کتاب «حاشیه همان متن است» به نویسندگی پیروز کلانتری توسط نشر اطراف منتشر شد.
به گزارش سینماسینما، «حاشیه همان متن است» کتابی است درباره تأملات، دریافتها و برداشتهای پیروز کلانتری از سی سال زندگیاش با فیلم مستند (از ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۰). مضمون اصلی یادداشتهای نویسنده رابطه فیلم مستند و زندگی و رفتوآمد میان زیستهای این دو جهان است.
پیروز کلانتری در این کتاب تصویری از سالهای فعالیتش در عرصه فیلم مستند پیش چشممان میگذارد اما به این بسنده نمیکند و لابهلای واگوییِ خاطرات دور و نزدیکش، از خیلی چیزهای دیگر هم مینویسد مثل جایگاه مستندساز در تلاطمهای اجتماعی و سیاسی؛ معانی و دلالتهای دوگانههایی مثل مرکز/پیرامون؛ نسبت مستندساز و دنیای واقعی؛ اهمیت روایتِ وجوهِ پنهانِ جامعه؛ شکل و جنس ارتباط آدمهای پشت و جلوی دوربینِ مستندساز؛ تمایز فیلم مستند و سینمای مستند؛ دلبستگی به فیلمهای عباس کیارستمی و… .
پیروز کلانتری (متولد ۱۳۳۲) یکی از مستندسازان قدیمی و عضو هیئت مؤسس انجمن مستندسازان سینمای ایران است. از مهمترین فیلمهای مستند او میتوان به «میبرد تا به کجا»، «همایون»، «واریتهی بلوچی»، «سالینجرخوانی در پارک شهر» و «در خیابانهای ناتمام» اشاره کرد.
در بخشی از این کتاب آمده است: «روزگاری در دهههای پنجاه و شصت سرنخِ همهی مستندهای مربوط به نقاط مختلف ایران به کارگردانهای تلویزیون و اتاقشان در «جام جم» گره میخورد که باید شال و کلاه میکردند و راه میافتادند میرفتند برای ایرانیابی و ایرانشناسی. امروز دوربین در دست دهها و صدها جوان است که مداوم زندگیها و آدمها و بناها و طبیعت و جغرافیای هر گوشهی ایران را ثبت میکنند.
در دههی شصت مستندهای اجتماعی، نگاه کلاننگر و تحلیلی به مسائلی نظیر مسکن و کار کودکان و مهاجرت و طلاق و فقر و… داشتند و حضور آدمها در فیلمها در حد تیپ و گروه اجتماعی خلاصه میشد. در دههی هفتاد -و فراتر از آن دههی هشتاد و امروز هم- فیلمهای مستندمان خردهزندگیهای متعدد و متنوع آدمها را دنبال میکنند. این فیلمها ظاهر کلان یا رسمی نگاه به گروهها و طبقات اجتماعی را پس میزنند و در جستوجوی تاریخ خرد زندگی ایران و ایرانیاند.
در دو دههی اخیر کم پیش نیامده که مستندی را دیدهام و شگفتزده شدهام از پردهای که آن فیلم از روی بخشی نادیده از زندگیهای دور از نگاه و نظرم برداشته. چهرهی تازهای که این مستندها از زندگی آدمها و خانوادههای ایرانی برایم آشکار کرده، دلم را لرزانده و دلدادهی کاری شدهام که با فیلم مستند میشود کرد: کنار زدن زندگی جمعیت و جماعت و تاریخ و روایتِ کلان و رسمی، برای راه جستن به زندگی جاری و یکه و ملموس تکآدمها و روایت خرد و ذرهای از تکزندگیها.»
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- چهار مستند ایرانی در جشنواره هات داکس
- بازگشایی سامانه ثبت طرح مرکز گسترش از اردیبهشت ۱۴۰۳
- معرفی فیلمهای ۳ بخش از جشنواره «سینماحقیقت»
- با معرفی هیات انتخاب و داوری؛ آثار مستند راهیافته به چهلمین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران اعلام شد
- ۶۱۵ مستند ایرانی متقاضی حضور در هفدهمین جشنواره «سینماحقیقت»
- یک ایرانی نامزد دریافت پاندای طلایی چین شد
- در یک نشست رسانهای مطرح شد؛ دغدغه کارگردان باید فقط ساخت یک فیلم خوب باشد/ ما در قبال این فرهنگ مسئولیم
- رونمایی از مستند «سبز بن دار»
- با معرفی هیات انتخاب و داوری؛ آثار راهیافته به بخش مستند بلند جشنواره چهل و یکم فیلم فجر اعلام شد
- آغاز نمایش فیلمهای مستند در سینماتک/ ماجراهای میدان التحریر در خانه هنرمندان ایران مرور میشود
- مستندهای خارجی بلند و نیمه بلند مسابقه بینالملل «سینماحقیقت» معرفی شدند
- مستندهای کوتاه و نیمه بلند «سینماحقیقت» معرفی شدند
- افزایش مبلغ جوایز شانزدهمین جشنواره «سینماحقیقت»/ ۵۰ میلیون تومان جایزه بهترین فیلم
- پوستر شانزدهمین جشنواره سینماحقیقت رونمایی شد
- داستانهایی از یزد در «تا بادها، یادها را نبرند»/ مستند آرشیوی سندی هویتی است
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





