«ماجرای نیمروز»؛ فیلمی با تکیه بر مستندات و خط دراماتیک حسابشده.
سینماسینما، سحر عصرآزاد:
«ماجرای نیمروز» یک فیلم سیاسی است که با محور قرار دادن دورانی پرالتهاب در اوایل انقلاب، قصه دراماتیک خود را بر بستری مستند روایت میکند و این مستندنمایی ویژگی مهم آن است.
محمدحسین مهدویان بعد از ساخت چندین مستند، با فیلم سینمایی «ایستاده در غبار» وارد عرصه فیلمسازی شد؛ فیلمی که به نوعی وامدار همان ساختار در بازنمایی مستند بر بستر قصهای شخصیتپردازانه بود. قصه این فیلم با محوریت شخصیت احمد متوسلیان، خط درام زندگی او را با اوج و فرودهایی برآمده از واقعیت پی میگیرد. درواقع ویژگی اصلی فیلم همین بازسازی فضای مستند دورههای مختلف زندگی این قهرمان با تکیه بر یک خط داستانی کمرنگ است که طبعا وجه مستندگون کار را برجستهتر کند.
مهدویان در دومین فیلم خود نیز از همین برگ برنده و به گفته بهتر، ویژگی تجربههای موفق قبلیاش بهره برده و مستندنمایی تمهیدی است برای روایت قصهای واقعی از تاریخ سیاسی معاصر ایران که البته این بازخوانی یک ویژگی جدید هم دارد. اینبار نخ تسبیحی که فیلم را به هم پیوسته، قصهای بهمراتب پررنگتر و دراماتیکتر است که نقاط اوج رویدادهای هشت ماه پرالتهاب را به هم مرتبط میکند و تجربهای جدید در کارنامه این فیلمساز محسوب میشود.
محوریت در فیلمنامه «ماجرای نیمروز» که به قلم ابراهیم امینی و مهدویان به نگارش درآمده، با یک گروه تجسس و حفاظتی است که از ۳۰ خرداد سال ۶۰ تا بهمن ماه همان سال برای مقابله با فعالیت سازمان مجاهدین که وارد مرحله حملات تروریستی شده، وارد عمل شدند. این همان نخ تسبیحی است که رویدادهای این دوران را با استناد به تقویم تاریخ به هم پیوند میدهد. در این میان درامپردازی نیز به گونهای که خدشهای به وجه مستند کار وارد نکند، وارد کار شده تا حضور شخصیتها کاربردی و پیشبرنده درام باشد.
به همین دلیل هم خط عاطفی این درام که از ابتدا محملی برای ارتباط گرفتن این گروه تجسس با اعضای سازمان مجاهدین است، نه آنقدر پررنگ میشود که فیلم را تبدیل به یک درام عاشقانه کند، نه به گونهای رها میشود که ابتر و بیسرانجام بماند. درواقع مرحله کاشت، داشت، برداشت بهخوبی در طرح، پرورش و بهرهبرداری از این سویه عاطفی رعایت شده و آن را وارد عمق درام کرده است. این سویه به گونهای موازی و در لایههای زیرین خط اصلی پیش میرود که در انتها موقعیت کلاسیک تقابل عشق و وظیفه را به بهرهبرداری مورد نظر میرساند. اینبار هم عشق قربانی وظیفه میشود، آن هم با زخمی از ناکامی که بر پیکر کاراکتر باقی میماند تا فیلم به نوعی وظیفه و آرمان را ارزشگذاری کند.
پردازش شخصیتهای این گروه حفاظتی نیز با نسبتی متعادل از واقعیت و تخیل، به نتیجه نهایی منجر شده است؛ کاراکترهایی با خوی و خصلتهای انسانی مختلف و گاه متضاد که همه یک نقطه مشترک دارند، آن هم وظیفه و آرمان است و هر کدام به شیوه خاص خود برای حفظ این آرمان تلاش میکنند.
فیلمساز با خلق این رنگینکمان شخصیتی به نوعی قصد دارد مخاطب را به همراهی با این تاریخنگاری ترغیب کند و به همین دلیل هم با ریزهکاریهایی ابعاد انسانی و متضاد آنها را برجسته کرده تا به شکل درونگروهی نیز با هم تقابل و کشمکش داشته و به گفته بهتر، آدمهایی زنده، واقعی و همراهیبرانگیز باشند؛ چه مخاطب با ایدئولوژی آنها موافق باشد چه مخالف.
اینچنین است که فیلم هم از نفوذیهای سازمان مجاهدین در میان افراد حکومتی میگوید، هم از ترورهایی که منجر به شهادت آیتالله بهشتی، رجایی و… میشود. هم از طعمههایی میگوید که با خوشبینی افراد حکومتی قربانی میشوند، هم از فرار روسای سازمان مجاهدین با برنامهریزی قبلی که نشان از رخنه افراد سازمان در بطن حکومت دارد.
به گفته بهتر، در فیلم از دشمن زبون، تضعیفشده و کودن خبری نیست، بلکه اتفاقا نیروهای سازمان مجاهدین همواره یک قدم جلوتر از این تیم امنیتی هستند و شکست پشت شکست و ناکامی است که خون آنها را به جوش میآورد و باعث میشود پیروزی نهایی و غلبه بر دشمن و مرگ یکی از روسای مهم سازمان، اهمیتی درخور یک عمل قهرمانانه پیدا کند و مرهمی بر ناکامیهای گذشته باشد.
«ماجرای نیمروز» فیلمی است که تلاش کرده با تکیه بر مستندات و یک خط دراماتیک حسابشده، یک دوران پرالتهاب را برای مخاطبی که آن دوران را تجربه کرده یا نکرده، یا چه بسا همذاتپنداری با دغدغه محوری آن ندارد، به شکلی همراهیبرانگیز به تصویر بکشد و او را به همذاتپنداری وادارد.
ماهنامه هنر و تجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- درباره بازی محسن قصابیان در «کلاغ»/ جایی که بازیگر محو میشود
- «کلاغ»؛ چرا زخمها تمام نمیشوند؟
- نگاهی به بازی محسن قصابیان در سریال «کلاغ»/ استراتژی مکث و سکوت
- «کلاغ»؛ به دنبال روایتی غیرکلیشهای
- روایت غالب، در تقابل با روایت مغلوب
- بازدید اهالی وزارت بهداشت از پشت صحنه «ماجرای نیمه شب»
- مجوز ساخت سینمایی برای ۸ فیلمنامه صادر شد
- انتشار نسخه سینمایی «زخم کاری ۳»
- بازگشت جواد عزتی به خونبازی در «زخمکاری ۳»
- آغاز تولید فصل چهارم «زخم کاری»؛ پخش فصل سوم پس از پایان «قطب شمال»
- بازخوانی یک قتل از پیش طراحی شده/ نگاهی به مستند «ترور سرچشمه»
- مدیر کل نظارت بر عرضه و نمایش فیلم توضیح داد؛ پرونده هیچ فیلمی برای همیشه بسته نیست/ چرا «شیشلیک» اکران نمیشود؟
- عذرخواهی تلوبیون درباره حاشیههای اکران آنلاین «درخت گردو»
- واکنش مهدویان به حذف نام فیلمش در «خندوانه»؛ این همان فیلمی است که نمیخواهند تماشایش کنید
- تنهاییِ یک مرد/ نگاهی به فیلم «مرد بازنده»
نظر شما
پربازدیدترین ها
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- حقایقی درباره فیلم یک تکه نان به بهانه پخش آن از شبکه نمایش
- نگاهی به سریال پریا / یک عاشقانه نامتعارف
- حیازدائی از جامعه به سبک نجلا/انتقاد شدید کیهان از سریال نجلا
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
آخرین ها
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین
- آغاز کنسرتنمایش «فرهاد» از هفته آینده





