سینماسینما، حمید عبدالحسینی*
در میان آثار متعدد رادی، نمایشنامهی «پایین، گذر سقاخانه» حکایت دیگری دارد. در اینجا با اتمسفری یکسر متفاوت طرفیم که آدمها و جغرافیای آن را نه در یک منزل و عمارت واقع در شهرستان که در جنوب تهران بنا میکند و به مضامین و مفاهیم فولکلوریک آمیخته با باورها و عقاید مردمان یک گذر نقب میزند. رادی در این نمایشنامه برای شخصیت زن نیز ساحتی مجزا از سایر کاراکترهای زنش برمیگزیند و موتور مولد و محرک درام را بر مبنای کنشگری او سوار میکند تا از دل این جسارت و شهامت به اوج و نقطه عطف قصه برسد. برای این متن که سرشار ازدیالوگها و مونولوگهای متاثر از چنین موقعیتی است و پیچشهای شخصیتپردازی را شامل میشود، ساختار اجرایی و بصری از اهمیت بسزایی برخوردار است تا بتواند مخاطب را باخود همراه سازد و این مهم از همان شروع و تعریف حال و هوای اثر نقش بسزایی دارد. در اجرای «پایین، گذر سقاخانه» آنچه در وهلهی اول جلب توجه میکند نگاه درست به مقولهی طراحی صحنه و لباس است که در هر نمایشی و خاصه این اثر با پیش فرضهایی که قبلتر گفته شد جزو اصلیترین ارکان اجرایی محسوب میشود. با توجه به مساحت صحنهی تالار سنگلج طراحی و ساخت دکور با هوشمندی انجام شده و به شکل مناسبی ضمن انعکاس جغرافیا و محل رویدادها، شمایی از تاریخ و زمان وقوع نمایش از منظر مناسبت مُحرم را که یکی از بافتهای اصلی کانسپت اثر و همانند سازی وقایع و کاراکترها با واقعهی عاشوراست به درستی به نمایش میگذارد. در حوزهی بازیگری برای نمایشی این چنین که با تعدد کاراکترهای اصلی و فرعی روبه روست لزوم انتخاب و هدایت بازیگران و حفظ ریتم و انسجام اثر مرهون داشتن تیمی یکدست است که حقیقتا در این جا به خوبی شاهد چفت و بست درست نقش آفرینان با مایههای پدید آورندهی کاراکترها و شخصیتهای نمایشی هستیم و ماحصلش یک همآمیزی به قاعده و دقیق است که به خوبی بینابین واقعگرایی و واقعنمایی قرار میگیرد و دست آخر ریتمی پویا و دینامیک را در اوج و فرودهای هر صحنه پدید میآورد. رضا بهرامی در مقام کارگردان ادامه دهندهی کارنامهی تجربه گرایانهاش است و در نمایشی دیگر مسیری متفاوت را در پیش میگیرد که با شناخت درست از متن و نیازهایش به نتیجهی درخور اعتنایی نائل شده که یک نمونهی آن طراحی و اجرای میزانسنهایی است که هم با وقایع مرتبط است و هم از ابعاد صحنه بهره میجوید و هم به پرداخت چنین محل و آدمهای آن فادار است و یاد و نام یکی از بزرگترین و موثرترین درامنویسان ادبیات نمایشی ما را بار دیگر به نیکی در خاطر میآورد.
*نویسنده و کارگردان
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- چرا «علت مرگ: نامعلوم» از اکران بازداشته شده بود؟/ پرسشهای بیپاسخ
- شبی که بهزاد فراهانی وصیت کرد؛ نکوداشت خسرو حکیم رابط برگزار شد
- دانشمند بازیگری/ درباره سعید پورصمیمی به بهانه زادروز ۸۰ سالگیاش
- سیر روز در شب/ نگاهی به فیلم «شب، داخلی، دیوار»
- صبحانه لذیذ/ نگاهی به فیلم «صبحانه با زرافهها»
- همزمان با زادروز بهرام بیضایی و سالمرگ اکبر رادی؛ «سرفصل» با یادکردی از نصرتالله نویدی منتشر شد
- زنگ تفریح یک فیلمساز چیرهدست/ نگاهی به فیلم «ویلای ساحلی»
- ارکستر باشکوه/ نگاهی به نمایش «انسان، اسب: پنجاه، پنجاه»
- مهرجویی، روشنفکر محبوب
- مرد خوب مصائب/ در یادبود احمدرضا احمدی
- سرگذشت لیلا و برادرانش
- تصویری روشن از آدمهای روزگار سپری شده!/ نگاهی به نمایش «پایینِ گذر سقاخانه»
- معرفی هیات انتخاب بخش فضای باز جشنواره نمایش عروسکی
- اوهام روی صحنه/ نگاهی به نمایش «باغ وهمی شیشهای»
- کهنه سوار در میدان/ نگاهی به فیلم «خائنکشی»
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





