله ی مهمترین اقدامات فرمان آرا در سینمای ایران است اما تمام آن ها نیست. او در جایگاه مترجم با ترجمه کتاب های مهم سینمایی مانند کتابِ «فیلم ساختنِ» سیدنی لومت، نقشی ارزشمند در دانش افزایی و آگاهی بخشی برای علاقمندان کتابخوان، جدی و پیگیر سینما و فراهم آوردن منابع مطالعات سینمایی دقیق و معتبر در ایران داشته است.
بهمن فرمان آرا در تکمیل شخصیت فرهنگیِ چندوجهی خود، در تئاتر هم با روی صحنه بردن و بازیگری در نمایش «مردی برای تمام فصولِ» رابرت بولت خوش درخشید تا آرتیست بودن خود را در تمام فصول هنر و فرهنگ ایران به والاترین شکل به نمایش بگذارد و در سینما، هنر و فرهنگ ایران در جایگاه شخصیتی مهم، تأثیرگذار و جریان سازِ فرهنگی که با اعتقاد به تواناییِ فرهنگ و هنر در ساختنِ دنیایی بهتر برای زیستنِ انسانِ عصرِ حاضر، کارِ روشنفکری می کند، قرار بگیرد.
برای دانستن گستره ی کارِ روشنفکری و وجه های هنری و شخصیت فرهنگی فیلمسازی که کتابخوان، نویسنده و مترجم هم هست، یک پیشنهاد مناسب می تواند ورق زدن و خواندن کتاب «هفتاد و پنج سال اول به روایت بهمن فرمان آرا» به قلم و کوشش محسن آزرم باشد که در آستانه ی زادروزش نشر چشمه (گیلگمش) منتشر کرده است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «شطرنج باد»؛ فروپاشی ساختارهای کهنه
- رنجِ «شطرنج باد»
- فهرستی از ۱۰۰ فیلم برتر دهه ۱۹۷۰ میلادی/ «شطرنج باد» در رتبه ۳۳
- «باد صبا» برای یک آلبوم خانوادگی است/ لاموریس احیا کننده رمانتیسیسم در سینما بود
- سینماسینما/ آمار تماشاگران فیلمهای ایرانی در فرانسه/ درخشش یک فیلم هنر و تجربه
- میراث پدر/ نگاهی به فیلم «شطرنج باد»
- گفتوگوی سینمایی نسلها/ نگاهی به مستند «موج نو»
- مقدسیان به تصویر به عنوان محل تجلی ایده اهمیت میداد/ مقدسیان تفکر عدالتخواهی داشت
- بهمن فرمانآرا: یکی از بزرگترین هنرمندان مملکت باید سلاخی بشود؟ ما کجا داریم زندگی می کنیم؟!
- نگارش فیلمنامه «داستان جاوید» آغاز شد/ سریالی از فرمانآرا در شبکه نمایش خانگی
- استنساخ سینما/ نگاهی به فیلم «شطرنج باد»
- شش فیلم ایرانی در جشنواره موزه هنر هیوستون
- اصلانی در رونمایی از کتاب «شطرنج باد» مطرح کرد؛ ناسرهها جای سرهها را گرفتهاند/ از توجه به «شطرنج باد» دیگر خرسند نمیشوم
- «شطرنج باد» در خانه هنرمندان ایران رونمایی میشود
- سینماسینما/ آمار تماشاگران فیلمهای خارجی و ایرانی در فرانسه در سال ۲۰۲۱/ صدرنشینی «اسپایدرمن، راهی به خانه نیست»
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





