پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما

سینماسینما، محمد حقیقت

سرژ رضوانی، هنرمند ایرانی‌تبار فرانسوی در آستانه صد سالگی، ایران را از یاد نبرده است.

همین چند روز پیش تلویزیون فرانسه با سرژ رضوانی دیدار و گفت‌وگو کرد و او گفت: «به‌زودی صد ساله می‌شوم، اما از جنگی که در پیش است می‌ترسم …»

او شاعر، نقاش، نمایشنامه‌نویس و بازیگر است که می‌توان وی را به یک منشور تشبیه کرد، که هرگاه از وجهی دیگر با او روبرو می‌شوی، وی خود را بدون نظم معرفی می‌کند، به معنی اینکه در چارچوبی نمی‌گنجد، مثل پرنده به هر کجا که بخواهد سر می‌کشد و خود را آزاد آزاد می‌پندارد. خودش در این مصاحبه می‌گوید که در تهران با نام سیروس رضوانی در  ۲۳ مارس ۱۹۲۸ به دنیا آمده (پدرش، مجید خان در اصفهان در ۱۹۰۰ زاده شده بود و در ۱۹۶۲ وفات کرده است) مادرش، ادل با اصلیت روس، بعد از درگذشت پدر، همراه سرژ در همان کودکی از ایران به فرانسه مهاجرت می‌کند. سرژ می‌گوید: «وقتی به فرانسه رسیدم هیچ چیزی نداشتم، نه لباس، نه اسباب‌بازی، از همان زمان همواره حس کرده‌ام به جایی وصل نیستم…» بعد از مرگ مادرش که در سال ۱۹۳۸ به یوگسلاوی رفته بود، سرژ بیشتر تنها می‌شود.

وی ماجراهای بسیار سخت و همچنان شیرینی را طی دوران گوناگون پشت سر گذاشت -وی اعتراف می‌کند که پدر  و مادر در کنارش نبوده‌اند . وی خود را فردی همیشه تبعیدی می‌دانسته، این را فهمیده که فقط باید پیش برود و دیگر هیچ!

هنگام پخش این برنامه تلویزیونی، یکی از آهنگ‌ها و سروده‌های سرژ رضوانی در حضورش پخش می‌شود که انا کارینا، در فیلم «پیر و دیوانه» ژان لوک‌گدار می‌خواند، آهنگی با احساس که بیننده و شونده را سخت متاثر می‌کند. این برنامه تلویزیونی به مناسبت منتشر شدن آلبوم مجموعه‌ای از آهنگ‌ها و سروده‌های او پخش شد.

وی در‌ نود و هشت سالگی همچنان سر حال و با انرژی به سوالات مجری تلویزیون پاسخ می‌دهد. سرژ رضوانی با ژان لوک‌گدار، از یک طرف و با فرانسوا تروفو در در «ژول و ژویم» / آواز «خط شانس » زبان‌زد همه در فرانسه است. از طرف دیگر که از بزرگان موج نو فرانسه هستند همکاری برای سرودن آواز، و موزیک و همچنین بازی در نقش‌هایی همکاری کرده است که در سینمای فرانسه بارها از آن صحبت به میان آمده است.

او در سال‌های ۱۹۶۰ در تاتر فعالیت قابل توجهی داشته که برایش جوایز گوناگونی هم به همراه آورده است. در زمینه موزیک نیز جوایز گوناگونی از جمله جایزه موتارت را از آکادمی  هنر فرانسه، مدال آواز فرانسه، و غیره به دست آورده است. آواز های سروده او را بسیاری از خوانندگان مهم فرانسوی مثل ژان مورو، و غیره اجرا کرده‌اند. در فرانسه کتاب‌های بسیاری در باره وی از سال‌های ۲۰۰۴ تا به امروز، نوشته شده و فیلم‌های مستند زیادی درباره‌اش ساخته شده؛ در زمینه ادبی، درباره آثار چخوف نیز تالیفاتی دارد، از کتاب‌های معروف خودش می‌توان به «سال‌های نور» ۱۹۶۷ ، «سال‌ها لولا» که همسر اوست و غیره یاد کرد. به‌ویژه کتاب «در گرداب زندگی» در سال ۲۰۱۵ منتشر شد که شامل گفت‌وگوی مفصل با او‌ است. یکی از نکات جالب درباره سرژ رضوانی این است که هیچگاه نخواست نام فامیلیش را فرانسوی کند و آنرا رضوانی نگهداری کرده است.

همین مورد درباره فیلمبردار‌ بزرگ فرانسوی ایرانی تبار، داریوش خنجی هم صادق است. همین‌طور درباره امین‌الله حسین، موزیسین نامدارد و پدر روبر حسین (اکتور مشهور).