پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

تابناک نوشت :شماری از کانال‌های غیرخصوصی از جمله کانال شماری از برنامه‌های تلویزیون پس از مدتی توقف فعالیت، دوباره فعال شده‌اند اما برای رفع موانع فعالیتشان، عنوان این کانال‌ها تغییر کرده است؛ اتفاقی که عملاً منجر به از دست رفتن مالکیت این کانال‌ها شده و بدین ترتیب کانال‌هایی که صداوسیما برای جذب مخاطبانش به اندازه میلیاردها تومان هزینه تبلیغاتی کرده، از دست رفته و مالکیت این کانال‌ها در دست اشخاص قرار گرفته است.

پس از آنکه نهادهای مختلف از جمله سازمان صداوسیما، اقدام به غیرفعال کردن کانال‌های تلگرامی و کوچ به پیام‌رسان‌های بومی در راستای حمایت از بسترهای بومی نمودند، چنین تصور می‌شد که این پایان حضور نهادهای غیرخصوصی در بستر این پیام رسان است و در عمل نیز چنین اتفاقی رخ داد و شماری از این مجموعه‌ها، از سایر پیام رسان‌ها به عنوان «رسانه» استفاده کردند و کوشیدند کارکنانشان را نیز به استفاده از پیام‌رسان‌ها ترغیب کنند؛ اتفاقی که درباره صداوسیما با پیام رسان سروش متعلق به این سازمان پررنگ‌تر بود.

اکنون با گذشت زمان قابل توجهی از این تحولات، شماری از کانال‌ها نهادهای غیرخصوصی و حاکمیتی یا دولتی با عناوین دیگری به جز عناوین رسمی فعال شده‌اند. از جمله این کانال‌ها می‌توان به کانال چندین برنامه ورزشی تلویزیون همچون برنامه «نود» اشاره کرد. کانال برنامه «۹۰» که یکی از پرمخاطب ترین کانال‌های خبری محسوب می‌شد، اکنون با عنوان دیگری فعال شده و آثار تعلق این کانال به برنامه نود دست کم در نشانی و محتوای آن محو شده اما دقیقاً همان کانال در راستای سوابق گذشته فعالیت می‌کند.

برخی دیگر از دستگاه‌ها نیز کانال‌های خود را از عنوان رسمی این دستگاه‌ها به یک عنوان کلی مرتبط با دستگاه‌ مربوطه تغییر داده‌اند و فعالیت‌هایشان را عملاً غیررسمی از سر گرفته‌اند. درباره برنامه نود مشخص نیست، آیا این کانال به شکل غیررسمی با مدیریت صداوسیما یا سازندگان برنامه نود فعال شده یا پس از غیرفعال شدن، توسط عوامل این برنامه یا سایر اشخاصی که به مدیریت این کانال دسترسی داشته‌اند، شخصی سازی شده اما بعید به نظر می‌رسد دست کم در صداوسیما که دارای منافعی برای قطع فعالیت زیرمجموعه‌هایشان در تلگرام است، این اتفاق با هماهنگی مدیریت صداوسیما رخ داده باشد.

در این شرایط اگر واقعاً راه اندازی کانال تلگرام نود با عنوانی دیگر به منزله شخصی سازی این کانال و کانال‌های دیگر برنامه‌های تلویزیون باشد که شماری‌شان به سرنوشت مشابهی مبتلا شده‌اند، صداوسیما عملاً بخشی از سرمایه خود را از دست داده‌ است. از دست رفتن بخشی از سرمایه صداوسیما از آن جهت معنا پیدا می‌کند که رسانه ملی و برنامه‌های آن، از محل آگهی‌هایی که در شماری از کانال‌ها منتشر می‌شد منتفع می‌گشتند و می‌توانستند این رقم آگهی را از برآوردهای برنامه‌ها کسر کنند یا در ردیف درآمدهای سازمان صداوسیما قرار دهند و اکنون این امکان از دست صداوسیما خارج شده و به غیر رسیده است.

همچنین از منظر دیگر باید توجه داشت که صداوسیما برای جذب دنبال کننده کانال‌های تلگرامی برنامه‌هایش و افزایش اعضای این کانال‌ها در دوره طولانی و در برنامه‌های متعددی به تبلیغ این کانال‌ها پرداخته بود؛ برای نمونه، اگر میزان تبلیغات کانال برنامه ۹۰ که مورد اشاره قرار گرفت، در طول دوره مجاز بودنِ این تبلیغات با پایین ترین طبقه تعرفه تبلیغاتی صداوسیما نیز محاسبه شود، رقمی میلیاردی را شامل می‌شود و در واقع برای کانالی که امروز کنترلش از دست صداوسیما خارج شده، میلیاردها تومان هزینه شده است.

به نظر می‌رسد در این زمینه، باید تدبیر لازم اندیشیده شود، چون هرچند مخاطب کانال‌های تلگرام تا حدودی ریزش داشته، همچنان جنبه‌های اقتصادی این کانال‌ها قابلیت بهره برداری دارد و از این منظر، نباید امکان اطلاع رسانی و اقتصادی ویژه‌ای که صداوسیما رقم زده، به رایگان به برخی اشخاص هبه شود. آیا در این زمینه، تدبیری را شاهد خواهیم بود یا دستگاه‌های مختلف از جمله صداوسیما، قید پیگیری این رویداد میلیاردی را می‌زنند؟!