سینماسینما، امیرعلی نصیری
مجموعه جیران داستانی عاشقانه و تاریخی است که شش سال از زندگی ناصرالدین شاه ـ چهارمین پادشاه قاجار ـ را به تصویر میکشد؛ این ماجرا که در دوران پس از مرگ امیرکبیر و صدراعظم شدن میرزا آقاخان نوری شروع میشود؛ داستان آشنایی و عشق شاه با دختر روستایی به نام خدیجهخانم تجریشی است که به سبب چشمان درشتش، شاه نام «جیران» را بر او نهاد*.
در میان انبوه مجموعههای نمایش خانگی، جیران نکات مثبتی برای من داشت که باعث شد تاکنون از تماشایش پشیمان نشوم:
ـ مهمترین دلیل، حضور فردی در تاریخ با نام خدیجهخانم تجریشی (ملقب به جیران) که همسر موقت شاه بوده است.
ـ یادآوری تاریخی برخی از حوادث؛ مثلاً آقاخان نوری وزیر بعد از امیرکبیر بود و کسی که در قتل او نقش داشت.
ـ عزتالدوله یا ملکزاده (خواهر ناصرالدین شاه) به عقد فرزند آقاخان نوری در آمد.
ـ آشناییزدایی از چهره شاهان قجری؛ بهعنوان فردی بیاراده که کاملاً تحت تأثیر دیگران است.
ـ معنی «صاحبقرانیه» و اینکه لقب ناصرالدین شاه بوده است؛ عنوانی که بر روی کاخ ییلاقی شاه نیز گذاشته شد.
ـ آشنایی با برخی از مشاغل زمان قاجار؛ مانند خواجهباشی یا نظامالملک.
اما نقاط ضعفی نیز دارد که باعث تأسف است و آرزو میکردم به شکل دیگری رقم میخورد تا شاهد نتیجه بهتری بودیم:
ـ چهرهپردازی بازیگران (بهویژه ناصرالدین شاه تا پیش از اصلاح محاسن) مبالغهآمیز و تصنعی است. بهعنوان یک نمونه باورپذیرتر، مجموعه امیرکبیر (سعید نیکپور، ۱۳۶۴) را به یاد بیاورید.
ـ دیالوگ بازیگران و نحوه ادای آنها با زمانهای که در آن میگذرد، همخوانی ندارد؛ مثلاً مقایسه کنید با کمالالملک (زندهیاد علی حاتمی، ۱۳۶۲) که مربوط به برهه تاریخی مشابهی است. کمالالملک در جایی از فیلم میگوید: «دندان کبابخوری ندارم. خوراکم نان و ماست است.» دندان کبابخوری اصطلاحی در گویش تهران قدیم است؛ یعنی نمیتوانم غذای خوب بخورم.
ـ مطمئنم که برای طراحی لباس وقت و بودجه زیادی صرف شده است؛ اما پوشش بازیگران (بهویژه هنروران و لشکریان) بسیار تمیز و اتوکشیده است؛ گویی تازه از خشکشویی در آمدهاند!
ـ در اکثر صحنههای خارجی، گروهی هنرور (در کاخ یا شهر) مدام با چیزی در دست در حال رفت و آمد هستند. بهندرت میتوان مغازهای دید یا فردی که مشغول پیشهای باشد (مقایسه کنید با مجموعه هزاردستان که شاطر و کبابی از شهر به شهرک سینمایی بردند).
ـ در تیتراژ آمده که فیلمبرداری در اماکن تاریخی با نظارت میراث و بدون هر گونه صدمه به آنها بوده است؛ آرزو میکنم که همینطور باشد!
حسن فتحی (نویسنده و کارگردان مجموعه) با تاریخ معاصر بیگانه نیست؛ از ساختههای او مجموعههای شهرزاد، مدار صفر درجه، شب دهم و پهلوانان نمیمیرند نیز در گذشته سپری میشدند. منتظر اثر بعدی او هستم.
* ویکیپدیای فارسی با اندکی تصرف.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- علی نصیریان به «ده پهلوان» پیوست
- تصویربرداری «ده پهلوان» آغاز شد
- هفت اثر جدید در راه شبکه نمایش خانگی
- اکران «مست عشق» در ۱۰ کشور اروپایی
- آغاز اکران جهانی «مست عشق» از پاییز
- واکنش نماوا به اظهارات حسن فتحی؛ کلیه تعهدات سریال «ازازیل» انجام شده/به دنبال ایجاد وفاق بین تهیهکننده و کارگردان هستیم
- ای مرگ بیا که زندگی کشت مرا؛ سریال «ازازیل» و آغازی بر یک پایان
- با انتشار یک متن گلایهآمیز؛ حسن فتحی از «ازازیل» خداحافظی کرد
- واکنش حسن فتحی به جنجال تبلیغاتی «ازازیل»
- بررسی «ازازیل» و «انجمن اشباح» در شورای صدور مجوز ساترا
- ساختار زدایی جنگ و صلح فتحی؛ انسان مست عشق/ نگاهی به فیلم «مست عشق»
- حسن فتحی: جهانِ پر از طمع و ویرانی را با افعال خود سیاهتر نکنیم
- به مناسبت عید سعید فطر؛ شهاب حسینی، پارسا پیروزفر، بهرام افشاری و هانده اَرچل روی پرده سینماها
- نگاهی به چند مجموعه ماندگار مذهبی؛ چرا این سریالها مدام تکرار میشوند؟
- بازیگران سریال «آهوی من مارال» بیانیه منتشر کردند/ اعلام برائت از حواشی
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد





