سینماسینما، افشین اشراقی
بیشترِ کتابهایی که تا الان در حوزهی صدایِ فیلم به فارسی ترجمه و تألیف شدهاند، یا دربارهی تجهیزات و صدابرداریِ صحنه بودهاند و یا تحلیلی. هرچند که در بخشِ کوچکی از همان کتابها، لاجرم به صداگذاری و طراحی و ترکیب صدا هم پرداختهاند. کتابِ «طراحی صدا برای فیلم» نسبتِ پیشین را وارونه کرده: بیشتر متمرکز بر طراحیِ صداست، در عین حال که از صدابرداریِ صحنه غافل نیست.
«طراحی صدا برای فیلم» کتابی خواندنی و پر از نکته و مثال است که مطالعهاش حتی برای فیلمسازها میتواند پرفایده باشد. مثلاً فصلِ نهم، گفتار (تولید): هنر ضبطِ سر صحنه و همینطور فصل سیزده: همکاری نقشها و گردش کار در صنعت. کما اینکه مؤلف در مقدمه نوشته: «این نگرش بهطور کلی بر متخصصانِ کارگردانی، تدوین و صدا تمرکز کرده و هدفش تهیهی ابزارهای روایتی برای کمک به آنها به منظور جهتیابیِ درست در مراحلِ نخستینی است که بهعنوانِ راویِ داستان ظاهر میشوند.» و جلوتر یادآوری کرده: «هیچ نیازی به خواندنِ پیوستهی این کتاب نیست. اگر علاقهمند به قسمتِ مشخصی هستید به آن بخش رجوع کنید.»
این کتاب تقریباً بهفاصلهی کوتاهی پس از تألیف، ترجمه شده و از این منظر منبع ارزشمندی برای مقایسهی سینمای ایران با کشورهای صاحبِ صنعتِ سینماست: بهویژه در بحثِ روند و شیوهی کلیِ کار روی صدا در مرحلهی پستولید.
و اما در خصوصِ متنِ اصلیِ کتاب و چاپ و ترجمه و ویرایش، بیان چند نکته خالی از لطف نیست:
شمارِ زیادی از عکسها بسیار تاریک، پرکنتراست و بیکیفیت هستند و شناساییِ عناصر در آنها غیرممکن است و فقط بهکمکِ زیرنویسهاست که میشود حدسهایی زد و چیزهایی را تجسم کرد.
مؤلف (تیم هریسون) در صفحهی ۲۹ از آر. موری شفر و کتاباش نام برده و بهاختصار، رویکردش دربارهی چشماندازهای صوتی را شرح داده است. اما به گمان نگارنده در حوزهی صدابرداریِ میدانی/ Field Recording و در مقولهی تقسیمبندیِ مناظرِ صوتی، برنی کراوس چهرهای بسیار شاخصتر است که رویکردی روشنتر و تکاملیافتهتر دارد. کراوس چند دههی متوالی برای ضبط صدای طبیعت و حیوانات وقت گذاشته و چند جلد کتاب نوشته و کلی سخنرانی کرده.
طراحی صدا… ترجمهای روان و دقیق دارد جز مواردی اندک. برای نمونه: در هیچ منبعی ندیدم که نام کوچکِ کوبریک را استانلی بنویسند. در خصوص ترجمهی سوررئالیسم از فوق واقعگرایی استفاده شده و برای هایپررئالیسم از فرا واقعگرایی. این در حالی است که بعضی کتابها سوررئالیسم را فرا واقعگرایی ترجمه کردهاند. جدا از اینکه فوق و فرا واقعگرایی نادقیق به نظر میرسند، در کتابِ مزبور و کمی عقبتر، واژهای دیگر به کار رفته و نوشته شده بیشواقعگرایی.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- «استودیو صدای بِربِریَن»؛ فریادها و نجواها
- «پیرپسر»؛ جلوهی صوتیِ تأویلپذیر
- ۱۵ برنامه جدید در شبکه کتاب
- صدا در حاشیه/ ادبیاتِ سینمایی و تدوین چگونه صدا را به حاشیه راندهاند
- اینجا ترس، شام و ناهار و صبحانه آدمهاست!/ معرفی کتاب «گالری اجساد»
- بررسی و تبیین مفهوم «سینمای بیچیز» از منظر جامعهشناختی
- کارنامهی درخشانِ یک پژوهشگرِ دلشیفتهی سینما/ نگاهی به کتاب «افسون پردهی نقرهیی»
- داستانِ شیفتگی/ معرفی کتاب «افسون پردهی نقرهای»
- «سرگرمی آدمکش» هیچکاک ترجمه و منتشر شد
- ترسها، تردیدها و تنهاییهای یک زن/ نگاهی به کتاب «دفترچهی ممنوع»
- خیالبافانِ رویابین/ نگاهی به کتاب «حکایت مردان خاکستری سینما»
- تلنگری به جامعه ایرانی/ نگاهی به کتاب «چای سبز در پل سرخ»
- کتاب «تغییرات فرهنگی و اجتماعی» به بازار نشر آمد
- معرفی کتاب؛ «عکاسی، روشی برای مطالعات اجتماعی»
- انجمن سینمای جوانان منتشر کرد/ کتابی درباره موسیقی فیلم؛ ابزار پرقدرت گسترش حافظه بحران روحی و غم روزهای از دسترفته
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- استقبال از فیلمهای سینماگران ایرانی در فرانسه چطور است؟
- جنابخان؛ لبخندی بر روزهای پرالتهاب
- جشنواره آمریکایی به فیلم مهران رنجبر جایزه داد
- انتشار کتاب صوتی «ستارهی لیلا» با صدای گلچهره سجادیه
- با اهدای جوایز هفتاد و نهمین دوره؛ «مرگ فروشنده» موفقترین بازسازی یک نمایش در تاریخ جوایز تونی شد
- در شصتمین دوره برگزاری؛ کارلووی واری از مگی جیلنهال و جسی آیزنبرگ تجلیل میکند
- «تهران کنارت»؛ همچون طنینی که در خود میپیچد
- چهار جایزه بینالمللی برای فیلم «این صداها واقعیست»
- موافقت شورای صنفی نمایش با پخش بازیهای فوتبال ایران در سینما
- وکیل مدافع خبر داد: تایید حکم غیابی جعفر پناهی به حبس و ممنوعیت خروج از کشور
- «مجلس ضربت زدن»؛ جدال جهل و خرد
- «بدنام»؛ کابوس زیستن در حاشیه بدنامی
- فیلمبرداری «جزیره من» آغاز شد/ حضور برد پیت در صحنهی بزرگترین رقابتهای موتورسواری جهان
- «خون بس» برنده جایزه بزرگ بهترین فیلمنامه کوتاه رودآیلند شد
- مرجان ساتراپی درگذشت
- مرجان ساتراپی؛ کارگردانی استاندارد و نویسندهای مولف
- «تهران کنارت»؛ من از تو دل نمیکنم
- «پلان آخر بازی»؛ همچون پرندهی مهاجری، که پرواز برایش شکل غایی سفر است
- فخری خوروش؛ بازیگر مولف و ستاره موج نوی سینمای ایران
- «تهران کنارت»؛ زخمهای کاری، از نمایی دیگر
- فرهاد ارجمندی درگذشت
- به حرمت پیدا نشدن ماکان/نامه ای به پرویز پرستویی
- «روز افشاگری» و موضع اسپیلبرگ در استفاده از هوش مصنوعی
- خبرهایی از سریالهای لطیفی، جعفریجوزانی و رضا میرکریمی
- کنسرت «بازی تاج و تخت» روی صحنه میرود
- «استودیو صدای بِربِریَن»؛ فریادها و نجواها
- خوانشی فرویدی از فیلمتئاتر «نیوجرسی»/ تراژدی بیوالایش: از ترومای اولیه تا سیطرهی سائق مرگ
- تدوینگر اسکاری درگذشت
- دلیله و یک نقش مکمل تأثیرگذار
- «کودکشو» و یک اجرای چندوجهی؛ وقتی الیکا عبدالرزاقی فاصلهها را کم میکند
