سینماسینما، محمد تقی‌زاده
«خروج» ابراهیم حاتمی‌کیا از ضعیف‌ترین آثار کارنامه فیلم‌سازی او به شمار می‌آید که اگر حضور فراموش‌نشدنی فرامرز قریبیان در فیلم نبود، شاید می‌توانست سقوط او نیز لقب گیرد!
سینمای حاتمی‌کیا همواره از محتوا و ایدئولوژی سرشار بوده و هرگاه حاتمی‌کیا توانسته این محتوا و به‌اصطلاح حرف اصلی فیلم را در قالب داستان و درامش حل کند، اثر موفقی خلق شده است (همانند «آژانس شیشه‌ای»)، و زمانی که ایدئولوژی و درون‌مایه فیلم از تسلط فیلم‌ساز خارج شده، فیلم‌ها (همانند «به نام پدر») ضعیف و شعاری جلوه کرده است. فیلم‌های اخیر حاتمی‌کیا نیز روال متفاوت‌تری دارد، به این ترتیب که نمود کارگردانی، تکنیک و جلوه‌های ویژه بیش از فیلم‌های قبلی فیلم‌ساز در این آثار جلوه‌گر هستند (همانند «چ»، «بادیگارد» و «به وقت شام»).
جایگاه «خروج» اما در مقایسه با دیگر آثار حاتمی‌کیا تا حدی متفاوت است، به نحوی که گویی ابراهیم حاتمی‌کیا فرمان از دستش رها شده و از هر دری سخن گفته و از هر الگویی استفاده کرده است. اعتراض و طغیان قهرمان داستان و فضاسازی فیلم یادآور وسترن‌های آمریکایی است. بحث و جدل‌ها، مناقشات و کاراکترها «آژانس شیشه‌ای» را تداعی می‌کند و اعتراضات و مطالبه‌گری همچون فیلم «گزارش یک جشن» یادآور روزهای شلوغی و ناآرامی های داخل کشور است. همین چندپارگی و یک‌دست نبودن داستان و نامشخص بودن مسیر روایت، اصلی‌ترین ضربه را به فیلم آخر حاتمی‌کیا وارد کرده است.
فیلم در انتها و در پرده سوم به اوج بی‌منطقی و جعلی بودن خود می‌رسد و تنها به اعلان شعار و بیانیه و استعاره‌های جامعه امروز می‌پردازد. «خروج» آن‌چنان در مسیر روایت و شخصیت‌پردازی ضعیف عمل کرده که بسیاری از سکانس‌های فیلم پیش از آن‌که تاثیرگذار باشد، تعجب‌آور و عجیب و غریب از کار درآمده و فیلم بیش از آن‌که بر اساس داستان واقعی به بیان قصه و خلق قهرمانش نزدیک شود، به حقنه کردن ایده‌ها و ذهنیات فیلم‌ساز به تماشاگر با درون‌مایه مردمی بودن و مطالبه‌گری پرداخته است.
بازی فرامرز قریبیان در کنار برخی جنبه‌های بصری فیلم «خروج» شاید مهم‌ترین نقاط قوت فیلم باشند. قریبیان در آستانه ۸۰ سالگی آن‌چنان نقش لاغر و نحیف فیلم «خروج» را باورپذیر و جذاب به تصویر کشیده که اگر نبود حضور این استاد بازیگری، «خروج» بدون شک به ملغمه‌ای آشفته از احوالات شخصی و کنایات همیشگی فیلم‌ساز شبیه می‌شد و به نوعی می‌توان قریبیان در نقش رحمت بخشی را برگ برنده فیلم آخر حاتمی‌کیا دانست.
منبع: ماهنامه هنروتجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- حاتم بخشیهایی که ابراهیم را از سینمای ایران گرفت
- آیا فیلم حاتمی‌کیا به جشنواره فجر می‌رسد؟
- روایتی نوین از ابراهیم حاتمی‌کیا؛ پروژه «موسی کلیمالله» چگونه به ابراهیم حاتمی‌کیا رسید؟
- نگاهی به کارنامه تلویزیونی فرامرز قریبیان؛ حضور در دهه هفتم
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار شد؛ دوستت دارم رفیق!/قریبیان یک چهره ماندگار فرهنگی است
- بزرگداشت فرامرز قریبیان برگزار میشود
- یادداشت علی رویین تن به مناسبت تولد فرامرز قریبیان
- صداوسیما به از کرخه تا راین هم رحم نکرد!
- حاتمی‌کیا چرا ساخت سریال «موسی(ع)» را پذیرفت؟
- الان در رسانههای سینمایی ثبات وجود ندارد
- فاشیسم، آرمانگرایی و پایگاه امنِ ایدئولوژی
- یادداشت حاتمی کیا در پی درگذشت نادر طالب زاده
- چرخشهای ناگهانی/ کوتاه درباره فیلم «شب طلایی»
- قصهی خانه مادربزرگ/نگاهی به فیلم «شب طلایی»
- یک ریسک بزرگ/ نگاهی به فیلم «شب طلایی»
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یک پایان بد برای یک سریال قابل قبول/ یادداشت احمد میراحسان بر پایانبندی سریال «نجلا»
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
آخرین ها
- روایت اسکورسیزی از سرنوشت یکی از پروژههایش؛ چرا «کلئوپاترا» با بازی آنجلینا جولی ساخته نشد؟
- برندگان جوایز آسیا پاسیفیک ۲۰۲۶ معرفی شدند
- محمدرسول صادقی مدیرعامل هنروتجربه شد
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- برای محسن راستانی/ حیرت
- نگاهی به نمایشنامهخوانی «کارنامهی بندار بیدخش»/ خردمندِ دربندِ رویینه دژ
- ایدفا۲۰۲۶؛ ایرانیها تریلر رسمی مهم‌ترین جشنواره مستند جهان را ساختند
- «پاتریک استوارت» درگذشت
- جوایز ایدا؛ فهرست اولیه برترین مستندهای سال معرفی شد/ «روباه و ماه صورتی» در میان مدعیان
- همزمان با روز جهانی انیمیشن؛ رونمایی از نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
- انتشار ۱۱ قطعه باکلام و بیکلام با ۱۶ نوازنده مطرح و ۴ خواننده
- مسیری تازه برای بازآفرینی حماسه ملی ایران؛ «شاهنامه» در راه است
- معرفی هیئت داوران بخشهای جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت
- تهیهکننده «امیرکبیر» معرفی شد
- «یک ساعت از آن روز»، روایتی از ایرانِ این روزها
- محکومیت جعفر پناهی به ۵ سال حبس و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور
- سینمای ایتالیا؛بازگشت مخاطب و جستوجوی هویت تازه
- خوانشی سینماتیک میان خاطره، هویت و زوال یک خیابان/ خیابانی که از حافظه آدمها عبور می‌کند
- «بُت»؛ طوفانی که به پا نشد
- یک فرش قرمز بارانی/ جشنواره فیلم توکیو ۲۰۲۶ آغاز به کار کرد
- جشنواره توکیو جایگاه جهانیاش را ارزیابی می‌کند
- پنج فیلمنامه مجوز ساخت گرفتند
- محسن راستانی پرکنتراست بود/ خلاق، دقیق و جسور
- به یاد محسن راستانی؛ ممنونم برای عکسهای درجه یکتان
- تردید مخاطبان در تماشای فیلم چینی/ احساس خطر کمپانیهای هالیوود
- آنجا که اسطوره از حصار زمان رها میشود
- محسن راستانی درگذشت
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
- ایران و جایزه نوبل ادبی
- این یک سفر جهنمی است؛ حمایت سازنده «تلماسه» از فیلم ایناریتو
