پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

مرور فیلم‏های پرفروش ایرانی و رتبه بندی آنها معمولابا حاشیه‏ها و تفسیرهای بسیاری روبه رو است. برخی رقم فروش را به عنوان متغیر اصلی در نظر می گیرند و برخی دیگر تعداد مخاطبان را.

به گزارش سینماسینما، به هر حال به نظر می رسد که تعداد مخاطبان هر فیلم مهم ترین شاخص در تعیین میزان استقبال از آن باشد. دست یافتن به آمار تعداد مخاطبان یک فیلم در طول چند دهه گذشته نیازمند اطلاعاتی است که البته ممکن است در دسترس نباشد. اطلاعاتی مانند بهای بلیت، تعداد سینماها و صندلی‏های سالن‏ها! با این همه براساس برخی اطلاعات که می توان ارزیابی کلی و نسبتا قابل اتکایی از آنها داشت، ‏ پرمخاطب ترین فیلم تاریخ سینمای ایران «عقاب ها» است. این فیلم اگر با نرخ بلیت امروز سینماها اکران می شد، ‏رکورد فروشی بیش از ۸۰ میلیارد تومان ثبت می کرد.
براساس آنچه گفته شد فعلانمی توان ارزیابی دقیقی از میزان تماشاگران و مخاطبان فیلم‏ها و امکانات متناسب با میزان استقبال آنها مانند تعداد سالن‏های سینما و گنجایش آنها و… داشت، اما می توان آمار فروش فیلم‏ها همزمان با انتشار سال اکران را به عنوان شاخص بررسی بازار سینما در نظر گرفت. امسال که سال رویایی سینما است، عبور فروش فیلم «فروشنده» به کارگردانی اصغر فرهادی از ۱۴ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان موجب شد صدر جدول پرفروش ترین فیلم های تاریخ سینمای ایران دچار تغییر شود.

داستان از چه قرار بود؟
اکران سال ۱۳۹۵ با رکوردهای تازه‏ ای که دو فیلم «من سالوادور نیستم» به کارگردانی منوچهر هادی و همچنین «پنجاه کیلو آلبالو» ساخته مانی حقیقی در جریان فروش ثبت می‏کردند، آغاز شد. تعداد بالای مخاطبانی که برای تماشای این فیلم‏ها به سالن سینما می‏رفتند آخر هفته‏های پرفروشی را از آن سینمای ایران می‏کرد، اما این روند با خاتمه دادن مسوولان سینمایی به اکران فیلم حقیقی و همچنین کاهش مخاطب «سالوادور…» به پایان رسید. در کنار این دو فیلم کمدی «ابد و یک روز» به کارگردانی سعید روستایی برخلاف دو فیلم قبلی با فضای تلخ خود توانسته بود به محبوبیتی بالادر میان مخاطبان برسد. بهار سرسبز و پررنگ و لعاب سینما، در تابستان نه تنها رنگ نباخت بلکه در ماه پایانی این فصل همزمان با شروع اکران «فروشنده» ساخته اصغر فرهادی رنگ تازه‏ای به خود گرفت. فیلم فرهادی از راه رسید و به ترتیب رکورد مجموع فروش در یک روز نمایش، رکورد فروش آخر هفته و در پایان رکورد فروش تاریخ سینمای ایران را شکست تا همه اینها به نام هفتمین فیلم این کارگردان صاحب اسکار ثبت شود.
«فروشنده» برای رسیدن به این جایگاه باید از سقف فروش ۱۴ میلیارد و ۵۶۹ میلیونی فیلم «محمد رسول‏ الله(ص)» به کارگردانی مجید مجیدی می‏گذشت. فیلم فرهادی توانست در مدتی کمتر از نصف زمان اکران فیلم مجیدی این رکورد را بشکند. البته نباید از نظر دور داشت که فیلم محمد رسول الله (ص) در بسیاری از شهرهای کوچک و شهرستان‏ها با نرخ بلیت سه و چهار هزار تومانی اکران شده است. بنابراین می توان گفت که فروشنده در رقابت میزان مخاطبان فیلم از فیلم مجیدی عقب است. با این حساب شاید بتوان گفت که فروشنده حدودا نیمی از تعداد مخاطبان فیلم مجیدی را به سینما کشانده است. اما همزمان نباید از نظر دور داشت که با این حساب، ‏تعداد سینماهای اکران کننده فیلم محمد رسول الله (ص) و صندلی هایی که در اختیار اکران این فیلم بوده بارها و بارها از سالن های اکران فروشنده بیشتر بوده است. به هر حال در ادامه نگاهی به ۲۰ فیلم صدرنشین در جدول پرفروش‏های سینمای ایران می اندازیم.

حال و هوای فیلم‏های پرفروش
در میان ۲۰ فیلم پرفروش تاریخ سینما، چهار فیلم «فروشنده»، «ابد و یک روز»، «لانتوری» به کارگردانی رضا درمیشیان و «رسوایی» ساخته مسعود ده‏نمکی کارهایی با موضوعات و دغدغه‏های اجتماعی و فضای جدی محسوب می‏شوند. اما همان طور که قابل پیش‏بینی است بیشترین تعداد فیلم‏های این فهرست متعلق به کارهای کمدی است. ۱۲ فیلم «ورود آقایان ممنوع» ساخته رامبد جوان، «آتش‏بس۲» به کارگردانی تهمینه میلانی، «اخراجی‏ها۲ و ۳» و «معراجی‏ها» به کارگردانی مسعود ده‏نمکی، «من سالوادور نیستم»، «پنجاه کیلو آلبالو»، ‏ «بارکد» به کارگردانی مصطفی کیایی، «نهنگ عنبر» ساخته سامان مقدم، «طبقه حساس» ساخته کمال تبریزی، «زاپاس» ساخته برزو نیک‏نژاد و «ایران‏برگر» به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی مجموع کمدی‏های این جدول را تشکیل می‏دهند. دو فیلم کودک «شهر موش‏ها۲» به کارگردانی مرضیه برومند و «کلاه قرمزی و بچه‏ننه» به کارگردانی ایرج طهماسب هم توانسته‏اند با همه سختی سینمای کودک ایران برای بقای خود، به جمع ۲۰ فیلم پرفروش بپیوندند. در این میان تنها فیلم با تم مذهبی «محمد رسول‏الله (ص)» ساخته مجید مجیدی است که تا چند روز قبل رکورد پرفروش‏ترین فیلم در اختیار آن بود. تک فیلم سیاسی این جدول نیز «بادیگارد» به کارگردانی ابراهیم حاتمی‏کیا است.

دو فیلمساز زن در میان سازندگان پرفروش‏ها
در جمع سازندگان پرفروش‏ترین فیلم‏ها نام دو کارگردان زن دیده می‏شود: مرضیه برومند با «شهر موش‏ها۲» و تهمینه میلانی سازنده «آتش‏بس۲». میلانی در عین حال همچنان این رکورد را نیز با خود دارد که برای نخستین بار در تاریخ سینمای ایران فیلم «آتش‏بس۱» به کارگردانی او توانسته بود به عدد فروش میلیاردی دست پیدا کند.

جوان‏ترین و مسن‏ترین فیلمسازان
اگر قرار باشد سازندگان فیلم‏های پرفروش از دیدگاه سن و سال و نسلی که در سینما به آن تعلق دارند مورد بررسی قرار بگیرند این جمع‏بندی حاصل می‏شود که سعید روستایی کارگردان «ابد و یک روز» با ۲۸ سال سن جوان‏ترین است و مسعود جعفری جوزانی کارگردان «ایران‏برگر» مسن‏ترین. رضا درمیشیان نیز دیگر کارگردان جوانی است که اسم او در این فهرست دیده می‏شود. جعفری‏جوزانی را می‏توان از نخستین نسل کارگردانان مطرح بعد از انقلاب محسوب کرد. از نسل کمی بعد از او می‏توان نام کمال تبریزی، ابراهیم حاتمی کیا و مجید مجیدی را در این فهرست دید. البته برومند هم در همان سال‏ها در تلویزیون کارگردانی می‏کرد و طهماسب نیز به عنوان بازیگر در سینما فعال بود.

سال‏های اکران
با توجه به تاثیر کاملامستقیم قیمت بلیت بر رقم به دست آمده از فروش فیلم‏های سینمایی اغلب فیلم‏های فهرست ۲۰ تایی متعلق به سال ۱۳۹۵ هستند. تنها فیلم دهه ۸۰ «اخراجی‏ها۲» ساخته مسعود ده‏نمکی است که با فروش هشت و نیم میلیاردی در رتبه هشتم قرار گرفته است. ده‏نمکی تنها کارگردانی است که بیش از یک فیلم در این فهرست دارد. «معراجی‏ها»، «رسوایی» و «اخراجی‏ها۳» به کارگردانی او نیز در این فهرست جای می‏گیرد. دو فیلم از سال ۱۳۹۴، پنج فیلم از سال ۱۳۹۳، دو فیلم از سال ۱۳۹۱ و دو فیلم از سال ۱۳۹۰ در جمع پرفروش‏ترین‏ها به چشم می‏آید.

منبع: دنیای اقتصاد