«طبرستانیها» از طرح شعارهای عوامفریبانه بهخوبی فاصله میگیرد
سینماسینما، عزیزالله حاجی مشهدی:
مستند ۵۰ دقیقهای «طبرستانیها» حکایت بخشی از زندگینامه غلامرضا موسویان و همکاران او را در بنیانگذاری و توسعه مجموعه فولاد طبرستان، به تصویر میکشد. صد البته این کار در قیاس با دیگر مستندهای مجموعه «کارستان» و کارهای گذشته خود محسن عبدالوهاب از کشش و جذابیت بصری کمتری برخوردار است. شاید بخش عمدهای از کمکشش بودن اثر را باید به حساب موقعیتهای مکانی بسیار محدود فیلم (کارخانه، باغ و ویلا و یک جلسه از برگزاری مجمع عمومی مجموعه فولاد طبرستان و…) گذاشت که در لحظههایی از کار تماشاگر فیلم را به یاد فیلمهای بهشدت شخصی و خانوادگی میاندازد. با این همه، ضمن پرهیز از هرگونه ناسپاسی، باید قدردانِ سازنده و پدیدآورندگان چنین اثری بود که در بدترین شرایط اقتصادی و رکود تولید در کشور، به ثبت و ضبط تلاشهای نادر و اندکشمار از آدمهای این مرز و بوم میپردازند که با وجود همه نارساییها وکمبودها، دست به کار میشوند و در قالب تعاونیهای مردمنهاد و خودجوش و بدون اتکا به مساعدتهای دولت، با ایجاد تشکلهایی از اینگونه، پیشگامی خود را در باز کردن مسیرهای خلاقانه برای ایجاد کار و اشتغال و کارآفرینی بهراستی به اثبات میرسانند. گاه با جوانه زدن چندین شرکت تولیدی دیگر از تنه اصلی درختی که مینشانند، در عرصههای مختلف تولیدی، صنعتی و کشاورزی، تلاشهایی در خور اعتنا شکل میگیرد که رفتهرفته به پایهگذاری چند شرکت تازه منجر میشود. شرکتهایی که هریک به نوبه خود در ایجاد اشتغال، کارآفرینی برای زنان و جوانان – بهعنوان محوریترین هدفهای بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان- نقش موثری خواهند داشت و در شرایطی که با افزایش تاسفبار حجم انبوه واردات بیکیفیت چینی و به تعطیل کشیده شدن کارگاههای تولیدی و صنایع دستی و بومی، ضربههای جبرانناپذیری به بخشهای تولیدی کشور وارد میشود، بها دادن به اینگونه حرکتهای خودجوش و شکلگیری تشکلهای مردمنهاد را باید به فال نیک گرفت.
نمایش کار و تلاش یک گروه کوچک و کمشمار از کسانی که به دور از هرگونه ادعا و هیاهویی، هسته اصلی مجموعه فولاد طبرستان را پایهگذاری میکنند، جای قدردانی دارد، چراکه حتی در قالب یک فیلم متوسط و نهچندان جذاب و پرکشش هم میتوان با معرفی چنین نمونههایی امیدوار بود که چه بسا تماشای چنین آثاری بتواند بسیاری از جوانان ناامید ودلزده از فضای موجود کارهای تولیدی و صنعتی در کشورمان را به تجربههایی از این دست تشویق کند. صد البته که ایجاد فضاهای مناسبتری برای نمایش گستردهتر این نمونهها – بهویژه با استفاده از دریچه تلویزیون بهعنوان یک رسانه فراگیر- مخاطبان عمومی پرشمارتری را میتوان به تماشای اینگونه فیلمها تشویق کرد.
در مستندهایی از این دست که بیشتر در ستایش «کار» ساخته میشوند، دیده شدن اشخاص (شخصیتهای محوری مورد بحث در این نمونهها) اهمیت چندانی ندارد. مهمتر از خود آنها، نمایش آثار تلاش و همت آنهاست. نمودهایی بارز و عینی که چه بسا بتواند برای جوانان بهعنوان انگارههایی تحسینبرانگیز، ایجاد انگیزه کند تا خود را از فضای بیتحرکی و رکود و سکون رها سازند و دست به کار شوند.
«طبرستانیها» از طرح شعارهای عوامفریبانه بهخوبی فاصله میگیرد و آدمها مدعی نمیشوند که برای «پاداش اُخروی» دست به چنین کاری زدهاند. نیاز مادی و اشتیاق به داشتن کاری که بتوانند به کمک آن به کسب درآمد بپردازند، برای آنان اولویت ویژهای داشته است و صد البته که مهمتر از همه اینها، نیاز روحی به کار و تلاش و گریز از تنبلی و سستی و همچنین پاداش اخروی نیز موجب شده است تا به مصداق سخن معروف سعدی شیرازی: «به دست آهنِ تفته کردن خمیر/ به از دست برسینه، پیشِ امیر» و کلام دیگری از او که مضمون آن «ستایش از کار» است، آشکارا تاکید شود: «هر که نان از عمل خویش خورَد/ منتِ حاتم طایی نبَرَد»
ماهنامه هنر و تجربه
لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- محسن عبدالوهاب: سینمای مستند نیازمند پژوهشی گسترده در مورد تاریخ خود است
- زایش/ نگاهی به فیلم «به دنیا آمدن»
- فروپاشی یک تصویر بینقص/ نگاهی به فیلم “به دنیا آمدن”
- روایت حیرانی/ نگاهی به فیلم «به دنیا آمدن»
- فردای پس از ازدواج فیلمهای فردین
- گفتوگو با محسن عبدالوهاب، کارگردان «به دنیا آمدن»/ شکست آنجایی است که آدم از تجربههایش استفاده نکند
- اکران و نقد «به دنیا آمدن» در فرهنگسرای ارسباران
- یادداشت فخرالسادات محتشمیپور بر فیلم «به دنیا آمدن»/ دعای مادرانه برای پایانی شیرین
- محمد احمدی: «به دنیا آمدن» فیلم گیشه نیست/ اعتقادی به فصل مرده اکران ندارم
- ساکن طبقه متوسط/ گفتوگو با محسن عبدالوهاب، کارگردان «به دنیا آمدن»
- اختصاصی سینماسینما/ یادداشت رخشان بنیاعتماد درباره «به دنیا آمدن»؛ از غرور و خوشحالی قد کشیدم
- نگاهی به مستند «طبرستانیها»/ تبادر اندیشه های خلاق
- نگاهی به دو مستند/ جهانی پُرنورتر با بانوان سرزمینمان
- نگاهی به یکی از مستندهای کارستان/ بنیانگذار محک؛ یک تصمیم تاریخی
- نگاهی به مستند «بنیانگذار محک»/ خوش بود گر تجربه «محک» آید به میان
نظر شما
پربازدیدترین ها
آخرین ها
- هرم طلایی مصر به حبیب باوی ساجد میرسد
- سایت داوری «آیین هفت سال سینمای ایران» رونمایی شد
- گرشا رضایی به «امیرکبیر» پیوست
- آیدا پناهنده: دیگر سریال نمیسازم!
- فوت مدیر دوبلاژ و صداپیشه ایرانی؛ ناهید شعشعانی درگذشت
- پیش از جنایت؛ سینما و مسئولیت اجتماعی در برابر خشونت
- مستند «شهین» نمایش داده میشود
- «مرلین» به تماشاخانه هما میرود/ «اندوه اردیبهشت» روی صحنهی لبخند
- فیلمبرداری فیلم پنجاه و یکم وودی آلن تمام شد
- «فادرلند»؛ وطنی که دیگر نیست
- انتشار نسخه ویژه نابینایان «بدنام» و «کنکل»
- نامزدهای گرمی ۲۰۲۷ معرفی شدند
- مرور آثار کیارستمی در پاریس
- پایان تصویربرداری «سلبریتی»/ روایتی از تقابل چهره عمومی و جهان درونی شهرت
- نمایش مجموعهای از فیلمهای کوتاه و انیمیشن در موزه سینمای ایران
- علیرضا رهگذر درگذشت
- «مجلس قربانی سنمّار» در بیضاییخوانی
- «عشق ممکن»؛ طمع در لباس فضیلت
- نگاهی به سینمای مستقل و هنرمندانه ناصر تقوایی؛ از میزانسنهای ماندگار تا معنای ایستادگی و سکوت
- «یل» فعلا اجازه ادامه انتشار ندارد
- «همسفر» و «ذوق مرگ» در راه سینماها
- پاسداشت خسرو احمدی؛ مرد مهربانی که صادقانه کار میکند
- جلسه شورای داوری انجمن صنفی تماشاخانههای خصوصی برگزار شد؛ تأکید بر حل اختلافات درونصنفی
- سرژ رضوانی؛ هنرمندی چند وجهی که هیچگاه خود را جدا از ایران نمیبیند
- در سیونهمین دوره برگزاری؛ مستند پگاه آهنگرانی نامزد جایزه فیلم اروپا شد
- میکاییل شهرستانی «افسانههای تبای» را روی صحنه میبرد/ «چمدانهای بیمقصد» در خانه نمایش مهرگان
- جشنواره تئاتر فجر۴۵؛ معرفی مدیران بخشهای دیگرگونههای اجرایی، نمایشنامهنویسی و پایش دانشجویی
- سینمای مستند؛ مهمان کمسهم جشنواره ملی فیلم فجر
- «آنها که کمتر میشناسیم»؛ روایتی از زندگی زنان و کودکان روستایی
- گلاب آدینه؛ بازیگر مؤلف و راوی رنجهای معاصر





