پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

طاهره آشیانی در جام جم نوشت :

از معدود فیلمسازانی است که از همان ابتدای ورودش به دنیای سینما دغدغه های مشخصی داشت و در همه این سال ها تلاش کرده در فیلم هایش بحران هایی که خانواده های هر دوره و زمانه را تهدید می کند به نمایش بگذارد.
پوران درخشنده، آدم روزگار خودش است و به عنوان یک هنرمند، اتفاقات پیرامونش را زودتر از بقیه مردم متوجه می شود و نسبت به آنها هشدار می دهد.این زنگ خطرها را می توان از «پرنده کوچک خوشبختی» و«هیس دخترها فریاد نمی زنند» تا« زیر سقف دودی» دید. درخشنده بعد از اکران فیلم زیر سقف دودی در ایران، با این فیلم به اروپا و آمریکا رفت و با مردم کشورهای این قاره ها در تماشای آن سهیم شد. استقبال از زیر سقف دودی در خارج از ایران خوب بود.
با درخشنده هم صحبت شدیم تا برایمان از تجربیاتش در این سفر بگوید و این که چه اشتراکاتی بین خانواده های ایرانی، اروپایی و آمریکایی وجود دارد که داستان زیر سقف دودی را دیدنی کرده است.

زیر سقف دودی درباره خانواده های ایرانی است و با مختصات کشور ما ساخته شده، اما مردم کشورهای دیگر هم از آن استقبال خوبی کردند، چه عواملی باعث این استقبال شد؟
مردم سراسر دنیا دردهای مشترکی دارند که محدود به مرزهای جغرافیایی نمی شود. یکی از این دردها عدم درک متقابل است. آدم هایی که زیر یک سقف زندگی می کنند اما رابطه عاطفی محکمی با یکدیگر ندارند. پسر جوان آمریکایی بعد از تماشای زیر سقف دودی به من گفت، من همین مشکل و مساله را با مادرم دارم ! دور شدن اعضای خانواده از هم در همه دنیا تبدیل به بحران شده، اما در هر کشوری بنا به فرهنگ زیستی آنها شکل و ظاهرش فرق می کند. روابط عاطفی در خانواده ها در حال رنگ باختن است و تعهدها و مسئولیت ها خیلی زود از بین می رود.

اما به نظر می رسد، روابط عاطفی در خانواده های ایرانی بنا به پیشینه فرهنگی و سنتی باید عمیق تر باشد؟
در کشور ما ترمزهایی وجود دارد که ریشه در سنت های اشتباه دارد و باید مورد بازنگری قرار گیرد.در بیشتر خانواده های ما هنوز هم مهرورزی بین زن و شوهر یک جور عیب و ایراد است و نباید عشق شان به یکدیگر را نشان بدهند ! در حالی که عشق بین زن و شوهر در میانسالی باید خودش را بیشتر نشان بدهد.بچه ها بزرگ می شوند ازدواج می کنند و از خانه پدری می روند و از این زمان به بعد است که زن و شوهر باید بیشتر به هم عشق و مهر بورزند، اما می بینیم که فاصله آنها بیشتر می شود.

با تجربه ای که از تماشای زیرسقف دودی با خارجی ها هم داشتید، دریغ کردن مهر و عشق از یکدیگر بیشتر از طرف زنان است یا مردان؟
در هر دو گروه دیده می شود، اما در کشور ما خانم ها معمولا آنقدر خودشان را درگیر فرزندان می کنند که از همسرشان غافل می شوند! مردان هم فکر می کنند از یک سنی به بعد دیگر نباید عشق خود را نسبت به همسرشان بروز بدهند، چون عیب است و مردانگی آنها را زیر سوال می برد.در جوامع دیگر هم خطری که خانواده ها را تهدید می کند، استقلال زودهنگام است. فرد بیشتر از جمع اهمیت دارد و برای همین است که بچه ها خیلی زود از پدر و مادر جدا می شوند و زن و شوهرها هم هر کدام به تنهایی برای خود برنامه ریزی دارند و زیاد وابسته به یکدیگر نیستند.همه چیز گذراست و پایداری عشق مفهومی ندارد که مردم برای آن سرمایه گذاری کنند یا دغدغه اش را داشته باشند.

اما معمولا عشق و مهرورزی چیزی نیست که انسان ها بتوانند از آن چشم پوشی کرده و آن را نادیده بگیرند…
بله! وقتی عشق در خانواده کمرنگ شده و نادیده گرفته می شود، اعضای خانواده در جایی دیگر دنبال آن می گردند و متاسفانه در چنین مواقعی است که ارتباطات موازی شکل می گیرد.

به نظر می رسد والدین می توانند الگوهای خوبی برای مهرورزی باشند؟
دقیقا! پدر و مادر باید روابط محکم عاطفی داشته باشند و مانند زن و مرد با هم رفتار کنند تا بچه ها از آنها عشق ورزی و مهربانی را یاد بگیرند. اما متاسفانه در بیشتر خانواده های ما،پدر و مادرها شبیه خواهر و برادر با هم رفتار می کنند؛ به همین دلیل فرزندان الگوی مناسبی برای چگونه مهرورزی ندارند. بچه ها مهارت های زندگی را در خانواده و از پدر و مادر یاد می گیرند اما بیشتر پدر و مادرهای ما خودشان این مهارت ها را بلد نیستند ؛ پس چطور باید انتظار داشت آنچه را که ندارند به فرزندان خود بدهند! مهارت زندگی مشترک، عشق ورزی و دوست داشتن را به فرزندانمان آموزش نمی دهیم و بعد شاکی می شویم چرا طلاق در جامعه ما زیاد شده است!

شما که احتمالا این نوع فیلمسازی را ادامه خواهید داد، به نظرتان در سینمای کشور ما به چه میزان باید به این مسائل توجه شود؟
آسیب های اجتماعی که همیشه دغدغه من بوده و هست و مسیرم را ادامه خواهم داد. تلاشم این است که مخاطب بعد از تماشای فیلم دغدغه ای در ذهنش شکل بگیرد و بعد از خارج شدن از سینما به آن فکر کرده و چاره ای برای آن پیدا کند. خانواده های ما نیاز شدید به عشق و مهر دارند. سینما به عنوان ابزاری قوی می تواند به مردم هشدار بدهد و آنها را تشویق کند نقاط آسیب پذیر خانواده خود را پیدا کرده و از هر راهی که می توانند زیر سقف خانه خود را سرشار از مهر کنند.