سینماسینما، آرش عنایتی
مستند «ناگهان ذهنم ایستاد» به کارگردانی مهدی باقری؛ به نمایش درآمده در جشنواره سینماحقیقت
به گمانم همچنان، مستندِ «پیر پسر» بهترین اثر مهدی باقری است. مستندی خونگارانه بود که بخش اعظماش به رابطهی پدر و پسر میپرداخت. حدیث نفسی بود که نَفْسی، نَفَس به نَفَس با آن زیسته و این بود، که از دل برمیآمد و بر دل مینشست. در دورهی قبل اما سفارشی داشت به ظاهر از شهر یزد و فیلمی ساخت به نام «زخم قند». اینبار هم پدر، به فریاد پسر رسیده بود. بیماری پدر، نُصباش و نسبت نگران کنندهی همین بیماری در شهر، مقدمهای شده بود برای فهم بهتر شهر؛ و رفتن و گفتن از تغییر ذائقه فرهنگی و مناسبات نابسامان اجتماعی. به هر ترتیب کمّی شناخت، با کمیتِ سلامتی پدر و کیفیت رابطهشان متوازن شده بود هرچند به اغماض و هرچند به تسامح. گویی شیرینی قبل مزه کرده این شده که به هوس گزِ اصفهان، گز نکرده پاره کرده! اینبار، همان فرمولِ قبل را برای معادلهای به کار برده که مجهولاتاش بسیارند و توانِ سازندهاش کم! معلومی(پدر) هم ندارد که گره از حل آن بگشاید یا حداقل مخرج مشترکی میان آنها برقرار کند. این شده که به تصور فرمول امتحان پس دادهی قبل، میان بیماری ام اس و شهرِ اصفهان، ارتباطی برقرار ساخته. نه اینکه ارتباطی نیست، که هست اما، به جواب رسیده یا از دیدن برگهی شخصی دیگر یا از حلالمسائل! بنابراین، از تشریح و توضیح رابطه و راهحل مسئله ناتوان است. مشکل بزرگتر اینکه دیگر رابطهی خویشاوندی وجود ندارد که به دادش برسد و آنقدر از سوژهاش دور است که نگاهاش چه به بیمار و چه به شهر از نگاه توریستی فراتر نمیرود (برای نمونه، به نحوهی مواجهاش با دو کاراکتر بیمار زن و پرسشاش دربارهی ازدواج دو بیمار نگاه کنید) یا به نماهایی که از منار و سقف مساجد ارائه میکند -که در هزاران فیلم دیگر و بعضاً هزاران بار بهتر دیدهایم- توجه کنید. نه شهر را میشناسد و نه ساکناناش را، این شده که بیماران و پزشکهایش به هر شهری میخورند و یا میتوان خوراند، همچنان که آن جمعِ کافهنشین، معلوم نیست چه میگویند. هم هستند و هم نیستند. وضعیت بینابینی دارند، هم میشد که باشند و هم نباشند! (بر وزن و سیاق گفتههای یکی از کافه نشینان، مبنی بر این جملات بی درد و بی تعهد که هم فراموشی است، هم عدم فراموشی!) به بیان دیگر، مهدی باقری دکمهای (بخوانید همان نوشتهی وبلاگیِ آن بیمار اماس) یافته و خواسته بر وزن آن کتی بدوزد که نمیداند قوارهاش چیست! این میشود که نه به تن بیماری مینشیند و نه برازندهی شهر است! یقهی شهر را گرفته و آستین بیمار! با این همه، مهدی باقری آنقدر در کارش تبحر دارد که دیدن فیلماش تجربهای لذت بخش باشد. وقتی که از دانش سینماییاش برای بیان روایتهای دو بیمار بهره میگیرد برای نمونه، برش نمای صحبتهای یکی از بیماران وقتی در مورد بی وفاییهای عمو و دیگر بستگاناش میگوید به نمایی که همان شخص، به سگی غذا میدهد و مواجهه ی سگ را با او میبینیم.
مهدی باقری انگار زمانه اش را نمیشناسد. آنگونه که رودخانهی فیلماش، پر آب و جاری است. او نگرانِ ام اس شهری است که سرطان خون گرفته و از کمسویی چشمانی میگوید که امروز از آنها، خون روان است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- خوانشی سینماتیک میان خاطره، هویت و زوال یک خیابان/ خیابانی که از حافظه آدمها عبور میکند
- اکران آنلاین «پیرپسر» متوقف شد
- فروش گیشه سینماها در مرداد ماه به ۹۳۰ میلیارد رسید
- پایان اکران فیلمهای نوروزی/ فیلمهای کمدی دوباره به صدر فروش گیشه رسیدند
- در چنبرهی یک زندگی هراسانگیز
- زمان نمایش «رکسانا»، «پیر پسر» و «قاتل و وحشی» مشخص شد
- «دریای بزرگ»؛ روایتی از هورالعظیم، تاریخ، خشکسالی و آینده
- «جنگل خاموش» در شبکه مستند روایت میشود
- تبریک کانون کارگردانان سینما برای موفقیت «پیرپسر» در جشنواره روتردام
- معجزهی روایت سینمایی/ نگاهی به مستند «آقای صیاد را ول کنید»
- معرفی برگزیدگان پانزدهمین جشنواره بینالمللی سینماحقیقت
- مراسم یادبود جمشید مشایخی و همسرش در اکران «بریکولاژ؛ زندگی نادر مشایخی» برگزار شد/ مشایخی: موسیقی و شعر از زندگی ایرانیان جدا نشدنی است
- عمیق ترین لحظه های محسوس حیات در مستند «ایستوود»
- «بیبی جان»؛ توانمند در قصهگویی و ایجاد تعلیق
- مستند «مرگ ماسایوشی»؛ حفظ شرافت یا ابرقدرت شدن؟
نظر شما
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





