سینماسینما، مهگان فرهنگ
«در میان امواج» مستندی به کارگردانی مینا کشاورز است که به زندگی رقیه ذاکری، زن کارآفرین مینابی، می‌پردازد. مخاطب با شروع فیلم در فضایی بومی از جنوب ایران قرار می‌گیرد و دوربین با حرکتی روان در میان زنان بومی منطقه، زندگی آن‌ها را به تصویر می‌کشد، که در عمل کاری بسیار دشوار است.
این فیلم تلاش‌های رقیه را برای ایجاد بازاری متمرکز جهت حمایت از زنان دست‌فروش مینابی نشان می‌دهد. رقیه با هدف توانمندسازی این زنان، بازاری تأسیس کرد تا کالاهای خود را در محیطی مناسب عرضه کنند.
فیلمساز در این مستند چالش‌های رقیه (یا یک زن با دیدگاهی متفاوت) را در مقابله با موانع اداری و اجتماعی به تصویر کشیده است. ساخت این فیلم به زمان زیادی نیاز داشت و توانست در جشنواره‌های مختلف بین‌المللی به نمایش درآید و جوایزی نیز کسب کند.
تصاویر مستند به‌خوبی فضای جنوب کشور، جغرافیای شهری در کنار خلیج‌فارس، نوع زندگی، طبیعت، پوشش مردم و ارتباطات آن‌ها را به نمایش می‌گذارد. رقیه ذاکری، روایتگر اصلی فیلم است و دوربین فیلمساز او را در تمامی مراحل همراهی می‌کند؛ از تصمیم‌گیری‌هایش درباره هدف‌هایش و تلاش برای تحقق آن‌ها، تا روایت‌هایی از زندگی شخصی‌اش، مانند ازدواج ناموفق اولش و نقش همراهانه همسر دومش، عقیل، در مسیر کنشگری اجتماعی‌اش.
رقیه ذاکری به‌مثابه زنی فعال و کنشگر اجتماعی، برای زنان جامعه‌اش تلاش می‌کند و این تلاش‌ها با قاب‌بندی‌های خلاقانه از زنان با پوشش‌ها و موقعیت‌های مختلف همراه است. تصاویری از کلیات و جزئیات بازار و مکان‌های متنوع، ارتباط نزدیکی با مخاطب برقرار می‌کند.
مسیر رقیه، مسیری طولانی و دشوار است. این چالش‌ها به‌خوبی در فیلم به تصویر کشیده شده‌اند؛ از صحنه‌هایی که او در حال مدیریت بازار، جای دادن غرفه‌ها و نصب سایه‌بان‌ها است، تا درگیری‌هایش با مأموران شهرداری که موانعی بر سر راهش ایجاد می‌کنند. تا پایان فیلم، دوربین مینا کشاورز همراه رقیه است و تمام تلاش‌های او برای استقلال زنان شهرش را به نمایش می‌گذارد. در نهایت، عوامل بازدارنده به دلیل خستگی از مقاومت مداوم رقیه و همراهانش، تسلیم می‌شوند و شرایط به نفع او تغییر می‌کند.
فیلم، میان صحنه‌هایش سری به موج‌های دریا و تصاویر نقاشی زنان بومی می‌زند. این لحظه‌ها، فضایی تأملی ایجاد می‌کنند و مخاطب را برای صحنه‌های بعدی آماده می‌سازند.
در مجموع، می‌توان گفت که در میان امواج نه‌تنها فیلمی کنشگرانه در حوزه زنان است، بلکه اثری بومی نیز محسوب می‌شود. این مستند، از طریق روایت کنش اجتماعی رقیه ذاکری، به فرهنگ منطقه نیز می‌پردازد.
فیلم، ارزش‌های انسانی مانند عشق، تلاش، خانواده و ارتباطات اجتماعی را نیز به نمایش می‌گذارد. یک مستند بومی و اجتماعی خوب باید تضادها، چالش‌ها، آرزوها و موفقیت‌های فرد را به تصویر بکشد تا زندگی او واقعی و چندبعدی نشان داده شود.
ویژگی‌های قابل مشاهده در این مستند که در یک فیلم مستند اجتماعی خوب نیز اهمیت دارند، عبارتند از:
شناخت عمیق از فرهنگ و محیط بومی
تمرکز بر داستان فردی با اهمیت اجتماعی و ارتباطی
استفاده از دیدگاه شخصی فرد در مسیر زندگی شخصی و اجتماعی
نشان دادن چالش‌ها و موفقیت‌ها
نمایش محیط طبیعی و نقش آن در زندگی فرد
توجه به جنبه‌های انسانی و جغرافیایی
تصاویر خلاقانه و واقع‌گرایانه
نمایش روزمرگی و لحظات عادی زندگی
تأثیر تعامل فرد با جامعه محلی
احترام به هویت فردی و بومی
روایت غیرکلیشه‌ای
موسیقی و صداهای محلی
الهام‌بخش بودن و برانگیختن تفکر
ارائه روایت چندلایه
پایانی باز یا معنادار
این فیلم نیز با پایانی باز به مخاطب اجازه می‌دهد درباره آینده شخصیت اصلی یا مسائل بومی بیندیشد. رقیه ذاکری با مرور فعالیت‌هایش همچنان به ایده‌ها و دغدغه‌هایش فکر می‌کند.
«در میان امواج» مستندی است که علاوه بر روایت زندگی فرد، پلی میان فرهنگ بومی و مخاطبان جهانی می‌سازد و ارزش‌های انسانی و بومی را به شکلی تأثیرگذار و اصیل به نمایش می‌گذارد.
این مستند به‌طور مؤثر نشان می‌دهد که چگونه زنان در جوامع محلی می‌توانند با همبستگی و تلاش‌های جمعی، تغییرات مثبتی ایجاد کنند.
درباره کارگردان:
مینا کشاورز، کارگردان این مستند، از سال ۱۳۸۶ به فیلم‌سازی مشغول است. آثار او عمدتاً به مسائل اجتماعی و به‌ویژه موضوعات مرتبط با زنان می‌پردازد. او در مصاحبه‌ای عنوان کرده که به‌عنوان یک زن فمینیست، سعی دارد دغدغه‌ها و مسائل زنان را در کارهایش نشان دهد.
جوایز و افتخارات:
فیلم «در میان امواج» در جشنواره‌های بین‌المللی زیر به نمایش درآمده و جوایز متعددی کسب کرده است:
جشنواره بین‌المللی فیلم جنوب، اسلو، نروژ
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند تروندهایم، نروژ
جشنواره بین‌المللی سینما حقیقت، تهران، ایران
جشنواره بین‌المللی فیلم حقوق بشر یک جهان، پراگ، جمهوری چک
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند نوردیک، اسلو، نروژ
جشنواره آرک‌فیلم، استانبول، ترکیه (اکتبر ۲۰۱۷)
جشنواره فیلم‌های مستند L’escales، لا روشل، فرانسه (نوامبر ۲۰۱۷)
جشنواره بین‌المللی فیلم مستند لندن (LIDF2017)
جشنواره Women Voices Now، ایالات متحده آمریکا (۲۰۱۸)
جشنواره MelDoc، مقدونیه (۲۰۱۸)
جشنواره ماه فیلم مستند در فرانسه، نوامبر ۲۰۲۱این فیلم جایزه بهترین فیلم مستند بلند را در جشنواره فیلم مستند لندن (LIDF2017) به دست آورد.
آثار دیگر مینا کشاورز:
از دیگر مستندهای مینا کشاورز می‌توان به «در انتهای یک روز کامل»، «ناخوانده در تهران»، «حرفه: مستندساز»، «چشم‌ماهی» و «هنر در خطر زندگی کردن» اشاره کرد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- وطن مادر است؛ نمایشگاه عکاسان جوان زن ایرانی در اسپانیا
- مادری با سه فرزند هنرمند / خاویر باردم: خوششانس بودم که او مرا بزرگ کرد
- شهرنوش پارسیپور؛ نویسندهای در مرز ادبیات، جامعه و کنشگری
- تریلر فیلم «مایکل»؛ نمایش دگرگونی اساسی جعفر جکسون
- گفتوگو با ایزابل کوشت، کارگردان فیلم «سه وداع»/ وداعها زیباترین چیزهای جهاناند
- درباره امید؛ تکشاخها و کرگدنها
- درباره «اسب جنگی»/ فیلمی درباره جنگ، اما برای صلح؛ جنگ میکُشد، اما صلح میپیوندد
- نتفلیکس «صد سال تنهایی» را وفادارانه و شیوا اقتباس کرده است
- آموختههایی از پشت صحنه «صد سال تنهایی»/ آیا مارکز از نتیجه اقتباس راضی میشد؟
- چرا باید این روزها فیلم «آر یو والیبال» را ببینیم؟
- چرا هیچ فیلم، سریال و انیمیشنی درباره حافظ، شاعر پرآوازه ایرانی، تولید نمیشود؟
- سهم قهرمانان جنگ ایران و عراق در سینمای ایران
- نقش زنان فیلمساز در توسعه صنعت سینما/ به مناسبت روز جهانی زن
- داستانت در جشنوارهات/ سومین جشنواره فیلم دریای سرخ عربستان سعودی و وضعیت منطقه
- سهم کودکان و نوجوانان ایرانی از سینمای ایران چقدر است؟
پربازدیدترین ها
- نگاهی به موسیقی فیلم «استخر»/ ناظرِ آرام صحنهها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- درباره «مردی که میخواست سلطان باشد»/ مُردن، بدونِ عاشقی، چه غمانگیز است!
- چهره تلخ عشق یک سویه/ نگاهی به فیلم «در دنیای تو ساعت چند است؟»
- ارزشمندترین بازیگران زن سینمای ایران بنابر تعداد فیلم‌های مؤلف
آخرین ها
- نمایندگان چین، عربستان، رواندا و نیجریه در راه اسکار ۲۰۲۷
- اکران خصوصی فیلم بیدار / گزارش تصویری
- معرفی برگزیدگان جشنواره کودکو نوجوان سیوهشتم
- «داریوش عیاری» درگذشت
- با نگاهی به فیلم «بیداد»/ نسبت سینمای اجتماعی با اخلاق
- به بهانه پایان یک سریال جنایی پلیسی/ اعتراف در چهار دیواری
- دو فیلم ایرانی در جشنواره شبهای سیاه تالین/ گلشیفته فراهانی در یک فیلم از افغانستان
- «فصل شیرین» آماده نمایش شد
- با مشارکت انجمن تئاتر کودک و نوجوان و انجمن نمایشگران عروسکی؛ جشن روز کودک در خانه تئاتر برگزار می‌شود
- ادغام ۱۱۱ میلیارد دلاری پارامونت و برادران وارنر
- «زیور» از ایتالیا و تایلند جایزه گرفت
- معرفی بازیگران «قطع رابطه در خانه»
- نسخه ویژه نابینایان «نفس عمیق» با صدای پریوش نظریه منتشر می‌شود
- بازگشت «ویکُنتِ شقه شده»/ میزبانی عمارت نوفللوشاتو از ۳ نمایش
- جرج کلونی در فرانسه رستوران باز کرد!
- مستند «زیر یک آسمان» آمادهی نمایش شد
- بیضاییخوانی به «کارنامهی بُندارِ بیدخش» رسید
- ارزشمندترین بازیگران زن سینمای ایران بنابر تعداد فیلم‌های مؤلف
- «بچهخور»؛ حقیقتی که خلاف جهتِ جهان میدود
- پس از ۴۰ سال؛ «مستر بین» به تئاتر بازمیگردد
- «کاغذ بیخط »؛ فیلمی روشنفکرانه با نگاهی فلسفهگرا
- شکست تام کروز و ایناریتو در اولین روز اکران «دیگِر»
- درباره «مردی که میخواست سلطان باشد»/ مُردن، بدونِ عاشقی، چه غمانگیز است!
- یادداشتی بر نمایشگاه نقاشیهای انتزاعی حسین اسماعیلی؛ «سوی بیکرانگی» حاصل جوششی خلاقانه است
- افتتاحیه سیوهشتمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان / گزارش تصویری
- «بچهخرس» در خانه هنرمندان ایران/ علی غریب «تناسخ…» را روی صحنه میبرد
- «روز چهلم» و «منجمد» در جشنواره فیلم کوتاه تهران
- سه فیلم ایرانی در سی و نهمین جشنواره توکیو
- یادداشتی بر نمایشنامهخوانی «غروب در دیاری غریب»؛ شگفتی از ساز و کار جهان، وقتی عروسکها زبان باز می‌کنند
- اهدای ششمین نشان عالی خورشید به احمد ضابطی جهرمی
