سینماسینما، محدثه واعظیپور
مستند «ترور سرچشمه» در قالبی جذاب یکی از مهمترین فرازهای تاریخ سیاسی نیم قرن اخیر را روایت میکند. رویدادی که در منابع متعدد بارها به شکلهای مختلف، به آن پرداخته شده و شاید پرونده آن در افکار عمومی بسته شده باشد. محمدحسین مهدویان در «ترور سرچشمه» روی ماجرای بمب گذاری در ساختمان حزب جمهوری اسلامی و شهادت دکتر بهشتی، نور میتاباند و تلاش میکند با نزدیک شدن به شخصیت دکتر بهشتی (نه فقط به عنوان یک شخصیت سیاسی در نظام جمهوری اسلامی) که در قالب یک روحانی متفکر و نوگرا، ریشه عداوت سازمان مجاهدین خلق با او و اقدام به ترور را واکاوی کند. فیلم، از جلساتی شبیه بازجویی شروع میشود که ایده جالبی برای توضیح خواستن از شخصیتهایی است که یا در حزب جمهوری اسلامی حضور داشتهاند یا با ماجرای هفتم تیر ارتباطی دارند. فیلمساز در قالب بازجو-جستجوگر (نماینده نسل امروز، نسلی که شهید بهشتی را نمیشناسد) روند ماجرا که یک ترور بزرگ اما مرسوم در سالهای دهه شصت است، را روایت میکند.
مهدویان که به اسناد تصویری قابل توجهی دسترسی داشته، از عکسها، تصاویر و صدای سخنرانیهای شهید بهشتی برای عینیت بخشیدن به تصویری که از او (به عنوان شخصیت اصلی اما غایب فیلم) ساخته، استفاده میکند. طبیعی است که فیلم بر ایده محوری خود، یعنی شناسایی عامل این جنایت وفادار است و کمتر به سراغ زندگی شخصی شهید بهشتی میرود، یا بر اختلافهایی که او در داخل با سیاستمداران داشته، متمرکز میشود. اگرچه اشارههایی درباره این موضوع در فیلم وجود دارد، یا حتی سکانس کلیدی درگیری لفظی آیتالله منتظری و شهید بهشتی هم یکی از بخشهای مهم «ترور سرچشمه» است. با این همه فیلم، از نیمه میکوشد برای این ایده که ترور شهید بهشتی توسط مجاهدین انجام شده، مدارک ارائه کند و در انتها موفق میشود این فرضیه که البته قبلا قطعی شده را تثبیت کند.
«ترور سرچشمه» با اشاره به دیدگاههای شهید بهشتی درباره فعالیت احزاب و گروههای سیاسی، نقش و جایگاه سیاسی زنان، اختلاف شیعه و سنی و جمهوریت نظام، تصویری از یک روحانی میسازد که میتوانست سرمنشا تحول و تغییر بسیاری در ساختارهای سیاسی و اجتماعی باشد. سیاستمداری کاریزماتیک و بانفوذ که عناد سازمان مجاهدین خلق با او، نه تنها به حذف فیزیکی این شهید، که به انحراف کشانده شدن مسیری انجامید که شهید بهشتی میتوانست پایهگذار و مدافع آن باشد.
تماشای «ترور سرچشمه» به عنوان یک مستند جذاب که خسته کننده و ملال انگیز نمیشود، در این روزگار که احزاب، گروهها و افراد مختلفِ خارج از ایران تریبونهایی برای اظهار نظر و گاهی قلب واقعیت دارند، دست کم میتواند تصویری واقعی از سازمان مجاهدین خلق و رهبرانش برای نسل امروز و نسلی که جوانیاش در کوران و تندبادهای سیاسی دهه شصت گذشت، ارائه دهد. فرقهای که میتواند با سردمداران رژیم بعث پای میز مذاکره بنشیند و با افتخار درباره ترور و حذف فیزیکی صحبت کند، حتی اگر سالها بگذرد و مردم، فراموشی بگیرند، نمیتواند نجاتدهنده باشد.
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- درباره بازی محسن قصابیان در «کلاغ»/ جایی که بازیگر محو میشود
- «کلاغ»؛ چرا زخمها تمام نمیشوند؟
- نگاهی به بازی محسن قصابیان در سریال «کلاغ»/ استراتژی مکث و سکوت
- «کلاغ»؛ به دنبال روایتی غیرکلیشهای
- روایت غالب، در تقابل با روایت مغلوب
- بازدید اهالی وزارت بهداشت از پشت صحنه «ماجرای نیمه شب»
- مجوز ساخت سینمایی برای ۸ فیلمنامه صادر شد
- انتشار نسخه سینمایی «زخم کاری ۳»
- بازگشت جواد عزتی به خونبازی در «زخمکاری ۳»
- آغاز تولید فصل چهارم «زخم کاری»؛ پخش فصل سوم پس از پایان «قطب شمال»
- مهدی شامحمدی: اکران آنلاین تاثیری بر تعداد مخاطبان مستند نداشت/ مستند اجتماعی همیشه پر مخاطب است
- مدیر کل نظارت بر عرضه و نمایش فیلم توضیح داد؛ پرونده هیچ فیلمی برای همیشه بسته نیست/ چرا «شیشلیک» اکران نمیشود؟
- گفت آن گلیم خویش بدر میبرد ز موج/ وین جهد میکند که بگیرد غریق را/ نگاهی به مستند «صبیه»
- عذرخواهی تلوبیون درباره حاشیههای اکران آنلاین «درخت گردو»
- آبشخورِ آهوانِ تشنه!/ نگاهی به مستند «مُغیسُف»
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر
- در پنجاهودومین دوره برگزاری؛ نیکول کیدمن در مراسم سزار تجلیل میشود
- «بلفاست»؛ روایت یک رویداد تلخ تاریخی از دریچهی نگاه یک کودک
- پارک چان-ووک «راهزنان رتلکریک» را میسازد
- «بلفاست» زیر ذرهبین منتقدان؛ دریچهای تاریخی به جهان از منظر یک کودک
- فراخوان چهل و پنجمین جشنواره ملی فیلم فجر منتشر شد
- «افسانه سپهر» و «دیاِناِی» در راه اکران آنلاین





