پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

 ۱۵ آذر آخرین زمان پرکردن فُرم حضور در جشنواره فیلم فجر بود. هرسال در چنین روزهایی، هیاهوی حضور در جشنواره فیلم فجر بین فیلم‌سازان بیشتر است، تقریبا تمامی اهالی سینما خصوصا دفاتر تدوین فیلم‌ها از همیشه شلوغ‌تر است و گاه چند فیلم در یک دفتر هم‌زمان تدوین می‌شوند.

برخی از فیلم‌سازان که آثارشان را از مدت‌ها قبل از جشنواره فیلم فجر فیلم‌برداری کردند و این روزها مشغول انجام مراحل فنی پس از تولید هستند، می‌دانند با توجه به قواعد جشنواره و پرکردن فرم حضور در جشنواره، به شرط پذیرش هیأت انتخاب، گزینه‌های قطعی‌تری برای حضور در جشنواره هستند. انگیزه حضور فیلم‌سازان و نخستین نمایش فیلم در جشنواره فیلم فجر و ارزیابی فیلم از نظر طیف عظیمی که در ۱۲ روز برگزاری جشنواره می‌توانند قضاوت کلی درباره کیفیت کار داشته باشند، بر کسی پوشیده نیست. حضور و نمایش فیلم در جشنواره فیلم فجر برای فیلم‌های خوب طبعا فرصتی است که مطرح شوند و تلاش عوامل دیده شود و بتوانند در نمایش عمومی با اقبال بیشتری مواجه شوند و در مقابل آن برای فیلم‌های کم‌کیفیت یا بی‌کیفیت نیز تهدیدی است که در میان همان فیلم‌های خوب دیده نشود و گاه از سوی منتقدان بابت چگونگی ساختشان مورد سرزنش قرار گیرند. دراین‌میان انگیزه فیلم‌سازان اول برای حضور در جشنواره به‌مراتب بیشتر از فیلم‌سازان باتجربه است اما نکته اینجا است که آیا فیلم‌سازان ما از قوانینی که برای حضور در این جشنواره در نظر گرفته شده است تمکین می‌کنند؟ با وجود اینکه ۱۵ آذرماه آخرین زمان پرکردن فرم حضور در جشنواره توسط فیلم‌سازان بود اما برخی بعد از این موعد به فکر اعلام آمادگی‌شان برای جشنواره افتاده‌اند. دراین‌میان برخی از فیلم‌سازان به‌تازگی فیلم‌برداری را آغاز کرده‌اند و حتی برخی دیگر مراحل پیش‌تولید را پشت‌سر می‌گذارند، بااین‌حال به امید آماده‌شدن فیلم برای نمایش در جشنواره فیلم فجر، با پرکردن فرم حضور، این آمادگی را اعلام کرده‌اند و تاکنون فهرست کاملی از فیلم‌هایی که فرم حضور در جشنواره را پر کرده‌اند و طبق قانون جشنواره رفتار کرده‌اند از سوی دبیرخانه جشنواره رسانه‌ای نشده است. این در حالی است که ظاهرا امسال قاعده جدیدی برای اعلام اتفاقات مهم جشنواره فیلم فجر در نظر گرفته شده است و مشخص نیست به چه دلیل همراه با اعلام نام فیلم‌های حاضر در جشنواره، نام هیأت انتخاب نیز رسانه‌ای خواهد شد؟

طبعا با تغییر دبیر جشنواره، برخی قواعد نیز با نظر دبیر قابل تغییر است. چنانچه امسال قواعدی که ممکن بود سال گذشته از طرف فیلم‌سازان در نظر گرفته می‌شد به‌گونه‌ای دیگر اجرا می‌شود. اما امسال هم مثل سال‌های گذشته تنور جشنواره به‌واسطه حضور نام‌های معتبری که درصدد رساندن فیلم‌هایشان به جشنواره فیلم فجر هستند داغ است. با اینکه برخی از این نام‌ها همانند مسعود کیمیایی یا داریوش مهرجویی با آرامش بیشتری کارشان را انجام می‌دهند و ظاهرا صرف حضور در جشنواره برای آنها اولویت نیست اما قطعا حضورشان تنور جشنواره را داغ خواهد کرد. شاید در سال‌های گذشته همین نام‌ها هم می‌توانست یکی از دلایل تغییر برخی قوانین باشد. با اغماض هیات انتخاب شرکت همین نام‌ها در جشنواره، به فاصله چندروز از آخرین مهلت بازبینی فیلم‌ها جایی برای دیدن این فیلم‌ها و معرفی آنها باقی می‌گذاشت، اما طبعا این «ارفاق» برای تمامی فیلم‌سازان قابل‌اجرا نبود. چنانچه به گفته بسیاری از فیلم‌سازان جوانی که در این سال‌ها از دور رقابت در جشنواره به‌واسطه کامل‌نبودن فیلم بازماندند اجحافی در حق آنهاست. بااین‌حال هرسال قواعد سفت‌وسخت‌تری از سمت دبیر جشنواره برای حضور فیلم‌سازان در این جشنواره اجرائی‌تر می‌شود. هر سال هم عده‌ای امیدوارند که این قوانین از سوی هیأت اجرائی و مدیران جشنواره برای تمامی فیلم‌سازان قابل‌اجرا باشد تا در نهایت جشنواره‌ای بدون‌حاشیه و منصفانه‌ برگزار شود. تقریبا دوسال پیش بود که جنجال‌های هیأت داوری جشنواره فیلم فجر توجه بسیاری را به خود جلب کرد و فرامرز قریبیان، یکی از اعضای هیأت داوری، از اعمال نظرهایی در تصمیم‌گیری‌های این هیأت خبر داد. قریبیان در پایان جشنواره، در یک گفت‌وگو از جلسات هیأت داوران در روزهای منتهی به اختتامیه جشنواره صحبت و به تغییر نام برنده نقش اول مرد اشاره کرده و گفته بود: «در ابتدای مراسم اختتامیه، نامه‌ای از طرف کارگردان فیلم «عصبانی نیستم!» خوانده شد که ایشان به طور داوطلبانه از بخش رقابتی جشنواره کنار کشیدند. این نامه باعث تعجب من شد و من به این نامه و اتفاقات پیش‌آمده در مراسم اختتامیه مشکوک هستم».
چه کسی فرم را پر کرد؟
همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد، اصغر فرهادی با فیلم «فروشنده» فرم شرکت در جشنواره فجر را پر نکرده است. فیلمی که طبق برنامه‌ریزی اولیه فیلم‌برداری‌اش سه‌ماه‌ونیم به طول می‌انجامد و احتمالا اواسط اسفندماه تمام می‌شود. فرهادی پیش از این اعلام کرده بود «فروشنده» اردیبهشت‌ماه آماده نمایش می‌شود. در چنین شرایطی به احتمال فراوان اولین نمایش‌های فیلم فرهادی در فستیوال کن و جشنواره بین‌المللی فجر خواهد بود. مانی حقیقی که دو فیلم برای جشنواره امسال تولید کرده بود، در نهایت تنها فرم حضور برای فیلم «اژدها وارد می‌شود» را پر کرد و برای فیلم دیگرش «۵۰ کیلو آلبالو» فرم حضور در جشنواره را پر نکرد. مصطفی شایسته، تهیه‌کننده فیلم، از ماه پیش اعلام کرده بود که هرگز فرم جشنواره را پر نخواهد کرد. همچنین فیلم پیمان قاسم‌خانی، «پلیس‌بازی»، هم فرم حضور در جشنواره را پر نکرد، البته این فیلم هنوز در پیش‌تولید به‌سر می‌برد و احتمالا عوامل فیلم بیشتر به فکر اکران این فیلم در نوروز ۹۵ هستند. فیلم «نگار» رامبد جوان هم که قرار بود به‌زودی جلوی دوربین برود، طبق شنیده‌ها گویی هنوز این فیلم آغاز به کار نکرده است و در فهرست فیلم‌های متقاضی در جشنواره امسال وجود ندارد.
رئیس خانه سینما که به‌عنوان دبیر بخش بین‌الملل جشنواره فجر هم انتخاب شده، برای فیلم تازه‌اش «دختر»، فرم حضور در جشنواره فیلم فجر را پر کرده. جلیل شعبانی، مدیر تولید فیلم «دختر» گفت که فرم حضور در جشنواره فجر توسط میرکریمی پر نشده است. هنوز دلیل این تصمیم میرکریمی مشخص نیست. گفتنی است، در سال‌های گذشته هم موارد مشابهی بوده‌اند که با رایزنی مدیران جشنواره، راضی به حضور در جشنواره شده‌اند و تا آخر ماه، وضعیت حضور فیلم رضا میرکریمی در جشنواره فجر روشن خواهد شد. «بادیگارد» ابراهیم حاتمی‌کیا، «مالاریا» پرویز شهبازی، «لانتوری»رضا درمیشیان، «رگ خواب» حمید نعمت‌الله، «فراری» علیرضا داود‌نژاد، «صاف‌کننده» مصطفی کیایی، «پل خواب» اکتای براهنی، «خانه‌ای در خیابان چهل‌و‌یکم» حمیدرضا قطبی، «دراکولا» رضا عطاران، «ابد و یک روز» سعید روستایی، «آخرین‌بار کی سحر را دیدی؟» فرزاد موتمن، «نیمه‌شب اتفاق افتاد» تینا پاکروان، «هلن» علی‌اکبر ثقفی، «آشغال‌های دوست‌داشتنی» محسن امیریوسفی، «سیانور» بهروز شعیبی، «امکان مینا» کمال تبریزی، «هفت‌ماهگی» هاتف علیمردانی، «ربوده‌شده» بیژن میرباقری، «آب‌نبات چوبی» محمدحسین فرح‌بخش، «آه ‌ای عبدالحلیم» احسان عبدی‌پور، «اژدها وارد می‌شود» مانی حقیقی، «آشوب» کاظم راست‌گفتار، «نفس» نرگس آبیار، «قشنگ و فرنگ» وحید موساییان، «وارونگی» بهنام بهزادی، «خشم و هیاهو» هومن سیدی، «به‌دنیا‌آمدن» محسن عبدالوهاب، «تمرینی برای اجرا» محمدعلی سجادی، «عادت نمی‌کنیم» ابراهیم ابراهیمیان، «خشکسالی و دروغ» پدرام علیزاده، «خانواده فرشچی» نادر تکمیل‌همایون، «سایه‌های موازی» اصغر نعیمی، «پارادایس» علی عطشانی، «یک شهروند معمولی» مجید برزگر، «سینما نیمکت» محمد رحمانیان، «نیم‌رخ‌ها» ایرج کریمی و «کفش‌هایم کو؟» کیومرث پوراحمد از جمله فیلم‌هایی هستند که فرم حضور در جشنواره فیلم را پر کرده‌اند.
«هیأت» جنجالی
تصمیم‌های هیأت انتخاب و داوری جشنواره فیلم فجر همواره یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های جشنواره بوده. اتفاقی که طبعا جشنواره سی‌وچهارم نیز از آن مستثنا نیست. با این حال باید دید در روزهای آینده دبیرخانه جشنواره فیلم فجر صحبتی از اجرائی‌شدن قانون برابری همه فیلم‌ها با یکدیگر می‌کند و درنهایت از کدام فیلم‌ها به‌عنوان فیلم‌های حاضر در جشنواره فیلم فجر خواهد گفت؟

منبع: شرق