سینماسینما، هومن اشکبوس
به بهانه بازنشر بخشی از فیلم مادر، شاهکار بیبدیل -سعدی سینمای ایران- زنده یاد علی حاتمی در یکی از پیجهای سینمایی، بر آن شدم که یادداشت کوتاهی درباره یکی از شگردها و ظرایف و ریزه کاریهای نهفته در دیالوگهای ماندگار و جاودانه او و برای یادآوری دوستداران او و هنرش بنویسم. واژگانی که مانند ریزگوهرهای دور نگین انگشتری، با دقت و استادی فراوان جایگذاری شده اند یا شاید هم بتوان گفت همچون ضربات قلم یک استادکار و پیاده سازی تکنیک پرداز، در آفرینش یک تابلوی مینیاتور و نگارگری ایرانی، با نهایت ظرافت و استادی از زبان کاراکترهای آثارش به گوش جان مخاطب عاشق فرهنگ و هنر ایران زمین می نشینند.
در سکانسی از فیلم (دقیقه ۳۷) دیالوگی از زبان محمد ابراهیم با بازی زنده یاد محمد علی کشاورز خطاب به برادر کوچکترش غلامرضا (که دارای ناتوانی ذهنی است) با بازی اکبر عبدی به این مضمون گفته می شود:
«سنجد (اشاره به غلامرضا) خیلی هم ۴۷۱۱ هست نشسته دم باد تو درگاه، سنبل شده لب پنجره!»
این دیالوگ که یکی از گفته های گویش عامیانه زبان پارسی است، در جایی بکار برده می شود که کسی یا پدیده ای در نابجاترین جایگاه ممکن -در تناسب با توانایی ها و کارآمدی یا پذیرش اش از سوی دیگران- قرار دارد، اما بر بودن و ماندن به هر قیمتی و با هر روشی تلاش و اصرار می کند. ( اندکی آشناست! نه!؟) و کنایه از این است که: «با اینکه بدنش چندان خوشبو نیست، جلوی باد نشسته است تا باد عطر او را همه جا با خود ببرد!
اما نکته ظریف در اینجا اشاره علی حاتمی به ادکلن نوستالژیک ۴۷۱۱ است.
برای آن دسته از دوستانی که با آن آشنایی ندارند باید بگویم که ادکلن ۴۷۱۱ یکی از دیرپاترین عطرهای تولید شده در جهان بوده، واژه ادکلن (Eau de Cologne ) به معنی آب کلن (شهر کلن آلمان)، در اصل با تولید این عطر فراگیر شد. چرا که بازرگانی ایتالیایی-آلمانی در میانه سده هجدهم میلادی فرمول و شیوه ساخت این عطر را در شهر کلن آلمان پایه گذاری کرد که در گذر زمان، به دلیل مشکلات تجاری و برندینگ، بر پایه شماره ساختمانی که در آن تولید میشد به ۴۷۱۱ تغییر نام داد. و باید گفت همچنان یکی از معتبرترین و موفق ترین عطرهای تولیدی در جهان است. که برای نسلهای پیشین و پدران و پدربزرگهای ما بسیار آشنا و خاطره انگیز میباشد (هرچند ادکلن ۴۷۱۱ یک عطر یونیسکس بوده، برای آقایان و خانمها با یک اسانس تولید میشود).
پ.ن. در صفحه مربوط به این عطر در سایت ویکی پدیا ( پارسی و انگلیسی) بخشی به نام « شهرت» یا «in popular culture » قرار دارد که با ویرایش آن، توضیحاتی درباره کاربرد ۴۷۱۱ در فیلم مادر زنده یاد علی حاتمی داده ام که اگر دوست دارید می توانید بخوانید. نکته طنز آمیز اینکه انگار این امر به مذاق یکی از خوانندگان انگلیسی زبان ویکی پدیا خوش نیامده و هر از چندگاهی این لینک را دوباره ویرایش (ناویرایش!) کرده بخش مربوط به فیلم مادر را از آن حذف می کند!
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- درنگی در فرم، فرهنگ و زیباییشناسیِ سینمای ایرانی/ در باغِ شیداییِ علی حاتمی
- نمایش نسخه مرمتشده «دلشدگان» در موزه سینمای ایران
- از «ناییجان» تا «هامون»؛ کاراکترهای ماندگار جشنواره فیلم فجر
- لیلا حاتمی در ۵سالگی خیابانهای تهران را خلوت کرد!
- سینمای ملی ایران را تعریف کنید و شکل آن را بکشید
- ۱۹ هنرمند زن بر اساس جمله علی حاتمی ایران را تصویر کردند
- یکی از یادگاریهای علی حاتمی در موزه سینما/ دفترچه دیالوگهای «حاجی واشنگتن» + عکس
- حسن فتحی ، علی حاتمی و تحریف تاریخ
- گرامیداشت یاد علی حاتمی در برنامه سینماتک خانه هنرمندان/ نعمتالله: پا جای پای سنتهای فیلمسازی علی حاتمی گذاشتهایم که پیش میرویم
- مصطفی جلالی فخر : فیلم های علی حاتمی می تواند باعث جذب گردشگر به ایران شود
- علی حاتمی و ایرانِ آرمانی
- علی حاتمی اعتقاد داشت جلال مقدم،اکبر عبدی و فرامرز صدیقی صداهای قابل توجهی ندارند
- علی حاتمی از کسی تقلید نکرد
- معیریان در آستانه روز ملی سینما با موزه سینما مطرح کرد/ حاتمی میگفت عبدالله اسکندری و جلالالدین معیریان شمس و مولانا هستند
- خانه ایرانی، خانواده ایرانی، مادر ایرانی در «مادر» علی حاتمی
پربازدیدترین ها
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





