سینماسینما، ابراهیم عمران
سیاست و نسبت آن با مردم و بالمآل طبقه عادی جامعه چیست؟ و اصولا توده عادی اجتماع چه برداشتی از امور سیاسی، پیرامون زندگی خود و دیگران دارد؟ عموم مردمی که در پی زندگی روزانه ی خویش هستند و شاید توان تجزیه و تحلیل مسائل سیاسی را نداشته باشند که لامحاله امر مذمومی هم نمی تواند باشد؛ آیا سزاوار سرزنش و یا موضع گیری خاصی هستند؟ اگر در جامعه ای افراد زیادی وجود داشته باشند که در پی زندگی عادی و جاری خویش باشند و به خانی که آمده و رفته کاری نداشته باشند؛ می توان آن جامعه را غیر سیاسی خواند و یا اصولا سیاست زدگی برتری خاصی است که جوامعی در پی آن هستند که مردمشان را آگاه به امور سیاسی بنامند؟ این پیش قلیانی دارای پرسش، از آن جهت آمد تا نقبی به سریال ” زیر خاکی” شبکه یک بزنیم که از کنداکتور شبکه سه به یک آمد.(نمونه افسون سیاست زدگی در این نوشته) پژمانجمشیدی که در پی زیر خاکی هاست به طور غیر مستقیم و ناخود آگاه و ناخواسته در گرداب سیاست غوطه ور میشود و دل سپردن و دل دادن به گنج زیر خاک، سبب میشود تا زندانی سیاسی شود. طرز طنز گونه سریال و بازی طنازانه جمشیدی در نقش فریبرز، هر چند از جنبه بازیگری ادامه نقش هایی است که در سینما و تلویزیون داشته است؛ ولی به مدد افه های کلامی و حرکات چشم و صورت می تواند کماکان مخاطب را جذب کند. چه که مخاطب تلویزیون از کاری طنز، خنده بر لبان نشستن می خواهد و بس. و کاری ندارد که اینگونه نقش آفرینی ها، مسبوق به سابقه است. همسر فریبرز نیز زنی ساده و در پی بچه داری و شست و روب کار منزل است. بی خبر از آنچه پیرامونشان میگذرد. حرف اصلی این نوشته نه نقد بازی هاست و نه نقد ساخت؛ آنچه جان کلام این چند خط است؛ شخصیتی است که فریبرز نقش آفرین آن است. و رلی است که در آن برهه بیشتر به چشم می آمد. آدمهایی که بی توجه به اطراف، در پی دنیای ساده خویش بودند و برای شان فرقی نمیکرد که ” کشتیبان را سیاستی تازه آید و آمد”. به راستی هیچ گاه تا این حد رئال و عینی در تلویزیون شاهد آن نبودیم اینگونه مردمان نیز، نشان داده شوند که فرق زیر خاک و روی خاک را ندانند و حرجی هم نبود که بدانند. و این دسته مردم، زندگی شان روز و شبی بود که در پی هم میآمد و میرفت. بی خبر از تشکیل کابینه و آمد و رفت این وزیر و آن وزیر. فقط می دانستند شاهی در مملکت است و بس. کارگردان و نویسنده سریال به باورم، قصه ی آدمهایی را نشان داد که گمشده بودند در تعریف و تفسیر تاریخ. افرادی که سمپات فرد و جناح و دسته و سمت خاصی نبودند. بی محابا آنچه برای شان ارجحیت داشت؛ سر در گریبان ِ خویشتن داشتن بود. نگاه شود به سکانس هایی که پری، زن فریبرز با توران خانم صاحب خانه اش، بعد به زندان رفتن فریبرز مشغول زندگی عادی خویش هستند. به کسی لعن و نفرین نمی کنند. اصولا نمیدانند دنیا دست کیست تا بشناسند و بخواهند موضعی بگیرند. این نگاه ها شاید به طنز در این سریال بیان شود و کارکردی بصری و مخاطب پسند داشته باشد ولی در باطن جز این نیست که نشان داده میشود. و سویه طنز است که جان ماجرا را بیشتر عیان می نمایاند. آن سان که در زندان گروه های مختلف سیاسی در پی جلب فری زیر خاکی هستند. فردی که انگار از سیاره ای دیگر آمده و دنیایش خاک و گنج و گنج یاب و آواز و آهنگ است. جلیل سامان نویسنده و کارگردان این اثر به خوبی کاراکترهایی خلق کرده از افراد غیر سیاسی اجتماع در زمان خویش. زمانی که در هر خانه یک یا چند نفر طرفدار و دل داده ی گروهی بودند. این بار اما این سریال نشان داد اینگونه افرادی هم بودند. گاه پایبند به اعتقادات و گاهی هم در پی منویات درونی خودشان. نسبت سیاست با اینگونه افراد آنجا مشخص میشود که در بطن ماجرایی قرار میگیرند و تازه عیار بی خبری و خوش بودن شان در زندگی مشخص میشود. افرادی که در هر دوره و زمانی می توانند باشند و شاید به چشم نیایند. تا اینجای سریال این دسته از افراد خوب تعریف و تفسیر شده اند. به حتم در ادامه تحولاتی در افراد رخ خواهد داد به واسطه بار دراماتیک قصه ولی چیزی از اصل داستان کم نخواهد شد. آدمهایی که به واقع زیر خاکی بوده اند تا به حال در سینما و به ویژه تلویزیون مان. انسانهایی که سیاست زده نبودند و این نگره حالیه بد بلایی شده در برهه کنونی زندگی مان که حتی کوچکترین موضع گیری های افراد مسئول در داخل و خارج را می دانیم، بی آنکه دریابیم شاید در کنه ماجرا بیشتر به ضررمان باشد تا سودی از آن یافت شود.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- چالشهای حفظ حریم خصوصی، از ناصر تقوایی تا پژمان جمشیدی
- میزبانی سینماها از آثار جدید/ پریناز ایزدیار، پیمان معادی، پژمان جمشیدی و بهرام افشاری این هفته به سینماها میآیند
- در آستانه اکران؛ تیزر و پوستر «کوکتل مولوتف» رونمایی شد
- «محکوم» در راه شبکه نمایش خانگی
- «صبحانه با زرافهها» آبان اکران میشود
- «بیبدن» به اکران آنلاین رسید
- خانواده قاتل از «بیبدن» شکایت میکنند؟
- «کوکتل مولوتف» آماده نمایش شد
- جزئیات سریال «افعی تهران» اعلام شد
- درباره پژمان جمشیدی/از حضوردر جشنواره تا همکاری با عادل فردوسی پور در جام ملتها
- اولین تصویر از «صبحانه با زرافهها»/ پایان فیلمبرداری فیلمی با بازی بهرام رادان،پژمان جمشیدی و هوتن شکیبا
- آغاز اکران آنلاین «بیمادر» از امشب
- «هتل» صدرنشین تازه اکران سینماها
- در آستانه اکران در سینماها؛ پوستر «هتل» رونمایی شد
- «ویلای ساحلی» از مهر اکران میشود
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





