سینماسینما، سامان بیات
سینمای ایران پر از نکات جذابیست که تابحال به دقت دیده نشده. چرا که گاه نگاه تاریخی دقیقی بر روی آن صورت نگرفته و به سرعت از آن عبور کردهاند. «نکتههای گمشده سینمای ایران» به گوشههای پنهان سینمای ایران میپردازد. به نکاتی که تابحال به آنها پرداخته نشده.
تصاویر زیر را با هم ببینیم و بپردازیم به تاریخچهی آنها:

تصویر سمت چپ پرتره منسوب به پیامبر اسلام است، تصویر وسط متعلق به مجید محسنی در فیلم «خواب های طلایی» (۱۳۳۰) ساخته معزدیوان فکری.
و اما سومین تصویر:
تاریخِ شمایل حضرت محمد(ص) به سال ۱۹۱۰ بازمیگردد. یعنی زمانی که “رادولف لهنرت” و “ارنست لاندروک” عکاسی میکردند و یک کمپانی عکس با عنوان «لهنرت لاندروک» تاسیس کردند. در سال ۱۹۰۴ طی سفری به تونس، عکسی از پسربچه ای دستار به سر گرفته شد. این عکس در طول تاریخ، بیشناسنامه دست به دست گشت و مدتها بعد آنرا به عنوان پرترهی حضرت محمد (ص) وارد بازار کردند. بنابر اظهارات خانم اشراقی، نوه امام خمینی(ره) در صفحه اینستاگرام خود، امام خمینی(ره) این تصویر را در اتاق خود نگه میداشتند و بسیار به این شمایل علاقمند بودند.
معزدیوان فکری کارگردان فیلم «خوابهای طلایی» تحصیلات خود را در مدرسه سن لوئی که زیرنظر فرانسوی ها اداره میشد به پایان رساند. مجید محسنی که کار خود در سینما را با این فیلم آغاز کرد میگوید: استاد فکری نمایشنامهای با نام یک روز از زندگی شاه عباس کبیر را آماده داشت که بعد از دعوت به کار فیلم تغییراتی در آن به وجود آورده و عنوان خوابهای طلایی را برایش انتخاب کرد. چون تازه کار بودیم زمان فیلمبرداری طولانی شد و هزینه نیز بالا رفت اما فروش فیلم بسیار خوب بود. موزیک معروف خوابهای طلایی که جواد معروفی با پیانو آنرا اجرا کرده موسیقی همین فیلم است.
براساس فیلمشناخت سینمای ایران نوشته عباس بهارلو (نشر قطره، جلد اول) خوابهای طلایی نوزدهمین فیلم داستانی تاریخ سینمای ایران است.
این فیلم درباره جابجایی یک شاهزاده و گداست و اولین فیلم سینمای ایران که به اختلاف طبقاتی اشرافیت و طبقه کارگر میپردازد. اینکه معزدیوان فکری این شباهت بین گریم محسنی و این پرتره را عمدا بهکار برده یا خیر بحثیست جدا و قضاوت آن برعهده مورخین ما.

مجید محسنی، معزدیوان فکری و شهلا ریاحی در فیلم خوابهای طلایی

لینک کوتاه
مطالب مرتبط
- پردهخوانیِ شیرینِ رنجهای ناشنیده و ناگفته!
- گفتگو با حسن حسینی درباره کتاب راهنمای فیلم سینمای ایران (بخش اول)/ بیداری از خواب دگماتیسم
- نگاهی به تاریخ سینمای ایران؛ میرزا ابراهیم خان عکاسباشی
- نکتههای گمشده سینمای ایران/ تقابل انسان شهری و روستایی در سینمای پیش از انقلاب + ویدئو
- نکتههای گمشده سینمای ایران/ اهمیت دکور در سینمای دهه ۳۰ + ویدئو
- تشییع پیکر شهلا ریاحی / گزارش تصویری
- اختصاصی سینماسینما/ عکسهای کمتر دیده شده از شهلا ریاحی/ گزارش تصویری
- پیکر شهلا ریاحی از مقابل تالار وحدت تشییع میشود
- شهلا ریاحی درگذشت
- خبر درگذشت شهلا ریاحی تکذیب شد
- مرور تاریخ سینمای ایران در قالب نشستهای پژوهشی
- کشف یک فیلم نامرئی/ فیلمی به سفارش ساواک
- نشستهای تاریخ سینمای ایران برگزار میشود
- حضور شهلا ریاحی در یک محفل هنری، پس از سالها
- انتقاد تند فرزند شهلا ریاحی از عکسی که از مادرش منتشر شد
نظر شما
پربازدیدترین ها
- یک پایان بد برای یک سریال قابل قبول/ یادداشت احمد میراحسان بر پایانبندی سریال «نجلا»
- نشانهشناسی «صد سال به این سالها»؛ از اندوه بیپایان ایران تا احیای حس نوستالژی
- تاریخچه سریالهای ماه رمضان از ابتدا تاکنون/ در دهه هشتاد ۴۰ سریال روی آنتن رفت
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
آخرین ها
- کوچ سینماگران ایرانی به اروپا و آمریکا/ چه اتفاقی در راه است؟
- برای محسن راستانی/ حیرت
- نگاهی به نمایشنامهخوانی «کارنامهی بندار بیدخش»/ خردمندِ دربندِ رویینه دژ
- ایدفا۲۰۲۶؛ ایرانیها تریلر رسمی مهمترین جشنواره مستند جهان را ساختند
- «پاتریک استوارت» درگذشت
- جوایز ایدا؛ فهرست اولیه برترین مستندهای سال معرفی شد/ «روباه و ماه صورتی» در میان مدعیان
- همزمان با روز جهانی انیمیشن؛ رونمایی از نخستین انیمیشن «دستساز» جهان
- انتشار ۱۱ قطعه باکلام و بیکلام با ۱۶ نوازنده مطرح و ۴ خواننده
- مسیری تازه برای بازآفرینی حماسه ملی ایران؛ «شاهنامه» در راه است
- معرفی هیئت داوران بخشهای جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت
- تهیهکننده «امیرکبیر» معرفی شد
- «یک ساعت از آن روز»، روایتی از ایرانِ این روزها
- محکومیت جعفر پناهی به ۵ سال حبس و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور
- سینمای ایتالیا؛بازگشت مخاطب و جستوجوی هویت تازه
- خوانشی سینماتیک میان خاطره، هویت و زوال یک خیابان/ خیابانی که از حافظه آدمها عبور میکند
- «بُت»؛ طوفانی که به پا نشد
- یک فرش قرمز بارانی/ جشنواره فیلم توکیو ۲۰۲۶ آغاز به کار کرد
- جشنواره توکیو جایگاه جهانیاش را ارزیابی میکند
- پنج فیلمنامه مجوز ساخت گرفتند
- محسن راستانی پرکنتراست بود/ خلاق، دقیق و جسور
- به یاد محسن راستانی؛ ممنونم برای عکسهای درجه یکتان
- تردید مخاطبان در تماشای فیلم چینی/ احساس خطر کمپانیهای هالیوود
- آنجا که اسطوره از حصار زمان رها میشود
- محسن راستانی درگذشت
- «بت»؛ روایتی پلی فونیک از انسان در وضعیت آیکونیکال
- ایران و جایزه نوبل ادبی
- این یک سفر جهنمی است؛ حمایت سازنده «تلماسه» از فیلم ایناریتو
- نگاهی به نمایشنامهخوانی «آرش»/ حماسهای که از حافظه ادبی ایران غایب ماند
- نمایش «راشومون»؛ دوزخ قضاوت
- فقر تکراری نیست؛ روایتهای ما در سینما تکراریاند





