سینماسینما، حمید عبدالحسینی*
متون بزرگ ادبیات نمایشی از جهات مختلف و در هر دورهای میتواند به سبب پتانسیلهای بالای خود، اجرایی کامل و نمایشی پرمغز و تفکر برانگیز را بر صحنه پدیدار سازد که آثار نویسندگان بزرگی چون ویلیام شکسپیر، برتولت برشت، چخوف و… را میتوان به عنوان نمونههایی از این دست مثال زد .
یکی دیگر از نویسندگان شاخص این جرگه تنسی ویلیامز با
نمایشنامهی باغ وحش شیشهای است که بارها یا خود متن و یا برداشتهای مختلف از آن منبعی برای به صحنه آوردن آثاری درخور بوده و نمایش باغ وهمی شیشهای نیز در راستای همان تجربیات شکل گرفته است. امید افشاری در این نمایش دست به تجربهای سهل و ممتنع میزند و با در هم ریختن روند متعارف متن ویلیامز از حیث اجرایی، روایتی غیر خطی از آن را ارائه میکند. نکته جالب توجه آن است که نمایش در عین وفاداری به چهارچوبها و قالب کلی نمایشنامه بدعتهایی را پایه میگذارد که با ظرافت در تارو پود اجزای دیالوگها تنیده میشود و گاه با ایجاد ابهام و سوال مخاطب را با مفاهیم موردنظر ممزوج میکند. اما آنچه قدرت این اجرا را رقم میزند عبارت است از نگاه جاهطلبانهی افشاری در چیدمان و طراحی فرم بصری مبتکرانه و همسو با جهانبینی و شخصیتپردازی کاراکترها؛ آدمهایی که گویا بدل به مابازاء وهم گونه از خود واقعی شدهاند و حالا ما با اوهامی بر صحنه مواجهایم. فضاسازی با بهرهگیری از نمادهای شیشهای متحرک و به کارگیری دود به عنوان نمادهایی که مرز واقعیت و فراواقعیت را ایجاد و در مقاطعی در هم میریزند از جمله ایدههای فکر شده و هم راستا با شیوهی اجرایی است که در عین دستیابی به دکور و چیدمان مینیمال کاملا در خدمت اثر قرار میگیرد. باغ وهمی شیشهای به مدد بهرهگیری از ابعاد مختلف صحنه و جایگذاری کاراکتر حتی خارج از مرکزیت بازی، موفق میشود ریتمی پویا و منسجم را بیافریند که تماشاگران در کمتر لحظاتی بتوانند چشم از دنبال کردن وقایع روی صحنه بردارند که خوشبختانه موزیک زنده نیز این کارایی را مضاعف ساخته است و در نهایت این گروه بازیگران هستند که با ریسک پذیری و انعطاف مناسب مجموعهی آنچه را که در سطور پیشین بیان شد به مرحله عمل درآوردهاند: نقشهایی که به سبب موقعیتهای حرکتی طراحی شده عمدتا فیزیکال و مستلزم تبحر و مهارتهای بیانی و بدنی بالاییاند که اینجا به اندازه اتفاق میافتد و یکدستی و هارمونی مناسبی را در نتیجه به دنبال دارد.
باغ وهمی شیشهای قرائتی آداپته و امروزی از متنی شگرف و جاندار است که با نگاهی مدرن و آوانگارد تعریفی مبتکرانه از اقتباس را ارائه میدهد که برداشت از یک متن و ایجاد تغییر و تحول نه فقط از منظر دیالوگ و عناصر نمایشنامه که میتواند در سایر بخشها به ویژه میزانسن و عناصر بصری نیز وارد شود هرچند که وجود کپشن و نریشن پایان اثر تا حدودی با روح سایر بخشها منافات دارد و شائبهی توضیح و اضافات را برای برخی ابهامها تقویت میکند که برای چنین نمایشی که مدعی و موفق در ایجاد سوال است، متناقض مینماید.
*نویسنده و کارگردان
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- چرا «علت مرگ: نامعلوم» از اکران بازداشته شده بود؟/ پرسشهای بیپاسخ
- دانشمند بازیگری/ درباره سعید پورصمیمی به بهانه زادروز ۸۰ سالگیاش
- سیر روز در شب/ نگاهی به فیلم «شب، داخلی، دیوار»
- صبحانه لذیذ/ نگاهی به فیلم «صبحانه با زرافهها»
- زنگ تفریح یک فیلمساز چیرهدست/ نگاهی به فیلم «ویلای ساحلی»
- ارکستر باشکوه/ نگاهی به نمایش «انسان، اسب: پنجاه، پنجاه»
- مهرجویی، روشنفکر محبوب
- مرد خوب مصائب/ در یادبود احمدرضا احمدی
- سرگذشت لیلا و برادرانش
- داستان زیرگذر/ نگاهی به نمایش «پایین، گذر سقاخانه»
- کهنه سوار در میدان/ نگاهی به فیلم «خائنکشی»
- از هم گسیخته/ نگاهی به فیلم ۲۸۸۸
- «بدون قرار قبلی»؛ روایتی از یک سفر معنوی
- تصویر قهرمان بومی و اصیل/ نگاهی به فیلم «موقعیت مهدی»
- ظریف و پرجزئیات/ نگاهی به فیلم «نگهبان شب»
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





