سینماسینما، مهگان فرهنگ
«در میان امواج» مستندی به کارگردانی مینا کشاورز است که به زندگی رقیه ذاکری، زن کارآفرین مینابی، می‌پردازد. مخاطب با شروع فیلم در فضایی بومی از جنوب ایران قرار می‌گیرد و دوربین با حرکتی روان در میان زنان بومی منطقه، زندگی آن‌ها را به تصویر می‌کشد، که در عمل کاری بسیار دشوار است.
این فیلم تلاش‌های رقیه را برای ایجاد بازاری متمرکز جهت حمایت از زنان دست‌فروش مینابی نشان می‌دهد. رقیه با هدف توانمندسازی این زنان، بازاری تأسیس کرد تا کالاهای خود را در محیطی مناسب عرضه کنند.
فیلمساز در این مستند چالش‌های رقیه (یا یک زن با دیدگاهی متفاوت) را در مقابله با موانع اداری و اجتماعی به تصویر کشیده است. ساخت این فیلم به زمان زیادی نیاز داشت و توانست در جشنواره‌های مختلف بین‌المللی به نمایش درآید و جوایزی نیز کسب کند.
تصاویر مستند به‌خوبی فضای جنوب کشور، جغرافیای شهری در کنار خلیج‌فارس، نوع زندگی، طبیعت، پوشش مردم و ارتباطات آن‌ها را به نمایش می‌گذارد. رقیه ذاکری، روایتگر اصلی فیلم است و دوربین فیلمساز او را در تمامی مراحل همراهی می‌کند؛ از تصمیم‌گیری‌هایش درباره هدف‌هایش و تلاش برای تحقق آن‌ها، تا روایت‌هایی از زندگی شخصی‌اش، مانند ازدواج ناموفق اولش و نقش همراهانه همسر دومش، عقیل، در مسیر کنشگری اجتماعی‌اش.
رقیه ذاکری به‌مثابه زنی فعال و کنشگر اجتماعی، برای زنان جامعه‌اش تلاش می‌کند و این تلاش‌ها با قاب‌بندی‌های خلاقانه از زنان با پوشش‌ها و موقعیت‌های مختلف همراه است. تصاویری از کلیات و جزئیات بازار و مکان‌های متنوع، ارتباط نزدیکی با مخاطب برقرار می‌کند.
مسیر رقیه، مسیری طولانی و دشوار است. این چالش‌ها به‌خوبی در فیلم به تصویر کشیده شده‌اند؛ از صحنه‌هایی که او در حال مدیریت بازار، جای دادن غرفه‌ها و نصب سایه‌بان‌ها است، تا درگیری‌هایش با مأموران شهرداری که موانعی بر سر راهش ایجاد می‌کنند. تا پایان فیلم، دوربین مینا کشاورز همراه رقیه است و تمام تلاش‌های او برای استقلال زنان شهرش را به نمایش می‌گذارد. در نهایت، عوامل بازدارنده به دلیل خستگی از مقاومت مداوم رقیه و همراهانش، تسلیم می‌شوند و شرایط به نفع او تغییر می‌کند.
فیلم، میان صحنه‌هایش سری به موج‌های دریا و تصاویر نقاشی زنان بومی می‌زند. این لحظه‌ها، فضایی تأملی ایجاد می‌کنند و مخاطب را برای صحنه‌های بعدی آماده می‌سازند.
در مجموع، می‌توان گفت که در میان امواج نه‌تنها فیلمی کنشگرانه در حوزه زنان است، بلکه اثری بومی نیز محسوب می‌شود. این مستند، از طریق روایت کنش اجتماعی رقیه ذاکری، به فرهنگ منطقه نیز می‌پردازد.
فیلم، ارزش‌های انسانی مانند عشق، تلاش، خانواده و ارتباطات اجتماعی را نیز به نمایش می‌گذارد. یک مستند بومی و اجتماعی خوب باید تضادها، چالش‌ها، آرزوها و موفقیت‌های فرد را به تصویر بکشد تا زندگی او واقعی و چندبعدی نشان داده شود.
ویژگی‌های قابل مشاهده در این مستند که در یک فیلم مستند اجتماعی خوب نیز اهمیت دارند، عبارتند از:
شناخت عمیق از فرهنگ و محیط بومی
تمرکز بر داستان فردی با اهمیت اجتماعی و ارتباطی
استفاده از دیدگاه شخصی فرد در مسیر زندگی شخصی و اجتماعی
نشان دادن چالش‌ها و موفقیت‌ها
نمایش محیط طبیعی و نقش آن در زندگی فرد
توجه به جنبه‌های انسانی و جغرافیایی
تصاویر خلاقانه و واقع‌گرایانه
نمایش روزمرگی و لحظات عادی زندگی
تأثیر تعامل فرد با جامعه محلی
احترام به هویت فردی و بومی
روایت غیرکلیشه‌ای
موسیقی و صداهای محلی
الهام‌بخش بودن و برانگیختن تفکر
ارائه روایت چندلایه
پایانی باز یا معنادار
این فیلم نیز با پایانی باز به مخاطب اجازه می‌دهد درباره آینده شخصیت اصلی یا مسائل بومی بیندیشد. رقیه ذاکری با مرور فعالیت‌هایش همچنان به ایده‌ها و دغدغه‌هایش فکر می‌کند.
«در میان امواج» مستندی است که علاوه بر روایت زندگی فرد، پلی میان فرهنگ بومی و مخاطبان جهانی می‌سازد و ارزش‌های انسانی و بومی را به شکلی تأثیرگذار و اصیل به نمایش می‌گذارد.
این مستند به‌طور مؤثر نشان می‌دهد که چگونه زنان در جوامع محلی می‌توانند با همبستگی و تلاش‌های جمعی، تغییرات مثبتی ایجاد کنند.
درباره کارگردان:
مینا کشاورز، کارگردان این مستند، از سال ۱۳۸۶ به فیلم‌سازی مشغول است. آثار او عمدتاً به مسائل اجتماعی و به‌ویژه موضوعات مرتبط با زنان می‌پردازد. او در مصاحبه‌ای عنوان کرده که به‌عنوان یک زن فمینیست، سعی دارد دغدغه‌ها و مسائل زنان را در کارهایش نشان دهد.
جوایز و افتخارات:
فیلم «در میان امواج» در جشنواره‌های بین‌المللی زیر به نمایش درآمده و جوایز متعددی کسب کرده است:
جشنواره بین‌المللی فیلم جنوب، اسلو، نروژ
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند تروندهایم، نروژ
جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت، تهران، ایران
جشنواره بین‌المللی فیلم حقوق بشر یک جهان، پراگ، جمهوری چک
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند نوردیک، اسلو، نروژ
جشنواره آرک‌فیلم، استانبول، ترکیه (اکتبر ۲۰۱۷)
جشنواره فیلم‌های مستند L’escales، لا روشل، فرانسه (نوامبر ۲۰۱۷)
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند لندن (LIDF2017)
جشنواره Women Voices Now، ایالات متحده آمریکا (۲۰۱۸)
جشنواره MelDoc، مقدونیه (۲۰۱۸)
جشنواره ماه فیلم مستند در فرانسه، نوامبر ۲۰۲۱این فیلم جایزه بهترین فیلم مستند بلند را در جشنواره فیلم مستند لندن (LIDF2017) به دست آورد.
آثار دیگر مینا کشاورز:
از دیگر مستندهای مینا کشاورز می‌توان به «در انتهای یک روز کامل»، «ناخوانده در تهران»، «حرفه: مستندساز»، «چشم‌ماهی» و «هنر در خطر زندگی کردن» اشاره کرد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- وطن مادر است؛ نمایشگاه عکاسان جوان زن ایرانی در اسپانیا
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- شهرنوش پارسیپور؛ نویسندهای در مرز ادبیات، جامعه و کنشگری
- تریلر فیلم «مایکل»؛ نمایش دگرگونی اساسی جعفر جکسون
- گفتوگو با ایزابل کوشت، کارگردان فیلم «سه وداع»/ وداعها زیباترین چیزهای جهاناند
- درباره امید؛ تکشاخها و کرگدنها
- درباره «اسب جنگی»/ فیلمی درباره جنگ، اما برای صلح؛ جنگ میکُشد، اما صلح میپیوندد
- نتفلیکس «صد سال تنهایی» را وفادارانه و شیوا اقتباس کرده است
- آموختههایی از پشت صحنه «صد سال تنهایی»/ آیا مارکز از نتیجه اقتباس راضی میشد؟
- چرا باید این روزها فیلم «آر یو والیبال» را ببینیم؟
- چرا هیچ فیلم، سریال و انیمیشنی درباره حافظ، شاعر پرآوازه ایرانی، تولید نمیشود؟
- سهم قهرمانان جنگ ایران و عراق در سینمای ایران
- نقش زنان فیلمساز در توسعه صنعت سینما/ به مناسبت روز جهانی زن
- داستانت در جشنوارهات/ سومین جشنواره فیلم دریای سرخ عربستان سعودی و وضعیت منطقه
- سهم کودکان و نوجوانان ایرانی از سینمای ایران چقدر است؟
پربازدیدترین ها
- یک پایان بد برای یک سریال قابل قبول/ یادداشت احمد میراحسان بر پایانبندی سریال «نجلا»
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- جدیدترین عکس از پسر شهرزاد/پدر فرهاد و کبیر در پشت صحنه «شهرزاد ۲»
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
آخرین ها
- «پاتریک استوارت» درگذشت
- جوایز ایدا؛ فهرست اولیه برترین مستندهای سال معرفی شد/ «روباه و ماه صورتی» در میان مدعیان
- همزمان با روز جهانی انیمیشن؛ رونمایی از نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
- انتشار ۱۱ قطعه باکلام و بیکلام با ۱۶ نوازنده مطرح و ۴ خواننده
- مسیری تازه برای بازآفرینی حماسه ملی ایران؛ «شاهنامه» در راه است
- معرفی هیئت داوران بخشهای جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت
- تهیهکننده «امیرکبیر» معرفی شد
- «یک ساعت از آن روز»، روایتی از ایرانِ این روزها
- محکومیت جعفر پناهی به ۵ سال حبس و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور
- سینمای ایتالیا؛بازگشت مخاطب و جستوجوی هویت تازه
- خوانشی سینماتیک میان خاطره، هویت و زوال یک خیابان/ خیابانی که از حافظه آدمها عبور می‌کند
- «بُت»؛ طوفانی که به پا نشد
- یک فرش قرمز بارانی/ جشنواره فیلم توکیو ۲۰۲۶ آغاز به کار کرد
- جشنواره توکیو جایگاه جهانیاش را ارزیابی می‌کند
- پنج فیلمنامه مجوز ساخت گرفتند
- محسن راستانی پرکنتراست بود/ خلاق، دقیق و جسور
- به یاد محسن راستانی؛ ممنونم برای عکسهای درجه یکتان
- تردید مخاطبان در تماشای فیلم چینی/ احساس خطر کمپانیهای هالیوود
- آنجا که اسطوره از حصار زمان رها می‌شود
- محسن راستانی درگذشت
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
- ایران و جایزه نوبل ادبی
- این یک سفر جهنمی است؛ حمایت سازنده «تلماسه» از فیلم ایناریتو
- نگاهی به نمایشنامهخوانی «آرش»/ حماسهای که از حافظه ادبی ایران غایب ماند
- نمایش «راشومون»؛ دوزخ قضاوت
- فقر تکراری نیست؛ روایتهای ما در سینما تکراریاند
- معرفی برگزیدگان چهل و سومین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران
- «نیرنگبازها» در تماشاخانه ایرانشهر/ پیشفروش بلیت نمایش «مسلوب» آغاز شد
- علی نصیریان به «ده پهلوان» پیوست
- داریوش عیاری؛ جریانساز سینمای آماتوری و مدافع سرسخت کلاسیسیزم
