سینماسینما، افشین اشراقی
بیشترِ کتابهایی که تا الان در حوزهی صدایِ فیلم به فارسی ترجمه و تألیف شدهاند، یا دربارهی تجهیزات و صدابرداریِ صحنه بودهاند و یا تحلیلی. هرچند که در بخشِ کوچکی از همان کتابها، لاجرم به صداگذاری و طراحی و ترکیب صدا هم پرداختهاند. کتابِ «طراحی صدا برای فیلم» نسبتِ پیشین را وارونه کرده: بیشتر متمرکز بر طراحیِ صداست، در عین حال که از صدابرداریِ صحنه غافل نیست.
«طراحی صدا برای فیلم» کتابی خواندنی و پر از نکته و مثال است که مطالعهاش حتی برای فیلمسازها میتواند پرفایده باشد. مثلاً فصلِ نهم، گفتار (تولید): هنر ضبطِ سر صحنه و همینطور فصل سیزده: همکاری نقشها و گردش کار در صنعت. کما اینکه مؤلف در مقدمه نوشته: «این نگرش بهطور کلی بر متخصصانِ کارگردانی، تدوین و صدا تمرکز کرده و هدفش تهیهی ابزارهای روایتی برای کمک به آنها به منظور جهتیابیِ درست در مراحلِ نخستینی است که بهعنوانِ راویِ داستان ظاهر میشوند.» و جلوتر یادآوری کرده: «هیچ نیازی به خواندنِ پیوستهی این کتاب نیست. اگر علاقهمند به قسمتِ مشخصی هستید به آن بخش رجوع کنید.»
این کتاب تقریباً بهفاصلهی کوتاهی پس از تألیف، ترجمه شده و از این منظر منبع ارزشمندی برای مقایسهی سینمای ایران با کشورهای صاحبِ صنعتِ سینماست: بهویژه در بحثِ روند و شیوهی کلیِ کار روی صدا در مرحلهی پستولید.
و اما در خصوصِ متنِ اصلیِ کتاب و چاپ و ترجمه و ویرایش، بیان چند نکته خالی از لطف نیست:
شمارِ زیادی از عکسها بسیار تاریک، پرکنتراست و بیکیفیت هستند و شناساییِ عناصر در آنها غیرممکن است و فقط بهکمکِ زیرنویسهاست که میشود حدسهایی زد و چیزهایی را تجسم کرد.
مؤلف (تیم هریسون) در صفحهی ۲۹ از آر. موری شفر و کتاباش نام برده و بهاختصار، رویکردش دربارهی چشماندازهای صوتی را شرح داده است. اما به گمان نگارنده در حوزهی صدابرداریِ میدانی/ Field Recording و در مقولهی تقسیمبندیِ مناظرِ صوتی، برنی کراوس چهرهای بسیار شاخصتر است که رویکردی روشنتر و تکاملیافتهتر دارد. کراوس چند دههی متوالی برای ضبط صدای طبیعت و حیوانات وقت گذاشته و چند جلد کتاب نوشته و کلی سخنرانی کرده.
طراحی صدا… ترجمهای روان و دقیق دارد جز مواردی اندک. برای نمونه: در هیچ منبعی ندیدم که نام کوچکِ کوبریک را استانلی بنویسند. در خصوص ترجمهی سوررئالیسم از فوق واقعگرایی استفاده شده و برای هایپررئالیسم از فرا واقعگرایی. این در حالی است که بعضی کتابها سوررئالیسم را فرا واقعگرایی ترجمه کردهاند. جدا از اینکه فوق و فرا واقعگرایی نادقیق به نظر میرسند، در کتابِ مزبور و کمی عقبتر، واژهای دیگر به کار رفته و نوشته شده بیشواقعگرایی.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «استودیو صدای بِربِریَن»؛ فریادها و نجواها
- «پیرپسر»؛ جلوهی صوتیِ تأویلپذیر
- ۱۵ برنامه جدید در شبکه کتاب
- صدا در حاشیه/ ادبیاتِ سینمایی و تدوین چگونه صدا را به حاشیه راندهاند
- اینجا ترس، شام و ناهار و صبحانه آدمهاست!/ معرفی کتاب «گالری اجساد»
- بررسی و تبیین مفهوم «سینمای بیچیز» از منظر جامعهشناختی
- کارنامهی درخشانِ یک پژوهشگرِ دلشیفتهی سینما/ نگاهی به کتاب «افسون پردهی نقرهیی»
- داستانِ شیفتگی/ معرفی کتاب «افسون پردهی نقرهای»
- «سرگرمی آدمکش» هیچکاک ترجمه و منتشر شد
- ترسها، تردیدها و تنهاییهای یک زن/ نگاهی به کتاب «دفترچهی ممنوع»
- خیالبافانِ رویابین/ نگاهی به کتاب «حکایت مردان خاکستری سینما»
- تلنگری به جامعه ایرانی/ نگاهی به کتاب «چای سبز در پل سرخ»
- کتاب «تغییرات فرهنگی و اجتماعی» به بازار نشر آمد
- معرفی کتاب؛ «عکاسی، روشی برای مطالعات اجتماعی»
- انجمن سینمای جوانان منتشر کرد/ کتابی درباره موسیقی فیلم؛ ابزار پرقدرت گسترش حافظه بحران روحی و غم روزهای از دسترفته
پربازدیدترین ها
- «استخر»؛ خواستن یا نخواستن؟
- «فراموشخانه»؛ قربانیان فراموششدهی تاریخ
- درباره آواز گنجشکها :نمادی از انسانی که هم می تواند پرواز کند وهم می تواند اسیر شود
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- در پنجاه و یکمین دوره برگزاری؛ فیلم قصیده گلمکانی در بخش کشف جشنواره تورنتو
آخرین ها
- ۲ رکورد مهم در گیشه؛ «اودیسه» پرفروشترین فیلم نولان و اکران آیمکس شد
- پروانه ساخت حذف میشود؟/ نامهنگاری برای تعویق جشنواره جهانی فجر
- «استاکر»؛ آستانهای بیپایان برای مواجهه با خویشتن
- «یخ بستگی»؛ برف روی کاجها
- نشست خبری رئیس سازمان سینمایی / گزارش تصویری
- نگرانی مدیر عامل خانه سینما/ اسعدیان: باید سینمای زیرزمینی را روی زمین بیاوریم تا قابل کنترل باشد
- در نشست خبری سیمافیلم مطرح شد؛ آخرین وضعیت تولید و پخش «پایتخت۸»، «مرد سه هزار چهره»، «سلمان فارسی» و…
- فیلم مهرداد اسکویی بهترین مستند جشنواره دوربان شد
- نمایش فیلم «پاتر پانچالی» در سینماتوگراف اهواز؛ تو با یک فیلم بومی روبرو هستی
- نگاهی به «اودیسه»/ کریستوفر نولان در دام نفرین کرونوس
- شاعرانگیِ فروغ؛ از تجربهی زیسته تا معماری تصویر
- مراسم افتتاحیه بیست و یکمین جشنواره بین المللی نمایش عروسکی تهران / گزارش تصویری
- پنجاه و یکمین جشنواره فیلم تورنتو؛ مستند افسانه سالاری به کانادا میرود
- مورگان فریمن: اگر دستمزد خوب باشد، از ضعفهای فیلمنامه میگذرم
- «ابرسواران مه رکاب» منتشر شد
- پیتر گیل درگذشت
- سه جایزه جشنواره ایتالیایی به «مرد آرام» رسید
- «بیضاییخوانی» به «اژدهاک» رسید
- در پنجاه و یکمین دوره برگزاری؛ فیلم قصیده گلمکانی در بخش کشف جشنواره تورنتو
- «نفسگیر»؛ وقتی بحران نه با ویروس که با انکار آغاز میشود
- «فراموشخانه»؛ قربانیان فراموششدهی تاریخ
- نگاهی نقادانه بر تجربه تئاتر تعاملی ایوب بختیاری/ پداگوژی روایت
- به مناسبت ۲۸ تیری که سالمرگ خسرو شکیبایی بود/ دیداری که خاطرهای ماندگار شد
- کمدی «مادرکیو» دوباره روی صحنه میرود
- «روز افشاگری»؛ وقتی اسپیلبرگ به سوی ناشناختهها بازمیگردد
- مریم همتیان درگذشت
- نامه خانه سینما به پزشکیان منتشر شد/ پاسخ سخنگوی دولت
- «زن و بچه»؛ فروپاشیدن
- ورایتی خبر داد؛ عبدالرضا کاهانی با «بهشت خالی» به ادینبورگ میرود
- رکورد «انتقامجویان: پایان بازی» شکست؛ «مرد عنکبوتی: روز کاملاً جدید» درحال ورود به فهرست تاریخی فروش گیشه
