سینماسینما، محدثه واعظیپور
مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» ساخته امید نجوان، برای دوستداران سینمای ایران، فیلمی تماشایی و جذاب، خاطرهانگیز و حسرتبار است.
مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» مثل اغلب مستندهای پرتره درباره سینماگران شاخص، به بررسی فعالیتها و جایگاه حرفهای فیلمسازی میپردازد که دو دهه از درگذشت و غیبتش در سینمای ایران گذشته است. خاچیکیان، پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بعد از «عقابها» عملا جایگاه باشکوه و خاص خود، به عنوان سینماگری مولف، کوشا و محبوب را از دست داد. سالخوردگی به سراغش آمد و بیش و پیش از آن، زیست طبیعی خود را از دست داد. مدیران سینمایی وقت، به دنبال کشف چهرههای تازه بودند و امتداد موفقیت و شهرت ستارههای قبل، برایشان مطلوب نبود. خواه در قامت بازیگر، خواه در قالب فیلمساز. پس، «چاوش» که از جنس سینمای خاچیکیان نبود، او را وارد مسیری کرد که به کم کاری، انزوا و حذف از سینمای ایران انجامید.
مستند امید نجوان که منتقد سینماست، نگاهی جستجوگرانه به روند فیلمسازی خاچیکیان دارد، عشق او به سینما، عزت نفس و سلامتش در کار را به تصویر میکشد و در کنار روایت پرفراز و فرود زندگی یک فیلمساز حرفهای، مسیر سینمای ایران از اواخر دهه سی که خاچیکیان، فیلمسازی را آغاز کرد تا دهه هفتاد را عیان میکند. فیلم، ابتدا با روایت خاچیکیان پیش میرود، انتخاب فیلمها و سکانسها، درست و دقیق است، پس از آن گفتگوها شروع میشود که خاطراتی درباره شکل فیلمسازی و کوشش خاچیکیان است، و عکسها و تصاویر که تماشایی هستند. «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» فیلمی سرپا و نوستالژیک است، به ویژه برای آنهایی که به سینمای ایران علاقهمندند و رد پای بزرگانش را میجویند و دستاوردهایش را منوط به یک دوره، یا تعدادی اندک از فیلمسازان بیشتر شناخته شده، نمیدانند.
علاقه و تسلط امید نجوان به موضوع و تاریخ سینمای ایران، باعث شده او هم در قالب گفتوگوکننده به نکاتی درست اشاره کند، هم در نقش فیلمساز، بخشهایی از تاریخ یا حتی زندگی شخصی خاچیکیان را برجسته کند که شنیدن و دیدنشان، باارزش است. شاید یکی از مهمترین وجوه شخصیت خاچیکیان، که اغلب گفتوگوکنندگان بر آن، صحه میگذارند، سلامت نفس و اخلاق خوش است. عنصری که در زندگی امروز و قوانین نسل جدید غیبتی پررنگ دارد. خاچیکیان، به عنوان فیلمساز محبوب مردم، کارگردانی که اغلب فیلمهایش پرفروش بوده و بسیاری از تهیهکنندگان دوست داشتهاند با او همکاری کنند، هرگز بنده ثروت نشد و علایق و دغدغههایش درباره روایت، فیلمسازی و کارگردانی را فدای مواهب مالی نکرد. این شاید، کلیدیترین نکته مستند امید نجوان باشد، آنهم در روزگاری که تعدادی از سینماگران، فقط به واسطه روابط از این پروژه به آن پروژه میروند و آثار بی کیفیت تولید میکنند و معیاری جز منفعت مالی ندارند. دریغ برانگیز است که سینما، سینمای امروز ایران، میراث عاشقان این هنر را اینچنین، بیارزش و درگیر مناسبات سیاسی، مالی و معادلات غیرفرهنگی کرده است.
مستند امید نجوان، این روزها در سینماهای «هنر و تجربه» اکران شده است، تماشای فیلمی پرکشش، پر از تصاویر تازه و باکیفیت از یک عاشق سینما احتمالا برای دوستداران هنر سینما جذاب، گاهی غرورآفرین و البته در بعضی موارد دریغبرانگیز است. تلاش صادقانه امید نجوان، برای ثبت بخشی از تاریخ سینمای ایران که معمولا نادیده انگاشته شده، یا درباره آن با حب و بغض داوری شده است، قابل تحسین است.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «مرجان»؛ فیلمی آبرومند درباره قتلهای ناموسی
- شبنشینی در جهنم
- ساخت فیلم، با دست خالی و ذهنی پر از تصویر/ یادداشت امید نجوان به بهانهی آغاز اکران آنلاین «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو»
- «ساموئل خاچیکیان؛ یک گفتوگو»؛ گفتوشنود با شبحی از گذشته که خیال رفتن ندارد
- رونمایی از فیلم مستند ساموئل خاچیکیان با پیام مسعود کیمیایی
- تحولات سیاسی و جریان موسوم به موج نو در سینمای ملی/ بهمناسبت روز ملی سینما
- اکران آنلاین «اینان» آغاز شد
- تحقق آرزوی چندساله فعالان انیمیشن در هنرو تجربه
- یک پرتره، یک ادای دین/ درباره مستند «ساموئل خاچیکیان، یک گفتگو»
- گفتوگوی موزه سینما با فریدون جیرانی/ از ابتدا هدفم فیلمنامهنویسی بود + ویدئو
- گفتگوهای اختصاصی سینماسینما با هنرمندان، منتقدان و کارگردانان درباره سیدابراهیم اصغرزاده (بخش سوم)
- نمایش ۱۰ فیلم مرمت شده از گنجینه سینمای ایران در چهلمین جشنواره فیلم فجر
- دو چهره مطرح ایرانی در قاب مستند/ نگاهی به فیلمهای «ساموئل خاچیکیان، یک گفتوگو» و «روزگار گل آقایی»
- مراسم دیدار با عوامل مستند «آیدین» با حضور اعضای تیم ملی بسکتبال برگزار شد
- کارگردان «رنج زیر پوست»: این فیلم را در حمایت از زنان، دختران و حقوق انسانها ساختهام/ نقد دیکتاتوری مردسالارانه
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





