سینماسینما، عدنان شاه طلایی
در سینما و ژانر وحشت، همیشه هیولاها از اعماق جنگلها و دهلیزهای تاریک ومرطوب برنمیخیزند. درپشت درهای خانههای متروک نیز پنهان نمیشوند. بعضی وقتها اتفاقهای بدخیم وهراسآور از یک خواسته کوچک سر برمیآورد و شاید از یک آرزو که در نگاه نخست بیآزار به نظر میرسد.
فیلم «وسواس» به کارگردانی کری پارکر از همین نقطه آغاز میشود، از تمنای جوانی که تنها میخواهد دوست داشته شود و به کسی که سالها در ذهنش زندگی کرده، نزدیک شود. اما فیلم خیلی زود نشان میدهد که میان دوست داشتن و تصاحب کردن فاصلهای باریک وجود دارد. فاصلهای که اگر از آن عبور کنیم، عشق به شکلی دیگر خود را نشان میدهد.
داستان فیلم درباره بِیر با بازی مایکل جانستون است. جوانی منزوی که پیوند عاطفیاش با نیکی با بازی ایندی وارته سالهاست در ذهن او منجمد شده و به خاطرهای دست نخورده، بدل شده است.
برای بیِر، نیکی یک انسان واقعی نیست، تصویری است که او بارها در ذهن خود ساخته، رنگ زده و به آن جان بخشیده است. همین نکته، هسته اصلی فیلم را شکل میدهد. او عاشق یک انسان نیست، عاشق تصویری است که خودش از آن انسان ساخته است.
فیلم از همان آغاز مخاطبش را به سَمت پرسشی میبرد که آیا هر دلبستگی شدیدی را میتوان عشق نامید؟ شاید بسیاری از رنجها از جایی آغاز میشوند که ما به جای پذیرفتن دیگری، او را مطابق میل خود بازآفرینی میکنیم. «وسواس» روی همین زخم کهُنه دست میگذارد، زخمی که در زندگی روزمره نیز کم و بیش با آن روبه رو میشویم.
فیلمساز برای بیان این مضمون به سراغ نمایشهای پرزرق و برق نمیرود. او از ترسهای آرام و خزنده استفاده میکند. فیلم بهتدریج فضای خود را تیرهتر میکند؛ گویی دستی نامرئی آهسته هوا را از تاق بیرون میکشد. این روش سبب میشود ترس فیلم بیشتر در ذهن مخاطب خانه کند تا در چشم او.
یکی از امتیازهای فیلم بازی مایکل جانستون است. او شخصیت بِیر را به یک هیولای آشکار تبدیل نمیکند. بِیر در بسیاری لحظهها حتی تَرحم برانگیز است. تماشاگر گاهی با او همدلی میکند و درست در لحظهای که باید از او بترسد، نگاههای مردد، و درماندگی پنهان در رفتار بِیر باعث میشود تا تماشاگر گاهی با او همدلی کند و درست در همان لحظه، از او بترسد. این دو احساس متضاد، نیروی فیلم را میسازد.
ایندی وارته نیز در نقش نیکی، از دام شخصیتهای تک بُعدی میگریزد. او صرفاً زنی نیست که قرار است موضوع دلبستگی مردی آشفته باشد. فیلم به خوبی نشان میدهد که نیکی انسانی مستقل با ترسها، تردیدها و خواستههای خودش است. همین استقلال است که وسواس بِیر را هر لحظه دردناکتر میکند، زیرا آدم وسواسی نمیتواند بپذیرد که دیگری زندگی و ارادهای جدا از او دارد.
از نظر بصری نیز فیلم هوشمندانه عمل میکند، قابها به دنبال زیبایی نیستند، بلکه در پی ایجاد حس ناامنیاند. بسیاری از صحنهها چنان طراحی شدهاند که گویی چیزی در تصویر سر جای خودش نیست. این ناهماهنگی پنهان، بیقراری عجیبی به فیلم میدهد و تماشاگر را مدام در انتظار حادثهای ناگوار نگه میدارد.
پایان فیلم نیز از آن دست پایانبندیهایی است که بیش از آنکه پاسخ بدهد؛ پرسشهایی برجای میگذارد. پس از خاموش شدن تصاویر، ذهن تماشاگر همچنان درگیر میماند؛ درگیر این اندیشه که مرز میان عشق و وسواس دقیقآ کجاست و چه زمانی اشتیاق به حضور یک شخص، به میل خطرناک برای مالکیت او تبدیل میشود.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- برای آخرین بار، «مرا ببوس»
- «هوکوم»؛ وحشت و بار سنگین گذشته در جنگلهای مرطوب
- «الماسهای تراش نخورده»؛ روایتی از طمع و اضطراب در جهانی بیقرار
- در سایه سوءظن و سکوت؛ «مأمور مخفی» و چهره پنهان برزیل
- تجربهای تقدیرگونه از موج نو و بازآفرینی روح گدار
- «لندمن: کارگزار زمینهای نفتی»؛ کلاه کابوی و طلای سیاه
- «کج پیله» وقتی زنها از پوست خودشان، خارج میشوند
- «اتاقک گلی»؛ تصویری از مقاومت خاموش در لبه تاریخ
- «سلاحها»؛ سایه یک تراژدی بر شهر مِی بروک
- «دختری با سوزن»؛ تجربهای روانشناسانه از ترس و تعلیق
- «سوپرمن»؛ سقوط بزرگ ابرقهرمان/ ماجرای یک اسطورهی خسته از سی.جی.آی
- «ادینگتون»؛ تابلویی تلخ از بحران، قدرت و انسداد روانی
- «زن و بچه»؛ سفری در دل تلاطم زندگی یک زن
- «دست ناپیدا»؛ زنی برخاسته از خاک و تصویر با دوربین نه تفنگ
- «زیبا صدایم کن»؛ نجواى مردى از دل باران
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





